ដើមកំណើតនៃសករាជទាំង៤
ដោយ តន វិបុល
ចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ 08/07/2016
តើសករាជជាអ្វី?
សករាជ
គឺជាការរៀបរាប់ថ្ងៃ ខែ ឆ្នាំ ឬរាប់ត្រឹមតែឆ្នាំតាមការ កំណត់តាំងទុកពីដើមទីរៀងមក សម្រាប់កត់ត្រាចំណាំទុករាល់កិច្ចការ
ឬព្រឹត្តិកាលទាំងឡាយណាដែលបានកើតឡើងមិនឲ្យបាត់បង់។ តួយ៉ាងដូចជាក្នុងអត្ថបទលើសិលាចារិក ឬលិខិតរដ្ឋបាលជាដើម សូម្បីតែសំបុត្រឆ្លងឆ្លើយគ្នាក៏មានកាលបរិច្ឆេទនោះផងដែរ។
ពេល - ម៉ោង - ថ្ងៃ - ខែ - ឆ្នាំ គឺជាគ្រឿងសម្គាល់ការកំណត់ពេលក្នុងជីវភាពរស់នៅរបស់មនុស្សក្នុងលោកនេះ
ជាក់ស្តែងរួមមានពេលព្រឹក ពេលល្ងាច ពេលថ្ងៃ និងពេលយប់
ដែលអ្នកប្រាជ្ញជំជាន់ដើមបានកំណត់ឲ្យប្រើ "សករាជ" ជាគ្រឿងចំណាំកាលបរិច្ឆេទ។ តាមវចនានុក្រមខ្មែរបានឲ្យដឹងថា ពាក្យ "សករាជ"
នេះ កើតឡើងដោយសារជនមួយពួក ដែលគេហៅថា "តាត៌" នៅក្នុងតំបន់មួយ នៃទិសពាយ័ព្យប្រទេសឥណ្ឌា។ កាលពុទ្ធសករាជ៦២១ឆ្នាំ
ជនទាំងនោះបានលុកលុយ វាតអំណាចក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាប៉ែកខាងលិច
ដោយតាំងក្សត្រីយ៍របស់ខ្លួនព្រះនាម សកៈ។ ក្នុងជាមួយគ្នានេះក៏បានចាប់ផ្តើមរាប់ឆ្នាំទីមួយរៀងមក
ដោយហៅរបៀបរាប់ឆ្នាំនោះជា ស័ក ឬ សករាជ តែក្រោយមកហៅថា "មហាសករាជ"
ដែលប្រែថា សករាជធំ។
ប្រទេសខ្មែរបានបែងចែកសករាជជា៤
ដូចខាងក្រោម៖
១.
ពុទ្ធសករាជ (ព.ស.) ជាការកំណត់រាប់ចំនួនថ្ងៃខែឆ្នាំ ចាប់តាំងពីក្រោយថ្ងៃដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ចូលបរិនិព្វានទៅបានមួយថ្ងៃរៀងមក។
ឧទាហរណ៍ថា ព្រះពុទ្ធទ្រង់ចូលបរិនិព្វាននៅថ្ងៃអង្គារ៍ ១៥កើត ខែពិសាខ ឆ្នាំម្សាញ់
គឺចាប់ផ្តើមរាប់ពីថ្ងៃពុធ ១រោធ ខែពិសាខនោះមកជាពុទ្ធសករាជ។ បើគិតចាប់ពីថ្ងៃ១រោច
ខែពិសាខ មកដល់ថ្ងៃ១រោជ ខែពិសាខវិញ បន្ទាប់ពីឆ្នាំដែលព្រះពុទ្ធបរិនិព្វាន នោះគឺបានមួយឆ្នាំ មានន័យថា ពុទ្ធសករាជ១ ហើយបានរាប់បែបនេះរៀងរាល់ឆ្នាំមក។
ប្រទេសឥណ្ឌាសម័យនោះ ពុំទាន់មានពុទ្ធសករាជនៅឡើយទេ ព្រោះពេលនោះគេនិយមប្រើសករាជ
គឺសករាជខាងសាសនាព្រាហ្មណ៍ជាច្រើនពាន់ឆ្នាំមកហើយ។ លុះដល់មានពុទ្ធសករាជ
ប្រទេសឥណ្ឌាក៏ចាប់ប្រើពុទ្ធសករាជវិញ។ តែមកដល់សម័យនេះ
ប្រទេសឥណ្ឌាឈប់ប្រើពុទ្ធសករាជទៀតហើយ។
២.
គ្រិស្តសករាជ (គ.ស.) តាមវចនានុក្រមខ្មែរភាគទី២ ទំព័រ៧៩៧ បាននិយាយថា
គ្រិស្តសករាជនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមនាមនិងងពង្សាវតានៃសាស្ដាម្នាក់ឈ្មោះ
យេស៊ូ ឬ យេស៊ូវ - គ្រិស្ត (Jésus ou Jésus - Christ)
គឺគិតចាប់តាំងពីពេលដែលទ្រង់ប្រសូត ហើយទ្រង់ក៏ជាអ្នកបង្កើតលទ្ធិមួយដែលមានឈ្មោះថា
សាសនាគ្រិស ក្នុងសតវត្សរ៍ទី៦ នៃពុទ្ធសករាជ។
សូមជម្រាបជូនថា
ព្រះយេស៊ូគ្រិស្តប្រសូត្រនៅក្រុងបេថ្លេអែម នៃប្រទេសប៉ាឡេស្ទីន រវាង ព. ស. ៥៤២
និងទទួល មរណភាពក្នុង ព. ស. ៥៧៥។ ហើយគ្រិស្តសករាជ
ចាប់ផ្ដើមមានវត្តមានក្នុងប្រទេសកម្ពុជា
ក្នុងជ្ជកាលនៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះហរិរក្សរាមាឥស្សរាធិបតី (ព្រះអង្គដួង)
គឺតាំងពី ព. ស. ២៣៨៩ ត្រូវនឹង គ. ស.១៨៤៧ រៀងមក ដោយសារប្រទេសបារាំងសែស
និងប្រទេសកម្ពុជាទាក់ទងគ្នាក្នុងសម័យនោះ។
៣.
មហាសករាជ (ម.ស.) ជុំវិញដើមកំណើតមហាសករាជនេះ មានបញ្ហាប្រឈមថា
តើឥណ្ឌា ឬខ្មែរជាអ្នកបង្កើតវាឡើង? ព្រោះមានគេនិយមថា
ព្រះកេតុមាលាផ្ដើមបង្កើតមហាសករាជ។ ឆ្លើយតបនឹងបញ្ហានេះ វចនានុក្រមខ្មែរ
ភាគទី១ ទំព័រ៧២២ និងភាគទី២ ទំព័រ ១០៨១ បានឲ្យដឹងថា មហាសករាជកើតឡើងក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាក្នុង
ព. ស. ៦២១ឆ្នាំ ដោយពួកតាត៌ គឺស្របជាមួយនឹងឆ្នាំដែលព្រះកេតុមាលាស្ដេចឡើងគ្រងរាជសម្បត្តិ
ប៉ុន្តែព្រះអង្គពុំទាន់បញ្ញត្តិឲ្យប្រើមហាសករាជក្នុងឆ្នាំនោះនៅឡើយទេ។
លុះដល់ ព. ស. ៦២៣ ព្រះកេតុមាលាទ្រង់បានទទួលឥន្ទ្រាភិសេកជាថ្មី
ហើយក៏បានតាំងជាមហាសករាជពីពេលនោះមក។ នេះបើតាមព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរ ភាគ២។
"មហាសករាជ" ឬ "សករាជធំ" នេះកើតមុនចុល្លសករាជ៥៦០ឆ្នាំ
ដែលជាប់មានប្រើក្នុងប្រទេសខ្មែរយើងតាំងពីរវាងសតវត្សរ៍ទី១០
នៃពុទ្ធសករាជ (ព.ស. ៩២១) រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
៤.
ចុល្លសករាជ (ច.ស.) គឺជា "សករាជតូច"
ដែលកើតឡើងនៅថ្ងៃចន្ទ ១២កើត ខែចែត្រ ឆ្នាំកុរឯកស័ក ព. ស. ១១៨១។ នេះបើយោងតាមវចនានុក្រមខ្មែរ
ភាគ១ ទំព័រ១៥២។ រីឯព្រះរាជពង្សាវតារខ្មែរក៏បានពន្យល់បង្ហាញផងដែរថា
ព្រះបាទសម្ដេចសន្ធិពអមរិន្ទបរមព្រហ្មកិល (ពញាក្រែក) បានតាំងចុល្លសករាជ១
ក្នុងព.ស.១១៨១ផងដែរ គឺក្នុងឆ្នាំដែលទ្រង់បានសោយរាជ្យនៅនគរធំ។
ចំណែកឯក្នុងច្បាប់រាជពង្សាវតារក្រុងកម្ពុជាធិបតីខ្សែ២ បានបង្ហាញថា គ. ស. ៦៣៩
ព្រះបាទសម្ដេចបទុមសុរិយាវង្សជាស្ដេចតាំងឲ្យមានជាចុល្ល សករាជឡើងរាប់១រៀងមក។
ដោយឡែក ក្នុងច្បាប់ព្រះរាជពង្សាវតារក្រុងកម្ពុជារបស់លោកទេពពិទូរ ឈឹម -
ក្រសេម ដែលបានរួបរួមឡើងជាថ្មីថា
ក្សត្រមនបានតាំងឡើងជាដំបូងក្នុងប្រទេសមន។ តែក្រោយមកលោកបានបង្ហាញថា
ព្រះបាទជយវរ្ម័នទី១ ទ្រង់បានតាំងចុល្ល សករាជឡើងជាដំបូង ក្នុង ព. ស. ១១៨១
ហើយក៏ជាឆ្នាំដែលទ្រង់បានសោយរាជ្យផងដែរ ដែលមានទីតាំងនៅនគរវត្ត។ ជុំវិញបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ សូមមិត្តអ្នកអានត្រិះរិះពិចារណាតាមការគួរចុះ ខ្ញុំមិនហ៊ានអារកាត់ថា
មួយណាត្រូវឬមួយណាខុសនោះឡើយ។
សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា ក្នុងចំណោមដើមកំណើតសករាជទាំង៤នេះ
ពុទ្ធសករាជមានអាយុកាលចាស់ជាងគេ ដោយគ្រិស្តសករាជកើតក្រោយពុទ្ធសករាជ៥៤២ឆ្នាំ
មហាសករាជកើតក្រោយពុទ្ធសករាជ៦២១ឆ្នាំ និងចុល្លសករាជកើតក្រោយពុទ្ធសករាជ១១៨១ឆ្នាំ។
No comments:
Post a Comment