#ពាក្យអប់រំកូនតាក្របីយាយគី
#ពុកប្រាប់ឱ្យខ្ញុំចាំក្នុងចិត្តថា លើលោកនេះមានតែពាក្យសម្ដីទេ ដែលជាឱសថដ៏ពិសេសសម្រាប់ព្យាបាលរោគចិត្ត តែចូរកុំភ្លេចថា វាក៏ជាឱសថដ៏ពិសពុលសម្រាប់បំផ្លាញចិត្តផងដែរ។
#ពាក្យអប់រំកូនតាក្របីយាយគី
ថ្ងៃនេះ កូនអត់ទ្រាំបាន... អ្នកដទៃអត់ទ្រាំមិនបាន។
បើកូនអត់ទ្រាំបានចំពោះរឿងដែលអ្នកដទៃអត់ទ្រាំមិនបាន។
នៅថ្ងៃស្អែកកូនប្រាកដជាសម្រេចកិច្ចការដែលអ្នកដទៃសម្រេចមិនបាន។
ពេលកូនស្គាល់ក្ដីលំបាកក្នុងក្ដីលំបាក ពេលនោះហើយ កូនចាប់ផ្ដើមក្លាយជាមនុស្ស ដែលមានចំណុចល្អប្លែកលើសគេ។
ពេលកូនស្គាល់ក្ដីលំបាកក្នុងក្ដីលំបាក ពេលនោះហើយ កូនចាប់ផ្ដើមក្លាយជាមនុស្ស ដែលមានចំណុចល្អប្លែកលើសគេ។
ដូច្នេះបើកូនចង់មានស្នាដៃ ឬចង់សម្រេចកិច្ចការធំទាល់តែកូនហ៊ានទទួលយកការលំបាក និងការឈឺចាប់គ្រប់បែបយ៉ាងដោយមិនប្រកាន់នឹងឧបសគ្គ។
យ៉ាងណាក៏សូមអរគុណចំពោះអ្នកថត ស៊ីណា ដែលថតខ្ញុំបែបនេះ!
យ៉ាងណាក៏សូមអរគុណចំពោះអ្នកថត ស៊ីណា ដែលថតខ្ញុំបែបនេះ!
DISCOURSE AND VARIATION
សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ
University of Phnom Penh
មហាវិទ្យាល័យសង្គមសាស្រ្ត-មនុស្សសាស្ដ្រ
ដេប៉ាតឺម៉ង់ ភាសាវិទ្យា
មុខវិជ្ជា ភាសានរវិទ្យា
មូលដ្ឋានសិក្សាភាសានរវិទ្យា
និស្សិត តន វិបុល
និស្សិត ហន ហេង
សាស្រ្តាចារ្យ អ៊ិត សុធា
មិថុនា ២០១៨
សំនួន/កថា និងបម្រែបម្រួល
DISCOURSE AND VARIATION
សេចក្ដីផ្ដើម
ចំណុចនេះផ្ដោតសំខាន់ទៅលទ្ធផលនៃការសិក្សាភាសា។ ភាសាដែលទាក់ទងនឹងការបង្ដើតទម្រង់
និងរចនាសម្ពន្ធន័យ។ ភាសា គឺជាឧបករណ៍ទំនាក់ទំនងមួយ
ដែលប្រែប្រួលទៅតាមបរិបទដែលទទួលឥទ្ធិពលពីក្រៅ ហើយទម្រង់និងក្បួនភាសានេះមិនត្រឹមតែទាក់ទងគ្នាទៅវិញទៅមកប៉ុណ្ណោះទេ
តែក៏ទទួលរងឥទ្ធិពលពីស្ថានភាព នៃ Discourse មកលើវាផងដែរ។
គេតែងតែច្រឡំរវាង ភាសា (Langue) ហើយនិងប៉ារ៉ូល (Parole)។ តាមពិតទៅទាំងពីរនេះ អ្នកភាសាវិទ្យាបានបែងចែកលក្ខណៈសម្គាល់ដាច់ដោយឡែកពីគ្នារួចហើយ។
ភាសាវិទូជនជាតិស្វីសឈ្មោះ ហ្វែរឌីណង់ ដឺ សូសៀរ បញ្ជាក់ថា ភាសា
សំដៅទៅលើមធ្យោបាយទំនាក់ទំនងដែលមានលក្ខណៈជាសង្គម។ រីឯ ប៉ារ៉ូល សំដៅទៅលើការវាចា
ឬសម្ដីដែលមានលក្ខណៈជាបុគ្គល។
ឥឡូវសូមសង្កេតមើលបរិបទនៃការសន្ទនារបស់សិស្សសាលារៀននៅថ្នាក់វិទ្យាល័យ
ពេលនិយាយ «ជម្រាបលា!» ទៅកាន់គ្រូ មានលក្ខណៈបែបនេះ “Good-bye, sir!”
ពេលនិយាយ «ជម្រាប់លា!» ទៅកាន់ម្ដាយ មានលក្ខណៈបែបនេះ “See ya’ later, ma!”
ពេលនិយាយ «ជម្រាប់លា!» ទៅកាន់មិត្តភក្ដិ ឬអ្នកស្មើគ្នា មានលក្ខណៈបែបនេះ
“I gotta split, man!”
ការប្រែប្រួលនូវចំណុចមួយចំនួននៅខាងលើនេះ វាអាស្រ័យលើបរិបទ (សូរ ពាក្យ និងល្បះ)។ សិស្សជម្រាបលាគ្រូមិនអាចនិយាយថា
“I gotta split, man!” បានទេ។ ដូចគ្នានេះ គេក៏មិនដែលឃើញអ្នកណាជម្រាបលាមិត្តភក្តិស្និទ្ធស្នាលគ្នា ដោយប្រើទម្រង់ «សូមជម្រាបលាសិនហើយលោកគ្រូ!» យ៉ាងដូច្នេះដែរ។ ក្នុងករណីនេះ
ភាសាតាមការនិយាយរបស់មនុស្សបានកំណត់ឱ្យឃើញយ៉ាងច្បាស់ពីឋានៈ ឬមុខងារសង្គម។
មនុស្សបានកំណត់ប្រភេទពាក្យ និងរចនាសម្ពន្ធ ដើម្បីប្រើប្រាស់នៅក្នុងស្ថានភាព
នៃសំនួន / កថា
(Discourse)។ ចំណេះដឹងជាក់ស្ដែងប្រភេទនេះ
គឺមានលក្ខណៈខុសពីចំណេះដឹង នៃការបង្កើតពាក្យ ឬក៏រចនាសម្ពន្ធល្បះ ឬអាចនិយាយបានថា ជាទម្រង់នៃចំណេះដឹង ឬសមត្ថភាពទំនាក់ទំនងជាក់ស្ដែង (communicative competence)។
សមត្ថភាពទំនាក់ទំនង គឺគេសិក្សាពីរបៀបប្រើភាសាក្នុងបរិបទ (Pragmatic) ដែលផ្អែកទៅតាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែង និងការវិវត្តរបស់សង្គម។ ស្ថិតក្នុងបរិបទនៃការសន្ទនាជាក់លាក់មួយ ដែលយើងគួរណាតែដឹងថា
យើងនិយាយអំពីអ្វី ហើយនិយាយជាមួយអ្នកណា។ សមត្ថភាពប្រើបរិបទសន្ទនានេះ ដើម្បីការយល់ដឹងពីសម្ដី
យល់ពីគោលបំណង និងដើម្បីរក្សារំហូរនៃទំនាក់ទំនងគ្នាទៅវិញទៅមក
ដែលភាគច្រើនគេសង្កេតឃើញមានប្រើនៅក្នុងជំនួញ។
នៅខាងក្រោមនេះនិយាយរឿងតែមួយ ក្នុងបរិបទតែមួយ តែមធ្យោបាយនិយាយយខុសគ្នា៖
ក. ម្សិលមិញ អាណាទៅបណ្ណាគារ។ អាណា បានជួបមិត្តភក្កិនៅបណ្ណាគារ។ អាណា និងមិត្តភក្ដិបានសួរសុខទុក្ខគ្នាទៅវិញទៅមក។
ខ. ម្សិលមិញ អាណាទៅបណ្ណាគារ។ នាងបានជួបមិត្តភក្ដិនៅទីនោះ។ ពួកគេបានសួរសុខទុក្ខគ្នាទៅវិញទៅមក។
តើទាំងពីរនេះមួយណាត្រឹមត្រូវជាងមួយណា? នៅពេលប្រើពាក្យជំនួសនាម
ឬកន្សោមនាមបានបន្លែងអត្ថបទដែលមានទម្រង់ប្រយោគដ៏ល្អទៅជាអត្ថទបមួយដែលមានលក្ខណៈខ្លី
ហើយសាមញ្ញ។ ការផ្លាស់ប្ដូរនេះ ទាក់ទងនឹងមុខងារវេយ្យាករណ៍ គឺសំដៅទៅលើសព្វនាម។
មានមធ្យោបាយជាច្រើន ដើម្បីរក្សាការសន្ទនាយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ជាទូទៅ គេប្រើពាក្យ ឬកន្សោមពាក្យមួយចំនួន ដើម្បីបើកការសន្ទនា
និងរក្សាការសន្ទនាឱ្យរលូន ដោយក្នុងនោះរួមមានសូរ (ចេញពីមាត់) ប្រយោគសំណួរបិទ ឬសំណើរជាដើម។
ឧទាហរណ៍ដូចជា អឺ... អឹម... សូមអធ្យាស្រ័យ! តើលោក/អ្នកអាចប្រាប់ខ្ញុំអំពី...។
សំនួន/កថា
(Discourse)
ការនិយាយមានឥទ្ធិពលលើសមាសភាព និងរចនាសម្ពន្ធប្រយោគ។ វាជាសមត្ថភាពផ្នែកភាសា
និងទំនាក់ទំនងនៃការបែងចែកទម្រង់ រួមទាំងខ្លឹមសារកថា/សំនួន។ កថា
ឬសំនួន គឺបំណែកនិយាយ ឬសរសេរដ៏សំខាន់មួយ នៅក្នុងមុខវិជ្ជានរភាសាវិទ្យា។
“Speech Act” បើទោះបីជាមានទ្រឹស្ដីផ្សេងៗជាច្រើនក៏ពិតមែន តែទ្រឹស្ដីទាំងនោះមានគំនិតស្របគ្នាមួយដែលបានលើកឡើងថា
“Speech Act” គឺជាសម្ដីដែលមានមុខងារនៅក្នុងភាសា
និងនៅក្នុងទំនាក់ទំនងប្រែប្រួលតាមរចនាសម្ពន្ធវេយ្យាករណ៍ វាក្យសព្ទដោយផ្អែកលើស្ថានភាពសង្គម
អាយុអ្នកនិយាយ ព្រមទាំងគោលដៅនៃការសន្ទនា។ “Speech Act” អនុញ្ញាតិមនុស្សឱ្យគោរពតាមមុខងារ
ឬឋានៈសង្គម។ មានន័យថា ទាំងវេយ្យាករណ៍និងពាក្យត្រូវគោរពតាមមុខងារ និងត្រូវយល់អំពីទម្រង់ភាសាវិទ្យាដោយសម្របតាមស្ថានភាពជាក់ស្ដែង។
ក្នុងនោះរាប់ចាប់តាំងពីការចាប់ផ្ដើមទំនាក់ទំនង បញ្ចប់ទំនាក់ទំនង អរគុណ អបអរសាទរ ការបង្ហាញពីការពេញចិត្ត
អនុម័ត មិនយល់ស្រប បង្ហាញពីភាពផ្អើល ស្នើ រាយការណ៍ អត្ថាធិប្បាយ សុំយោបល់.... គឺសុទ្ធតែជាប់ទាក់ទងនឹងមុខងារសង្គម។
ថ្វីបើកិច្ចសន្ទនាមិនត្រូវតាមវេយ្យាករណ៍
និងវាក្យសព្ទដែលអាចបង្កើតឡើង ដើម្បីអនុវត្តន៍មុខងារណាមួយក្នុងចំណោមមុខងារផ្សេងៗនៅក្នុងស្ថានភាពសង្គមជាក់លាក់ក៏ដោយ
ក៏វាមិនមែនទាំងស្រុងដែរ។ ជាការពិតណាស់ ជម្រើសដែលបង្កើតឡើង
ភាគច្រើនគ្រប់គ្រងដោយសន្មត និងកម្រិតរចនាបថ។
នៅក្នុងឃ្លាពីរដែលបង្ហាញពីកំហឹងដូចគ្នា
តែតាមមធ្យោបាយផ្សេងគ្នា ដោយគោរពតាមលក្ខខណ្ឌនៃកម្រិតភាសា។
ថាកុំធ្វើអ៊ីចឹង
ល្ងង់មែន!
ល្អហើយដែលអ្នកមិនធ្វើដូច្នោះ!
ឃ្លាទី១
គ្រាន់តែយើងឮភ្លាម យើងនឹងយល់ថា អ្នកនិយាយអាចជាបុគ្គលដែលស្និទ្ធស្នាលនឹងគ្នា។ ឯឃ្លាទី២
អ្នកនិយាយមានការគួរសមដែលជាកម្រិតរចនាបថភាសាបែបការទូត។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ បើនិយាយពីអារម្មណ៍ផ្លូវចិត្តវិញ
ឃ្លាទី១ច្បាស់ជាប៉ះពាល់ច្រើនជាឃ្លាទី២ហើយ។
ផ្អែកតាមការសិក្សាកថា / សំនួន
គឺមិនខុសពីរចនាបថភាសាការទូត ឬភាសាទំនាក់ទំនងក្នុងជំនួញ ពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចចចាក្នុងក្រុមហ៊ុនធំៗជាដើម។
ដូច្នេះរាល់ទំនាក់ទំនងតាមរយៈកិច្ចសន្ទនាចាំបាច់មានចំណេះដឹងសំនួនវោហា
ដើម្បីទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍អ្នកស្ដាប់ឱ្យមានការពេញចិត្ត ជឿជាក់
ឬដើម្បីយល់គ្នាច្បាស់។
សមត្ថភាពទំនាក់ទំនង
បើតាមលោក Dell
Hymes (1971) បានរកឃើញអថេរមូលដ្ឋានចំនួនប្រាំបីដែលកម្រិតភាសា / ប៉ារ៉ូលបញ្ចូលក្នុងសំនួន/កថា។
លោកបានដាក់ឈ្មោះជាអក្សរនៅក្នុងពាក្យ “Speaking” ដោយ៖
អក្សរ
S
ជាការកំណត់ពេលវេលា និងទីកន្លែងកើតហេតុ
អក្សរ
P
ជាអ្នកចូលរួមមានអ្នកនិយាយ អ្នកស្ដាប់ ដែលជាប់ទាក់ទងក្នុងសកម្មភាពនិយាយ
អក្សរ
E
ជាគោលបំណង ឬលទ្ធផល
អក្សរ
A
ជាលំដាប់សកម្មភាពដែលជាសំណុំបែបបទ និងបញ្ជីរឿង
អក្សរ
K
ជាគន្លឹះបង្ហាញពីអារម្មណ៍ ឬសតិ នៃសកម្មភាពនិយាយ
អក្សរ
I
ជាឧបករណ៍ទំនាក់ទំនង ដូចជាគ្រាមភាសា ឬពហុភាសាវិទ្យា ដែលប្រើដោយការនិយាយ
អក្សរ
N
ជាបទដ្ឋានដោយការសន្មត អំពីសំឡេង របៀបនិយាយ សរសេរ
អក្សរ
G
ប្រភេទផ្សេងៗ នៃការសម្តែង (រឿងកំប្លែង ការនិយាយ ឬអធិប្បាយជាដើម)។
លក្ខណៈពិសេស
នៃ “Speech
Act” ដែលនរវិទូជនជាតិអង់គ្លេសឈ្មោះ Bronislaw Malinowski ឱ្យឈ្មោះថា Phatic Communion។ សម្រាប់នរវិទ្យាម្នាក់
ពាក្យ ឬឃ្លា ដែលនិយាយចេញមកក្រៅតាមរយៈការសន្ទនាមានតម្លៃខ្ពស់ជាងន័យដែលមាននៅក្នុងវចនានុក្រមដែលបានកំណត់ទៅទៀត។
តាមធម្មតា នៅពេលយើងជួបស្គាល់គ្នាពីមុនមក គឺយើងគ្រាន់តែសួរសុខទុក្ខ
ឬស្វាគមន៍ដោយការជម្រាបសួរ និងសុខសប្បាយជាតិទេ? ប៉ុន្តែនៅក្នុងបរិបទផ្សេង
ឃ្លាទាំងនេះអាចប្រែប្រួលដោយមានន័យផ្សេងក៏ថាបាន ដូចជានៅពេលយើងទៅជួបវេជ្ជបណ្ឌិតជាដើម។
ដូច្នេះការនិយាយមានបំណងបង្ហាញពីភាពគួរសមពាក់ព័ន្ធនឹងរបៀបទំនាក់ទំនងគ្នា។ Phatic
Communion គឺជាបទដ្ឋានដ៏សំខាន់របស់អាកប្បកិរិយា។
ចុងឆ្នាំ១៩៥០
លោក Jakobson បានផ្តល់នូវគំរូអន្តរកម្មរវាងសំនួន/កថា និងភាសា ដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ការស្រាវជ្រាវនឹងកន្លែងជាក់ស្ដែង។
ក្នុងនោះមាន៦ចំណុច ដែលបង្ហាញពីលក្ខណៈ “Speech Act” គឺ៖
១.
អ្នកទំនាក់ទំនង :
ស្ថិតលើចេតនាអ្នកនិយាយមានអារម្មណ៍ អាកប្បកិរិយា
ស្ថានភាពសង្គម...
២.
សារទំនាក់ទំនង :
គិតដល់ផលប៉ះលើផ្លូវចិត្ត អារម្មណ៍... អ្នកទទួលសារ
៣.
អ្នកទទួលសារទំនាក់ទំនង : សារបង្កើតឡើងដើម្បីបញ្ជូនព័ត៌មាន
៤.
បកស្រាយសារ និងពន្យល់អត្ថន័យសារទៅអ្នកទទួលសារ : សារផ្ដល់អត្ថន័យពីរោះដូចកំណាព្យ
៥.
អន្តរកម្មរវាងអ្នកទំនាក់ទំនង និងអ្នកទទួលសារក្នុងលក្ខណៈសមរម្យ : ឋានៈសង្គម
៦.
កូដភាសាសម្រាប់បកស្រាយសារទំនាក់ទំនង : សាររចនាកូដ
តាមការវិភាគរបស់លោក
Jakobson កថា/សំនួនតាមរយៈភាសា គឺជាទម្រង់សកម្មភាពនៃសម្ដីជាក់ស្ដែង។
កថា/សំនួននៅក្នុងមុខងារវប្បធម៌ គឺជាបទដ្ឋានសង្គម។
ភាពផ្សេងៗ (VARIATION)
ភាសាតែងតែខុសគ្នាជានិច្ច។
ប្រសិនបើគេប្រើទម្រង់អថេរទៀងទាត់ ដោយមនុស្សសហគមន៍ ឬដោយអ្នកស្រុក គឺជាការរួមបញ្ចូលគ្នាទៅក្នុងគ្រាមភាសាសង្គម
ឬសង្គម។ គ្រាមភាសានៅក្នុងសង្គមបានវិវឌ្ឍទៅតាមពេលវេលា ដែលជាផលវិបាក នៃការបែងចែកនៅក្នុងសង្គមមួយដែលមានលក្ខណៈទាក់ទងនឹងថ្នាក់សេដ្ឋកិច្ច
និងសាសនា។
តាមការកត់សម្គាល់ពួកអភិជន
ពួកអ្នកស្រុក និងកសិករតែងតែមានរបៀបនិយាយខុសៗគ្នា។ ជាងនេះរចនាបថផ្លូវការត្រូវប្រើដោយពួកអភិជន
ប៉ុន្តែដោយសមាជិកម្នាក់នៃអ្នកភូមិ
ប្រសិនបើគេមានទំនាក់ទំនងជាមួយមន្រ្តីរដ្ឋាភិបាលជាន់ខ្ពស់ ក៏អាចមានទំនាក់ទំនងគ្នាបានយ៉ាងល្អដែរ។
ជាពិសេស រចនាបថកណ្តាលប្រើដោយអ្នកភូមិដែលមិនមែនជាមិត្តភក្តិ និងកសិករនៅពេលនិយាយទៅកាន់ថ្នាក់ធំនឹងសង្គមរបស់ពួកគេ
ហើយរចនាបថទាបត្រូវបានប្រើដោយអ្នកអភិជន ឬអ្នកក្រុងនិយាយជាមួយកសិករក្នុងចំណោមមិត្តភក្តិទាំងឡាយរបស់ពួកគេទៅវិញ។
ក្រោយមកទៀត គឺជាទម្រង់នៃភាសាដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីនិយាយជាមួយកុមារ។
គ្រាមភាសាសង្គមត្រូវបានគេកត់សម្គាល់នៅលើអ្វីៗទាំងអស់។ ពោលរាប់ចាប់តាំងពីប្រភេទនៃវាក្យសព្ទ
ដែលគេហៅថា ពាក្យ «ប្លែក» ដែលត្រូវបង្កើតឡើង ដើម្បីបង្កើតនិងពង្រឹងអត្តសញ្ញាណរបស់ក្រុមជាក់លាក់។
កន្សោមប្លែកៗអាចជាពាក្យថ្មី ដែលមានក្នុងប្រព័ន្ធពាណិជ្ជកម្មដែលពឹងផ្អែកលើល្បិច
ដើម្បីភាពទាក់ទាញ។ តែជួនកាលវាអាចជាពាក្យចាស់ដែលមានន័យថ្មី ន័យទាន់សម័យ។ ជាញឹកញាប់មនុស្សប្រើពាក្យចាស់តាមរយៈការនិយាយច្រើនជាជាងការសរសេរ។
ដូច្នេះពាក្យ «ប្លែក»
មានលក្ខណៈដូចពាក្យដែលនិយាយសាមញ្ញៗ ឬជាកន្សោមពាក្យដែលប្រើនៅក្នុងការសន្ទនាប្រចាំថ្ងៃ
ប៉ុន្ដែមិនត្រូវបានគេចាត់ទុកថាសមស្របសម្រាប់ការនិយាយ ឬសរសេរជាផ្លូវការនោះទេ។
កន្សោមពាក្យ «ប្លែក» ជាច្រើនបានប្រើតែនៅក្នុងផ្នែកមួយជាក់លាក់ នៃសង្គម ឬដោយក្រុមមនុស្សដែលមានមុខរបរពិតប្រាកដ។
ជាការពិតណាស់ មនុស្សវ័យក្មេងច្រើនតែប្រើពាក្យ «ប្លែកៗ» ដើម្បីចែកភាពខុសគ្នាពីមនុស្សពេញវ័យ។
ប្រភេទពាក្យ ប្លែក ដែលប្រើដោយក្រុមការងារជាក់លាក់ធ្វើឱ្យគេកត់សម្គាល់ថា
គឺជាគ្រាមភាសា។ ជួនកាលពាក្យគ្រាមភាសានោះនឹងរីករាលដាលដល់សង្គមទាំងមូលផងក៏មាន។ សម្រាប់មនុស្សយល់ដឹងខ្ពស់
មានការប្រែប្រួលខាងភាសា។ លោក វីលីយាម ឡាបូវ (William Labov) ដែលគេចាត់ទុកថា
ជាបិតាសង្គមភាសាវិទ្យាជនជាតិអាមេរិកបានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីរឿងនេះ ដោយការថតសម្លេងសន្ទនារបស់អ្នកក្រុងញូវយ៉ក
ដែលមានជីវភាពចម្រុះគ្នា។ លក្ខណៈពិសេសមួយក្នុងចំណោមលក្ខណៈពិសេសដែលលោកចាប់អារម្មណ៍ គឺការកើតឡើងនៃ
/អ៊ឺ/ បន្ទាប់ពីស្រៈនៅក្នុងពាក្យដូចជា Bird Beer និង Car។
ការបញ្ចេញសំឡេងនៃពាក្យបែបនេះមិនមែនជាការច្នៃប្រឌិតឡើយក្នុងគ្រានោះ តែបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមលោកលើកទី១
លោកឡាបូវបានធ្វើសិក្សាមួយ ហើយបានរកឃើញថា ការកើតឡើងនៃការបញ្ចេញសំឡេងរបស់ /r/ ក្នុងមនុស្សវ័យក្មេង ដែលមានអាយុពី
៨ទៅ ១៩ឆ្នាំ។
លោកឡាបូវបានសិក្សា (១៩៧២) ការបញ្ចេញសំឡេង / r / នៅញូវយ៉កជាបន្តបន្ទាប់ទៀត។
ក៏ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ១៩៥៨ លោក ចន ហ្វីឆ័រ (John Fischer) បានធ្វើសិក្សាមួយនិយាយពីមនុស្សផ្លាស់ទីពីថ្នាក់ទាបទៅមនុស្សខ្ពស់។
នៅពេលសម្ភាសក្រុមកុមារនៅសាលាបឋម លោកកត់សម្គាល់ថា បច្ចុប្បន្ន កិរិយាសព្ទ Suffix–ing /-ing/ មានទំនោរទៅរកសំឡេង
/ -in / (Reading vs. Readin)។ ទាំងនេះលោកហ្វីឆ័រយល់ថា
ទាក់ទងមកពីភេទ ភូមិសាស្រ្ដ បុគ្គលិកលក្ខណៈ និងអារម្មណ៍។ ផ្ទុយទៅវិញ
ពេលខ្លះអាចដោយសារពួកគេជាកូនអ្នកមានចំណូលខ្ពស់ អ្នកមានអំណាច
និងអ្នកធំជាន់ខ្ពស់ការប្រើសំឡេង /-ing / ប្ដូរទីសំឡេង /-in / មិនមែនមកពីភេទទេ គឺឋានៈសង្គម ឬបុគ្គល។
កម្ចី ឬការយកមកប្រើ
ជាតិសាសន៍ណា ក៏ដូចជាតិសាសន៍ណាដែរ
គឺគេចមិនផុតទេក្នុងការយកពាក្យខ្លះៗពីភាសាមួយមកប្រើសម្រាប់នៅក្នុងភាសាមួយទៀតនោះ។ នៅវចនានុក្រមភាសាអង់គ្លេស
គេឃើញមានការភាសាផ្សេងមកប្រើដែរ។ ក្នុងនោះបើគេដកពាក្យខ្ចីពីភាសាឡាតាំង
និងកូនភាសានេះ (អ៊ីតាលី បារាំង អេស្ប៉ាញ...) ចេញអស់។ ពាក្យជាភាសាអង់គ្លេសសុទ្ធមានតិចតួចបំផុតសម្រាប់ប្រើប្រចាំថ្ងៃ។
ប្រហែល ១,៥០០ឆ្នាំមកហើយ មានកុលសម្ពន្ធបី (Angles, Saxons និង Jutes) បានរស់នៅក្បែរគ្នានៅលើច្រាំងភាគខាងជើង
ហើយមានទំនាក់ទំនងគ្នាយ៉ាងជិតស្និទ្ធ នៅក្បែរខាងជើងអាល្លឺម៉ង់ និងភាគខាងត្បូងមានដាណឺម៉ាក។
ពួកគេនិយាយភាសាមួយស្រដៀងនឹងគ្រាមភាសាអាល្លឺម៉ង់ ដែលគេយល់ថា ជា
"អង់គ្លេសបុរាណ"។ កុលសម្ពន្ធបង្កើតស្វ័យភាពវប្បធម៌ដោយចេញពីពូជពង្សអាល្លឺម៉ង់។ គ្រានោះអង់គ្លេសបុរាណមានឥរិយាបថស្រដៀងនឹងអាល្លឺម៉ង់សម័យទំនើប ដែលត្រូវរៀបចំបង្កើតពាក្យថ្មីដោយកម្ចីពាក្យតិចតួចពីភាសាដទៃ។
ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ១០៦៦ ស្ថានភាពបានផ្លាស់ប្ដូរយ៉ាងខ្លាំង បន្ទាប់ពីមានការលុកលុយមួយនៅអង់គ្លេស
ដោយក្រុម Normans មកពីភាគខាងជើងបារាំង។ ដោយសារក្រុមនេះនិយាយភាសាបារាំង។ ដូច្នេះភាសា
រួមទាំងអក្សរបារាំងបានជះឥទ្ធិពលលើ Angles Saxons។ ជាលទ្ធផលអក្សរអង់គ្លេសបានជំនួសដោយអក្សរឡាតាំងរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។
ក្រៅពីនេះ នៅមានហេតុផលជាច្រើនទៀត ដែលតម្រូវឱ្យអង់គ្លេសបង្ខំប្រើអក្សរឡាតាំងជំនួស
មានរយៈអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយនឹងជនជាតិទីដៃជាដើម។
ករណីមួយទៀត ជនបរទេសដែលមករស់នៅជាសហគមក្នុងប្រទេសណាមួយ។ ពួកគេមានកូដភាសាផ្ទាល់ខ្លួន
សម្រាប់ទំនាក់ទំនងគ្នាក្នុងគ្រួសារ និងសហគមប្រចាំថ្ងៃ។ ដូចភាសាអ៊ីតាលីមាននិយាយនៅអាមេរិកខាងជើង
តែពួកគេក៏បានយកពាក្យម្ចាស់ស្រុកខ្លះៗទៅប្រើលាយឡំនៅក្នុងភាសាពួកគេផងដែរ។
ហេតុចម្បងដែលពួកគេត្រូវតែបង្ខំចិត្តយកពាក្យម្ចាស់ស្រុកទៅប្រើ ក៏ព្រោះពួកគេសម្របខ្លួនទៅតាមបរិបទ
នៃស្ថានភាពសង្គមថ្មី បើទោះបីជាចង់ ឬមិនចង់ ក៏ត្រូវបង្ខំចិត្តអនុម័តពាក្យខ្លះ
នៃភាសាម្ចាស់ស្រុកដែរ។
សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន
ការសិក្សាសំនួន/កថា បម្រែបម្រួល ទំនាក់ទំនង និងគ្រាមភាសា
គឺជាផ្នែកដ៏សំខាន់មួយនៅក្នុងនរភាសាវិទ្យា។ ការបំបែកសិប្បនិម្មិត នៃភាសា
និងប៉ារូលនៅក្នុងភាសាវិទ្យារបស់លោក សូរសៀ ជាតម្រុយសម្រាប់អ្នកភាសាវិទូ
សិក្សាឈ្វេងយល់កាន់តែច្បាស់ពីប្រព័ន្ធភាសាអរូបិស្ថិតក្នុងទម្រង់ទំនាក់ទំនងនិងការប្រើប្រាស់
តែក៏មានរងការរិះគន់ពីសំណាក់ភាសាវិទូជំនាន់ក្រោយផងដែរ។ ដោយផ្តោតលើទំនាក់ទំនងរវាងភាសានិងប៉ារ៉ូល
ភាសាវិទូនឹងមានពន្លឺល្អប្រសើរជាងមុន ដើម្បីឈ្វេងយល់ពីបាតុភូតភាសាអរូបី ដែលលោកយល់ឃើញពីទំនាក់ទំនងរវាងទម្រង់
និងប្រើប្រាស់ភាសា៕
Subscribe to:
Comments (Atom)