ទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធជំរុញការបង្កើតស្នាដៃតែងនិពន្ធថ្មីៗ

ការប្រារព្ធទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធកាលពីថ្ងៃសៅរ៍បានជំរុញការបង្កើតស្នាដៃតែងនិពន្ធថ្មីៗ ដើម្បីជាគុណប្រយោជន៍ដល់វិស័យអប់រំ ក៏ដូចជាការឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់សិស្ស និស្សិត និងមជ្ឈដ្ឋានទូទៅ។

ប្រទេសកម្ពុជាកាលពីថ្ងៃសៅរ៍បានប្រារព្ធទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធជាលើកដំបូងនៅភ្នំពេញក្នុងគោលបំណងបង្កើនគុណតម្លៃនិងជំរុញការលើកកម្ពស់ស្នាដៃតែងនិពន្ធ ដើម្បីរួមចំណែកអប់រំ ការលើកកម្ពស់សុខដុមវប្បធម៌ សាសនា និងការយល់ដឹងអំពីអក្សរសាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍ សិល្បៈ ប្រវត្តិសាស្ត្រ និងវិទ្យាសាស្ត្រ។

ទិវាដ៏មានអត្ថន័យនេះរៀបចំដោយសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរសហការជាមួយក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈ ដែលមានការអញ្ជើញចូលរួមពីសំណាក់អ្នកនិពន្ធខ្មែរនិងបរទេសជាច្រើន ហើយក៏មានការចូលរួមអបអរសាទរពីសមាគមអ្នកនិពន្ធចិន ឡាវ មីយ៉ាន់ម៉ា ថៃ និងវៀតណាមផងដែរ។

លោក គឹម ពីនន់ អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្បៈបានអានសារលិខិតដែលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ថ្លែងក្នុងឱកាសប្រារព្ធទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធនោះថា រដ្ឋាភិបាលបានកំណត់យកថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីប្រារព្ធទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធ។ វាជាព្រឹត្តិការណ៍ដ៏មានសារៈសំខាន់រួមចំណែកដល់ការលើកស្ទួយគុណតម្លៃ ការគោរពដឹងគុណបុព្វកវីនិពន្ធខ្មែរ និងជាការរំលឹកដល់គុណបំណាច់របស់បណ្ដាកវីនិពន្ធគ្រប់ជំនាន់ដែលបានរួមចំណែកពង្រឹងអក្សរសាស្ត្រជាតិនិងវិស័យអប់រំ។

លោកថា ការប្រារព្ធទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធជារៀងរាល់ឆ្នាំមានបំណងជំរុញវប្បធម៌តែងនិពន្ធនៅកម្ពុជា ក៏ដូចជាលើកកម្ពស់សមត្ថភាពអ្នកនិពន្ធ ដើម្បីប្រមូលផ្ដុំសាមគ្គីភាពរវាងអ្នកនិពន្ធគ្រប់និន្នាការប្រកបដោយសុច្ឆន្ទៈនិងមនសិការវប្បធម៌សន្តិភាព។

លោកបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលបានផ្ដោតចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់លើវិស័យស្រាវជ្រាវ តែងនិពន្ធ ព្រមទាំងលើកទឹកចិត្តដល់គ្រប់មជ្ឈដ្ឋានពាក់ព័ន្ធបន្តពង្រឹងការចូលរួមតាក់តែង និងការបង្កើតស្នាដៃថ្មីៗសម្រាប់ជាគុណប្រយោជន៍ដល់វិស័យអប់រំ ក៏ដូចជាការឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការសិក្សាស្រាវជ្រាវរបស់សិស្ស និស្សិត និងមជ្ឈដ្ឋានទូទៅ។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា៖ «មកទល់នឹងបច្ចុប្បន្ន រដ្ឋាភិបាលនៅតែបន្តអាទិភាពភាវូបនីយកម្មលើថវិកាស្រាវជ្រាវ គំនិតច្នៃប្រឌិត និងនវានុវត្តន៍សម្រាប់ការគាំទ្រដល់ការបង្កើតថ្មី ការតែងនិពន្ធ និងសៀវភៅសិក្សាគ្រប់ជំនាញ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «គោលដៅរបស់យើង គឺការបង្កើតបរិមាណស្នាដៃតែងនិពន្ធ លើកកម្ពស់គុណភាពអមដោយការពង្រឹងក្រមសីលធម៌និងអត្ថន័យនៃអត្ថបទតែងនិពន្ធ ដើម្បីការពារតម្លៃដើមអក្សរសាស្ត្រ វប្បធម៌ និងប្រពៃណីជាតិដោយតម្កល់ប្រយោជន៍ជាតិជាធំ»។

ជាមួយនឹងគ្នានោះ លោកបានជំរុញក្រសួងស្ថាប័នបន្តពង្រឹងកម្មសិទ្ធិបញ្ញានិងសិទ្ធិប្រហាក់ប្រហែលដោយរាប់បញ្ចូលទាំងកិច្ចការពារសិទ្ធិអ្នកនិពន្ធក្រោមរូបភាពការពង្រឹងការអនុវត្តច្បាប់ និងការចូលរួមជាមួយយន្តការតំបន់និងអន្តរជាតិលើវិស័យកម្មសិទ្ធិបញ្ហា។

លោក ព្រឿង ប្រណីត ប្រធានសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរបានថ្លែងក្នុងពិធីនោះដែរថា ថ្ងៃនេះជាថ្ងៃប្រកបដោយនក្ខត្តឫក្សដ៏ឧត្តមចំពោះអ្នកនិពន្ធនិងកវីនិពន្ធគ្រប់រូបដែលបានរួមគ្នាប្រារព្ធពិធីអបអរសាទរទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធជាលើកដំបូងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។

លោកបាននិយាយដោយមោទនៈថា ទិវានេះជាសមិទ្ធផលដ៏ត្រចះត្រចង់និងជាប្រវត្តិសាស្ត្រ ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងគុណតម្លៃនៃការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់សមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរ ក៏ដូចជាកវីនិពន្ធទាំងអស់ដែលបានលះបង់កម្លាំងកាយចិត្តប្រាជ្ញាស្មារតីប្រកបដោយឆន្ទៈមនសិការក្នុងបុព្វរួមចំណែកលើកស្ទួយវិស័យអក្សរសាស្ត្រ អក្សរសិល្ប៍ជាតិខ្មែរ និងបោះជំហានទៅមុខប្រកបដោយកិត្យានុភាពរបស់ជាតិ។

លោកបានថ្លែងថា៖ «ខ្ញុំសូមចូលរួមសម្ដែងនូវមោទនភាពយ៉ាងក្រៃលែងជាមួយអ្នកនិពន្ធគ្រប់រូបចំពោះរដ្ឋាភិបាល [...] ដែលបានសម្រេចជ្រើសរើសយកថ្ងៃទី៧ ខែធ្នូ ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដើម្បីប្រារព្ធទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធក្នុងគោលបំណងបង្កើនគុណតម្លៃនិងជំរុញលើកកម្ពស់ស្នាដៃតែងនិពន្ធ»។

លោកបន្ថែមថា៖ «ទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធពិតជាបានឆ្លុះបញ្ចាំងពីសារៈសំខាន់ដ៏ធំធេងដែលសង្គមនិងប្រជាជនកម្ពុជាបានផ្ដល់តម្លៃជូនចំពោះកវីអ្នកនិពន្ធខ្មែរ ហើយជាព្រឹត្តិការណ៍ជាប្រវត្តិសាស្ត្រដ៏រំភើបរីករាយមួយទៀតចំពោះពិភពអក្សរសាស្ត្រនិងអក្សរសីល្ប៍ខ្មែរ រួមទាំងអ្នកនិពន្ធខ្មែរទាំងអស់គ្នាផងដែរ»។

លោកជឿជាក់ថា ការបង្កើតទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធក៏ជួយជំរុញការអភិវឌ្ឍអក្សរសិល្ប៍ ការពង្រីកប្រជាប្រិយភាពការបណ្ដុះបណ្ដាល និងការពង្រឹងក្រុមអ្នកមានទេពកោសល្យផ្នែកអក្សរសាស្ត្រ ពោលគឺជួយពួកគេកាន់តែមានការយល់ដឹងពីគ្នាទៅវិញទៅមករវាងភាសា សិល្បៈ ប្រវត្តិសាស្ត្រ វិទ្យាសាស្ត្រជាដើម។ ទន្ទឹមនឹងនេះ ទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធក៏ជួយជំរុញការផ្លាស់ប្ដូរកិច្ចសហប្រតិបត្តិការផ្នែកអក្សរសិល្ប៍រវាងប្រទេសកម្ពុជាជាមួយប្រទេសនានានៅលើពិភពលោក ដែលនាំឱ្យអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរកាន់តែមានភាពច្នៃប្រឌិតនិងបន្តរីកចម្រើនជានិច្ច។

លោកបន្ថែមថា៖ «វាជាឱកាសមួយជួយជំរុញការអភិវឌ្ឍអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរនៅក្នុងសង្គម និងការស្វែងរកអ្នកមានទេពកោសល្យអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរថ្មីៗ ដើម្បីធ្វើឱ្យវិស័យអក្សរសិល្ប៍ខ្មែរមានអ្នកបន្តវេនប្រកបដោយភាពខ្លាំងក្លា»។

នៅក្នុងកម្មវិធីប្រារព្ធទិវាជាតិអ្នកនិពន្ធនោះ ក៏មានការប្រគល់ជ័យលាភីពានរង្វាន់អក្សរសិល្ប៍ "ព្រះនាងឥន្ទ្រទេវី" ប្រចាំឆ្នាំ២០២៤ ដល់ម្ចាស់ជ័យលាភី១០រូបដែលឈ្នះការប្រកួតប្រជែងស្នាដៃតែងនិពន្ធប្រលោមលោកខ្នាតខ្លីនិងកំណាព្យរឿងផងដែរ។

ជ័យលាភីផ្នែកប្រលោមលោកខ្នាតខ្លីមានប្រាំរូបពីលេខ១ដល់លេខ៥ រួមមានរឿង "ដើមពុទ្រាឧត្តមា" និពន្ធដោយលោកស្រី គង់ ច័ន្ទវ៉ាន់ណេង មកពីរាជធានីភ្នំពេញជាប់ជ័យលាភីលេខ១។ រឿង "លម្អងអក្ខរា" និពន្ធដោយកញ្ញា កប វណ្ណហួច មកពីរាជធានីភ្នំពេញជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ២។ រឿង "ម្ចាស់ត្បូងបេះដូងទិនរត្ន" និពន្ធដោយលោក សុវណ្ណ សិរីវុឌ្ឍ មកពីរាជធានីភ្នំពេញជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ៣។ រឿង "ក្លាក់ខ្លឹមអម្អិល" និពន្ធដោយលោក វង្ស សុភាជ មកពីខេត្តព្រៃវែងជាប់លេខ៤ និងរឿង "ខ្យលនិស្ស័យ" និពន្ធដោយលោក ផន ផានឿន មកពីរាជធានីភ្នំពេញជាប់ជ័យលាភីលេខ៥។

ចំណែកជ័យលាភីផ្នែកកំណាព្យរឿងមានប្រាំរូបដែរ គឺពីលេខ១ដល់លេខ៥ រួមមានកំណាព្យរឿង "ដីកេរម៉ែ" និពន្ធដោយលោក ស៊ឹម គឹមសាត មកពីខេត្តត្បូងឃ្មុំជាប់ជ័យលាភីលេខ១។ កំណាព្យរឿង "វីរភាពឥន្ទភាណី" និពន្ធដោយលោក សុវណ្ណ សេរីវឌ្ឍ មកពីរាជធានីភ្នំពេញជាប់លេខ២។ កំណាព្យរឿង "ចំណងដៃស្នេហ៍" និពន្ធដោយលោកស្រី មិន សុធី មកពីខេត្តសៀមរាបជាប់លេខ៣។ កំណាព្យរឿង "ស្ពានមង្គល" និពន្ធដោយលោក មឿន សំណាង មកពីខេត្តឧត្ដរមានជ័យជាប់លេខ៤ និងកំណាព្យរឿង "កុលស្ត្រី" និពន្ធដោយកញ្ញា កាន ស្រីនីត មកពីខេត្តព្រៃវែងជាប់ជ័យលាភីលេខ៥៕


រាប់ពីឆ្វេង គឺអ្នកនិពន្ធសំរែ អ្នកនិពន្ធនិងអ្នកកាសែតតនវិបុល និងអ្នកនិពន្ធអឿស៊ីណា


មិនទៀងទាត់

 

កម្សត់អ្វីម្ល៉េះ ថ្ងៃក្ដៅស្ទើរឆេះ សឹងប្រេះបែកក្បាល
ម្ដេចក៏ផ្ដាសាយ នាំកាយហេលហាល ខ្ញុំឈឺខុសកាល
ខុសគេខុសឯង។​
 
ថ្ងៃក្ដៅខ្លាំងជាក់ សូរិយាប្រែភ័ក្ត្រ​ ត្រជាក់សូរ្យសែង
សមខ្ញុំសុនត្រុន កើតគ្រុនចំបែង តាមមេឃភ្លៀងផ្សែង
ប្រែអាកាសធាតុ​។​
 
កាយមិនទៀងទាត់ មិនអាចឃាំងឃាត់ ប្រាសព្រាត់សាច់ញាតិ
កើតចាស់ឈឺស្លាប់ ជាច្បាប់ធម្មជាតិ សូមតែចាកឃ្លាត
ដោយកេរ្ដិ៍ឈ្មោះល្អ​​។
 
ថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ 
នៅរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា
 

 

រឿងនិទានពីកិន្នរ

កាលពីព្រេងនាយនៅភ្នំហិមពាន្តមានស្ដេចកិន្នរបានរស់នៅនគរជាមួយប្រពន្ធកូន។ ពួកគេរស់នៅទីនោះយ៉ាងសុខសាន្ត ប៉ុន្តែថ្ងៃមួយនគរស្ដេចកិន្នរបានវាយប្រហារដោយព្យុះព្រឹល ហើយអូសបន្លាយអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ ពួកគេព្យាយាមបន្ស៊ាំខ្លួនរស់នៅជាមួយព្យុះព្រឹល។ ពេលពួកគេសម្របខ្លួនជាមួយព្យុះព្រឹល ក៏មានពួកកិន្នរផ្សេងទៀតលើកទ័ពធ្វើសង្គ្រាមដណ្ដើមអំណាចពីស្ដេចកិន្នរ។ ដោយមិនអាចទប់ទល់នឹងស្ថានការណ៍ដ៏អាក្រក់ដែលកើតឡើងផ្ទួនៗគ្នា ស្ដេចកិន្នរក៏សម្រេចនាំប្រពន្ធកូនចាកចេញពីនគរ ហើយទៅស្នាក់អាស្រ័យបណ្ដោះអាសន្នក្បែរអាណាចក្រមនុស្ស។ នៅអាណាចក្រជាមួយមនុស្ស ស្ដេចកិន្នរនិងប្រពន្ធកូនរស់នៅដោយលាក់បំពួន ដ្បិតខ្លាចមនុស្សយាយីពួកគេ។ 
 
ស្ដេចកិន្នរមានបុត្រាបុត្រីប្រាំពីរនាក់ ប៉ុន្តែពួកគេនៅមានតូចៗនៅឡើយ។ ក្នុងចំណោមពួកគេមានកូនច្បងនិងបន្ទាប់ប៉ុណ្ណោះ ដែលស្ដេចកិន្នរតែងតែនាំទៅជាមួយ ដើម្បីស្វែងរកអាហារ។ ពួកគេបានហោះហើរមកដល់កន្លែងមនុស្សម្នាប្រកបកិច្ចការងារចិញ្ចឹមជីវិតផ្សេងគ្នាយ៉ាងអ៊ូរអរ។ ស្ដេចកិន្នរនិងកូនទាំងពីរបានកាឡាខ្លួនជាមនុស្សធម្មតា ហើយបន្លំខ្លួនជាមួយហ្វូងមនុស្ស។ ពេលយូរៗទៅកូនទាំងពីររបស់ស្ដេចកិន្នរបានស្នើបិតារៀនសូត្រវិជ្ជាផ្សេងៗជាមួយនឹងកូនអ្នកស្រុកដោយពួកគេសន្យាថា មិនឱ្យមនុស្សដឹងពីសមាភាពពួកគេជាកិន្នរឡើយ។
 
តាំងពីពេលនោះមក ទាំងពីរនាក់បងប្អូនបានព្យាយាមលាក់យ៉ាងណាមិនឱ្យមនុស្សដឹងថាពួកគេជាកិន្នរឡើយ។ ថ្ងៃមួយពេលពួកគេកំពុងតែរៀនសូត្រស្រាប់តែមានហេតុដ៏អស្ចារ្យមួយកើតឡើង។ វាជាព្យុះកំណាចដ៏ធំមួយដែលបានបោះបោកមកលើទីតាំងដែលពួកគេរៀនសូត្រនោះ។ មនុស្សម្នាបានលាក់ខ្លួន។
 
ព្យុះស្ងប់មួយសន្ទុះស្រាប់តែរន្ទះបាញ់លើដីបង្កើតបានជាកូនរណ្ដៅ ប៉ុន្តែផ្លេកបន្ទោរព្រាកៗឥតដាច់ពីអាកាសតភ្ជាប់មកកូនរណ្ដៅនោះ កិន្នរប្អូនដែលមានសេចក្ដីអង់អាចនិងចង់ដឹងពីអ្វីដែលថ្មី កាលបើឃើញដូចនោះក៏ដើរចូលទៅអើតមើលរណ្ដៅ រីឯមនុស្សដែលពួកលាក់ខ្លួនពីព្យុះក្បែរនោះចេញមកមើលយ៉ាងព្រោងព្រាត។ កិន្នរជាបងឃើញហេតុមិនស្រួល ក៏ចូលទៅហាមឃាត់ប្អូន តែប្អូនមិនស្ដាប់បង្គាប់ ក៏កើតជារឿងឈ្លោះទាល់ទែងគ្នាមួយរំពេក។ ដោយអត់ទ្រាំមិនបាន កិន្នរបងបានបាក់មែកឈើធ្វើរំពាត់វាយប្អូនយ៉ាងចាស់ដៃរហូតប្រែរូបរាងជាកិន្នរ។ មនុស្សដែលកំពុងឈរចោមរោមពេលឃើញដូច្នោះ ក៏ចូលចាប់ឃាត់ខ្លួនពួកគេ តែកិន្នរច្បងដឹងខ្លួនមុន ក៏ហើររត់គេចខ្លួនចោលប្អូន។ 
 
ចំណែកស្ដេចកិន្នរជាបិតាពេលបានទទួលដំណើរនេះហើយ ក៏ហោះហើរមកជួយកូន តែពេលមកដល់មិនឃើញកូនទាំងពីរទេ ព្រោះកិន្នរប្អូនត្រូវមនុស្សចាប់យកចេញទៅបាត់ រីឯកិន្នរច្បងក៏មិនដឹងហើរទៅដល់ទីណា។ ស្ដេចកិន្នរព្យាយាមស្វះស្វែងរកដំណឹងកូនទាំងពីរយ៉ាងយូរ តែនៅតែមិនឃើញ។ ស្ដេចកិន្នរអស់កម្លាំងរហិតរហៃខ្លួនប្រាណស្លាបហើរទៅមុខលែងរួច ក៏ធ្លាក់សន្លប់លែងកម្រើកខ្លួន។
 
រឿងនេះដកស្រង់ពីសៀវភៅព្រេងនិទានរបស់តាខ្ញុំ
 

 

តុកាហ្វេពេលព្រឹក

ព្រឹកនេះអាមោឃវាទីអង្គុយផឹកកាហ្វេនៅក្បែរកន្លែងធ្វើការដូចសព្វដង។ ពេលកំពុងអង្គុយផឹកកាហ្វេ វាឮពួកបរទេសជជែកគ្នាពីខ្មែរ។ ពួកបរទេសទាំងនោះនិយាយថា ខ្មែរឆោតៗអ៊ីចឹងងាយស្រួយបោកណាស់។ អាមោឃវាទីឮហើយក្ដៅចិត្តឆេវដូចត្រូវកំពប់ទឹកក្ដៅលើរលាកស្បែក តែវាអត់ធ្មត់ដោយគ្រាន់តែចំណាំមើល។ ពួកបរទេសបន្តជជែកគ្នាឮៗដោយគ្មានក្រែងចិត្តអ្នកអង្គុយក្បែរសោះ។ ពួកគេមានអំនួតលើខ្លួនឯងថា នៅកន្លែងការងារគ្មានខ្មែរណាម្នាក់ហ៊ានតមាត់ជាមួយទេ។ ពួកគេខ្លាចពួកយើងណាស់។ ពេលឃើញពួកយើងដើរឱនក្បាលសឹងដល់ដី ហើយអ្នកខ្លះប្រឹងអួតប្រាប់ខ្មែរគ្នាឯងថា ពួកយើងសែនល្អបំផុតសម្រាប់ពួកគេ។

ដោយអត់ទ្រាំនឹងពាក្យសម្ដីប្រមាថលែងបាន អាមោឃវាទីដែលធ្លាប់ធ្វើការងារជាមួយបរទេសនិងមានបទពិសោធជូរចត់ជាមួយពួកគេស្រាប់ផង ក៏ដើរទៅជិតហើយនិយាយជាភាសាអង់គ្លេសដែលមានន័យជាភាសាខ្មែរថា ល្មមៗបានហើយ! អ្នកឯងក៏មិនគ្រាន់បើជាងខ្មែរប៉ុន្មានដែរ។

ពួកបរទេសទាំងនោះមើលភ្នែកធំៗមើលមកអាមោឃវាទី ហើយនិយាយថា ហេតុអ្វីបានជាអ្នកនិយាយអ៊ីចឹង? អ្នកឯងមានដឹងទេ ពួកយើងមកនេះ គឺមកដើម្បីជួយខ្មែរ។

អាមោយវាទីឆ្លើយតបវិញដោយមិនញញើតសម្ដីថា ក្រែងពួកអ្នកឯងមានស្រុកទេសដែរតើ ម្ដេចក៏មិននៅជួយស្រុកអ្នកឯងទៅ? តាមបទពិសោធខ្ញុំធ្លាប់ធ្វើការជាមួយបរទេសភាគច្រើនដែលមកនៅស្រុកខ្មែរ គឺសុទ្ធតែជាមនុស្សអស់សាច់នៅស្រុកអ្នកឯង។ ខ្ញុំនិយាយនេះមិនដឹងថាពួកអ្នកឯងអ៊ីចឹងដែរឬយ៉ាងណាទេ?

និយាយហើយពួកគេក៏ចាកចេញពីហាងកាហ្វេរាងខ្លួន។

អាមោឃវាទីមិនបដិសេធទេ ព្រោះបរទេសខ្លះល្អពិតប្រាកដមែន ប៉ុន្តែបរទេសវាជួបនៅស្រុកខ្មែរច្រើនតែជាមនុស្សអស់សាច់ពីស្រុកពួកគេមែន ហើយមកធ្វើខ្លួនអស្ចារ្យនៅស្រុកខ្មែរ។ អ្នកខ្លះមិនដឹងប្រឹងអួតតែពីបរទេស ហើយថែមទាំងឱនលំទោននិងឱ្យតម្លៃពួកគេទៀតផង៕

 


 

តុបាយអ្នកកាសែត

            តុបាយអ្នកកាសែតតពីលេខមុន

អាជីពលើវិស័យផ្សព្វផ្សាយ

តុបាយអ្នកកាសែតសូមឧទ្ទិសអត្ថបទដ៏តូចនេះស្ថិតនៅត្រឹមតែអក្សរសិល្ប៍បានហើយ

ប្រធានបទ​ជាច្រើនបានលេចឡើងនៅពេលអ្នកកាសែតបួនប្រាំនាក់កំពុងទទួលទានបាយថ្ងៃត្រង់ជុំគ្នា។ ជីវិតនិងអាជីព ជាប្រធានបទដ៏ក្ដៅគគុកសម្រាប់ពួកគេ។ ពួកគេមានគោលដៅនិងគំនិតផ្សេងៗគ្នា។

អាមោឃវាទី ជាអ្នកកាសែតម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបានយកបទពិសោធនិងប្រវត្តិការងាររបស់គេប្រាប់អ្នកកំពុងទំពារបាយឃ្មមៗ។ គាត់អួតថាខ្លួនគាត់ធ្វើការលើអាជីពនេះអស់រយៈពេលច្រើនឆ្នាំមកហើយ និងបានផ្លាស់ប្ដូរពីស្ថាប័នមួយទៅស្ថាប័នមួយស្ទើររាប់ភ្លេច។ គាត់ធ្លាប់ជាអ្នកសារព័ត៌មានកីឡា ជាអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ ជាពិធីករវិទ្យុ និងជាពិធីករអត្ថាធិប្បាយកម្មវីធីផ្សាយផ្ទាល់តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ជាដើម។ ឥឡូវគាត់ជាអ្នកសារព័ត៌មានជាតិរបស់ស្ថាប័នអន្តរជាតិមួយដែលមិនសូវល្បី។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គាត់ឆ្លៀតធ្វើការបន្ថែមពីរបីកន្លែងបន្ថែមទៀត។ គាត់ថាព្យាយាមប៉ុណ្ណឹងដែរ តែមិនល្បីដូចគេសោះ ហើយគ្មានលុយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារទៅទៀត។ គាត់ថាពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃជីវិតគ្រួសារនៅតែដដែល។ គ្មានរីកចម្រើនទៅណាសោះ។ គាត់និយាយទៀតថា បើសិនគាត់នៅបន្ដធ្វើជាពិធីករអត្ថាធិប្បាយកម្មវីធីផ្សាយផ្សាយឱ្យទូរទស្សន៍ ម្ល៉េះសមគាត់ល្បីហ៊ឺហាបាត់ទៅហើយ ព្រោះអីមិត្តភក្ដិគាត់កំពុងល្បីល្បាញខ្លាំង គេមានរថយន្តទំនើប មានវីឡា លុយចាយហ៊ឺហាដោយសាតែការធ្វើពិធីករ។ គាត់បន្ថែមថាធ្វើពិធិករបានប្រាក់ខែមិនសូវច្រើនក៏ពិតមែន តែមិនសូវហត់នឿយ ហើយរកក្រៅបានច្រើនទៀតផង។ គាត់បន្តថាគេចំណាយពេលយ៉ាងច្រើនតែពីរទៅបីម៉ោងប៉ុណ្ណោះសម្រាប់អត្ថាធិប្បាយប្រចាំកម្មវិធីស្នូល ចំណែកម៉ោងដែលនៅសេសសល់អាចធ្វើជាអ្នកអត្ថាធិប្បាយឱ្យកម្មវីធីនៅកន្លែងផ្សេងបាន។ បើអត្ថាធិប្បាយប៉ះចំកម្មវីធីពិសេសៗ ហើយប៉ះចំឯកឧត្តមឬឧកញ៉ាណាមួយពេញចិត្ត​ គាត់នឹងបានទទួលការឧបត្ថម្ភពីសំណាក់ឯកឧត្តមឬឧកញ៉ាមហាសេដ្ឋីនោះជាមិនខាន។ ហេងស៊យ​អាចឡើងជាឯកឧត្តមទៀត។​

អាម៉ាំងកាយេ ជាអ្នកកាសែតដែលកំពុងអង្គុយហូបបាយនៅស្ដាំដៃគាត់និយាយថា ពិតមែនហើយបង! អ្នកផ្សេងនៅក្នុងវិស័យជាមួយនឹងយើង គេឡើងតួនាទីនិងមានងារជាឯកឧត្តមសឹងអស់ហើយ។ តើបងមានគិតថា ចង់បានងារឯកឧត្តមនឹងគេដែរឬទេ?

ចង់! នរណាមិនចង់! (គាត់ឆ្លើយភ្លាមៗដោយមិនគិតយូរ)​

អាម៉ាំងកាយេនិយាយថា បងមានឧត្តមគតិខ្ពស់និងចេះគិតគូរវែងឆ្ងាយពីអនាគត។​

អាទូមូស្ដាប់ពួកគេនិយាយដំបូងគួរតែកម្សត់និងគួរតែអាណិត។​ ដល់ពេលស្ដាប់យូរៗទៅ ក៏យល់ថាពួកអាគាត់កំពុងតែត្អូញត្អែរ​ សោកស្ដាយ និងច្រណែនគេទេតើ។ អាទូមូថាបើមានឱកាសគួរតែចាប់យកងារឯកឧត្តមដែលគេហុចឱ្យនឹងទៅ។ ចំណែកអាទូមូខ្ញុំក៏ចូលចិត្តងារនឹងដែរ តែមិនចូលចិត្តឈ្មោះមន្ត្រី។ គ្រាន់តែ​ឮឈ្មោះមន្ត្រីចង់ក្អួត ព្រោះអាទូមូខ្ញុំនេះធ្លាប់ជាជនរងគ្រោះដោយសារតែមន្ត្រី។ អាទូមូខ្ញុំបង់ពន្ធជូនរដ្ឋដូចពលរដ្ឋទូទៅដែរ ដើម្បីរាជការចាត់ចែងបើកប្រាក់ខែជូនពួកគាត់ តែអាទូមូខ្ញុំបានមកវិញត្រឹមតែរងគ្រោះ។​

អ្នកកាសែតម្នាក់ទៀតដែលនៅឆ្វេងដៃអាទូមូថា បើឱកាសមកដល់គួរតែចាប់យកដែរទៅ ដើម្បីចូលរួមទម្លាប់លាប់អាក្រក់មន្ត្រីទាំងនោះ។ អាទូមូតបវិញថា មិនអាចទេ ទោះយើងមានងារជាឯកឧត្តមក៏ដោយ ដ្បិតអីយើងមានមិត្តភក្ដិយើង ជាគឺស្រាប់ហើយ។ កាលពីមិនទាន់មានងារឯកឧត្ដម ពួកគេនិយាយដូចតែយើងដែរ តែក្រោយ​ពីបានទទួលងារឯកឧត្ដម គេថាគេមានផលពិបាករបស់គេដែរ។​

តុបាយអ្នកកាសែតសូមឧទ្ទិសអត្ថបទដ៏តូចនេះស្ថិតនៅត្រឹមតែអក្សរសិល្ប៍បានហើយ

អ្នកហ៊ាន និងមិនហ៊ាន

វេលាព្រះអាទិត្យឋិតនៅចំពីលើក្បាល ជាពេលអ្នកកាសែតមួយក្រុមមានគ្នាបួនទៅប្រាំនាក់ហូបបាយថ្ងៃត្រង់ជាមួយគ្នា។ ពួកគេតែងតែស្ពាយស្បោងជីវិតមកពីផ្ទះរៀងៗខ្លួន។ ស្បោងជីវិត ជារបស់មួយដែលពួកគេហៅសំដៅដល់ពង្វេចឬកញ្ចប់បាយ ដែលពួកគេវេចឬខ្ចប់សំណុំបាយមកពីផ្ទះ។ ពួកគេយកម្ហូបអាហារចេញពីស្បោងជីវិត ហើយរៀបលើតុអាហារ។ ម្ហូបប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ ភាគច្រើនជាម្ហូបក្រៀមក្រោះ ដូចជាពងទា ត្រីអាំងន សាច់ជ្រូកចៀន និងជួនកាលក៏មានស្ងោ មានម្ជូរ មានកកូរដែរ។

ពួកគេចែករំលែកម្ហូបជាមួយគ្នាជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ពួកគេហូបបាយបណ្ដើរជជែកគ្នាពីនេះពីនោះបណ្ដើរ។ ​ពួកគេសម្លឹងម្ហូបបាយលើតុ ហើយនិយាយថា មើល៍ទៅម្ហូបបាយយើងលើតុដូចម្ហូបបាយវត្តគេរៀបខែភ្ជុំ។

បុរសសប្បុរខ្មៅ សក់រួញ និងមានដុសក្បាលពោះមិនសូវធំ ដែលអង្គុយនៅចុងតុអាហារ បាននិយាយថា តស់! យើងនាំគ្នាហូបឱ្យតែកូនហៅឪទៅ។ មួយជីវិតនេះដឹងតែមិនរស់ហើយ។ ពេលងា​ប់ទៅគ្មានអ្វីអាចយកទៅជាមួយបានទេ។ យ៉ាងច្រើនណាស់កូនចៅរក្សាឆ្អឹងទុកមួយកូនចាន ហើយដល់ទីបំផុត ទោះកូនចៅរក្សាយ៉ាងណា ក៏គង់តែរលាយសាបសូន្យតាមពេលវេលារបស់វាដែរ។ នៅលើលោកនេះគ្មានអ្វីស្ថិតស្ថេរទេ។

បុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបន្លឺសំឡេងឮៗ។ គាត់ជាមនុស្សមាត់ដាច់។ គាត់ឧទាហរណ៍ចំៗហាក់គ្មានខ្លាចរអាឬប៉ះពាល់អារម្មណ៍ដល់អ្នកអង្គុយហូបបាយជាមួយគ្នាសោះ។ គាត់ថា មិនបាច់និយាយទៅឯណាឆ្ងាយ សូម្បីក្នុងចំណោមពួកយើងក៏អាចក្បត់គ្នាដែរ។ គាត់ថាគាត់មិនទុកចិត្តនរណាទេ។ ម៉ែឪ ប្រព័ន្ធ កូនគាត់ ក៏គាត់មិនទុកចិត្តដែរ។ គាត់ទុកចិត្តតែខ្លួនគាត់ប៉ុណ្ណោះ។ គាត់ថាបងប្អូនគង់នៅតែកាប់សម្លាប់គ្នាដោយសារតែរបងព្រំដីធ្លីបន្តិចបន្ដួច។ ប្រពន្ធប្ដីគង់នៅក្បត់ផិតគ្នា។ កូនគង់នៅសម្លាប់ឪពុកម្ដាយ។ មានរូបភាពឃោឃៅនិងច្រើនជាងនេះទៅទៀត។ ថ្មីៗកន្លងមកនេះ យើងបានដឹងស្រាប់ហើយ មិត្តភក្តិរាប់អានគ្នារាប់សិបឆ្នាំហ៊ានក្បត់គ្នា ព្រោះតែផលប្រយោជន៍ខ្លួន​ឯង ព្រោះតែតំណែងនិងងារឯកឧត្តម។

បុរសម្នាក់កំពុងអង្គុយហូបបាយនៅទល់នឹងមុខគាត់និយាយកាត់សម្ដីគាត់ថា បុគ្គលពីរនាក់ដែលបងនិយាយហ្នុង ជាមនុស្សពោរដោយទេពកោសល្យ។ គាត់បានសរសេរសៀវភៅ ហើយបទវិភាគរបស់គាត់ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ខ្ញុំជាខ្លាំង ព្រោះខ្ញុំយល់ថាបទវិភាគនយោបាយរបស់គាត់ស៊ីជម្រៅនិងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ បុរសមាត់ដាច់តបសម្ដីវិញថា ការវិភាគរបស់ពួកគេមិនអស្ចារ្យជាងយើងប៉ុន្មានទេ។ គាត់ថាចង់ឱ្យវិភាគនយោបាយតទល់មុខគ្នាក៏បាន ហើយចាំមើលអ្នកណាវិភាគនយោបាយស៊ីជម្រៅនិងល្អជាង។ គាត់ថាការវិភាគរបស់ពួកគេមិនប៉ុន្មានទេ គ្រាន់តែពួកគេមានភាពក្លាហាននិងហ៊ានចេញមុខ ចំណែកគាត់គ្មានភាពក្លាហាន មិនហ៊ានចេញមុខ។ គាត់ថាការមិនហ៊ានចេញមុខជាចំណុចខ្សោយរបស់គាត់ ហើយវាជាចំណុចខ្លាំងពួកគេ។ អ្នកហ៊ានចេញមុខអាចទទួលផល ដូចជាបានតំណែង បានងារ បានផ្ទះ បានឡាន បានលុយ។ អ្នកប្រណាំងម៉ូតូដែលឈ្នះ ដោយសារតែគាត់ហ៊ានជាងគេទើបគាត់បានទទួលជោគជ័យ។ អ្នកប្រណាំងដែលខ្លាចគ្រោះថ្នាក់តែងតែបរាជ័យ។

អ្នកអង្គុយហូបបាយបានអឺអើជាមួយនឹងគាត់ តែបុរសសក់រួញថា អ្នកហ៊ានជាងគេក៏អាចទទួលផលអវិជ្ជមានដែរ។ ផលអវិជ្ជមានដែលបានពីការហ៊ានចេញមុខ គឺអាចដេកគុក រត់ចោលស្រុក នៅពេលដែលគេមិនពេញចិត្តហើយចង់ធ្វើស៊ី។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេនិយាយកាត់សម្ដីគាត់ថា អ្នកដែលហ៊ានទាល់តែហ៊ានដោយចំណេះជំនាញទើបមិនគ្រោះថ្នាក់។ ពេលឃើញគេហ៊ានបានប្រយោជន៍ ហើយយើងហ៊ានតាមគេទាំងងងឹតងងល់ ទាំងគ្មានចំណេះជំនាញជាមូលដ្ឋាន ច្បាស់ជាធ្លាក់ទឹកហើយ។ បុរសសក់រួញនិយាយតបគាត់វិញថា អ្នកប្រណាំងម៉ូតូដែលមានចំណេះជំនាញច្បាស់លាស់ជាមូលដ្ឋានយ៉ាងណា ក៏គង់តែភ្លាត់ស្នៀតបាក់ដៃបាក់ជើងដែរ ប្រសិនបើគាត់ហ៊ានខ្លាំងពេក។

អ្នកធ្វើនយោបាយត្រូវការដើមទុនធំណាស់។ អ្នកធ្វើនយោបាយនៅស្រុកយើងប្រឈមគ្រោះថ្នាក់គ្រប់ពេល។ អ្នកដែលធ្វើនយោបាយជោគជ័យ ជីវិតគេស្រស់បំព្រង បានឡាន បានផ្ទះវីឡា បានលុយ។ អាចនិយាយថា ជីវិតគេមានពន្លឺ្លភ្លឺស្វាង។ អ្នកធ្វើនយោបាយដែលបរាជ័យ ជីវិតគេនៅក្បែរតែនឹងមាត់ជ្រោះមរណៈ។ អ្នកធ្វើនយោបាយបរាជ័យត្រូវអស់ផ្ទះ អស់ដី ហើយអាចជាប់គុកទៀតផង។

 


 

ទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាលស្រាយបំភ្លឺពីការរៀបចំឡើងវិញសម្រាប់ពលរដ្ឋមានសំណង់ខុសច្បាប់ក្នុងតំបន់អង្គរ

 

កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២៤ លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក ជេណា ទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាល បានធ្វើសន្និសីទកាសែតនៅក្រសួងព័ត៌មាន ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយសៀវភៅស្រាវជ្រាវរបស់លោកពាក់ព័ន្ធនឹង «ការរៀបចំឡើងវិញសម្រាប់ពលរដ្ឋដែលមានសំណង់ខុសច្បាប់ក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ» ដែលការស្រាវជ្រាវនេះជាការឆ្លើយតបនឹងការចោទប្រកាន់របស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតាមរយៈរបាយការណ៍របស់ខ្លួនស្ដីពីការបណ្ដេញចេញដោយបង្ខំដែលបានចេញផ្សាយកាលពីអំឡុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៣។ 

របាយការណ៍របស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិបានចោទប្រកាន់លើទម្រង់ផ្សេងៗនៃការបំភិតបំភ័យដោយអាជ្ញាធរ ដើម្បីដកពលរដ្ឋចេញពីតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ និងផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងពួកគេទៅកាន់រុនតាឯកនិងពាក់ស្នែង។

លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក ជេណា បានថ្លែងការពារផែនការផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅថ្មីរបស់ប្រជាជនតំបន់ឧទ្យានអង្គរ ហើយបានច្រានរបាយការណ៍ដ៏គួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមរបស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិស្ដីពីការផ្លាស់ប្ដូរលំនៅដោយបង្ខំ។ លោកថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​រៀបចំ​ផែនការ​តាំង​ទីលំនៅ​សមរម្យសម្រាប់ពលរដ្ឋផ្លាស់ប្ដូរចេញពីឧទ្យានអង្គរ។

លោកបន្ថែមថា ផែនការនេះធ្វើឡើងតាមដំណាក់កាលដែលបានរៀបចំយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សង្គមនិងបរិស្ថានលើប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយផ្តល់តាំងទីលំនៅថ្មីសម្រាប់ពួកគេជាមួយនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាំបាច់ ព្រមទាំងសម្ភារៈផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់រុនតាឯកនិងពាក់ស្នែង។

លោកនិយាយថា របាយការណ៍អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិមិនឆ្លើយតបនឹងការខិតខំ ភាពជាក់ស្ដែង និងនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះបញ្ហានៅរមណីយដ្ឋានអង្គរដ៏រសើបនេះ។

លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក ជេណា ដែលតាមដានយ៉ាងដិតដល់ចំពោះការតាំងទីលំនៅថ្មីនេះបាននិយាយថា ខ្លួនមានភាពចាំបាច់ត្រូវបង្ហាញការពិតដើម្បីការពារការខិតខំរបស់រដ្ឋាភិបាល ដែលជាប្រយោជន៍របស់ប្រជាជនកម្ពុជា។

លោកថា នៅដើមឆ្នាំ១៩៩២ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានទទួលការព្រមានជាមួយនឹងសម្ពាធលើរមណីយដ្ឋានអង្គរ ដូចជាកត្តាទេសចរ ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងខេត្ត និងផលប៉ះពាល់នៃការវិនិយោគទាំងតូចទាំងធំនៅក្នុងឧទ្យានអង្គរ។

លោក​បន្ត​ថា ក្រោយ​ឆ្នាំ១៩៩៨ មនុស្ស​ជាង៣ម៉ឺន​នាក់​បាន​រស់​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ចំនួន១១២ក្នុង​តំបន់​អង្គរ ហើយ​បន្ទាប់​មក​បាន​កើន​ឡើង​ដល់​ជាង១០ម៉ឺន​នាក់​នៅ​ឆ្នាំ២០០៥។ កត្តា​នេះ​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ផ្ទៃដី​ព្រៃឈើ​ធ្លាក់​ចុះ​ពី ៣៦០ហិកតា​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៦៤ មក​នៅ​ត្រឹម១៧ហិកតា​ក្នុង​ឆ្នាំ២០០៤។

លោក​បាន​បន្ត​ថា បន្ទាប់​មក​អង្គការ​យូណេស្កូ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​បន្លឺ​សំឡេង និង​បាន​អំពាវនាវ​ឱ្យ​មាន​តុល្យភាព​រវាង​ការ​ការពារ​តំបន់​បេតិកភណ្ឌនិង​ការ​អភិវឌ្ឍ។

អនុក្រឹត្យឆ្នាំ១៩៩៤ បានបែងចែកតំបន់អង្គរជា៥តំបន់ផ្សេងគ្នា ហើយនៅក្នុងនោះតំបន់មួយនិងតំបន់ពីរគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីជាង៤០០ហិកតានៃតំបន់អភិរក្សអង្គរ។ ប្រជាជននៅតំបន់ទាំងពីរអាចរស់នៅទីនោះបាន ប៉ុន្តែពួកគេមិនអាចសាងសង់ផ្ទះថ្មីបន្ថែមទៀតបានទេ។

លោកបន្ថែមថា រដ្ឋាភិបាលបានកំណត់ថាអ្នកដែលចូលមករស់នៅតំបន់អង្គរមុនឆ្នាំ២០០៤ អាចបន្តរស់នៅដោយស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែមិនអាចសាងសង់ផ្ទះបន្ថែមបានទេ ហើយសម្រាប់អ្នកដែលមករស់នៅក្រោយឆ្នាំ ២០០៤ ចាត់ទុកថាពួកគេរស់នៅខុសច្បាប់។

លោក​បន្ត​ថា សម្រាប់​គ្រួសារ​ជំនាន់​ថ្មី​អាច​រស់នៅ​លើ​ផ្ទៃដី៧០០ហិកតា ដែល​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​អភិវឌ្ឍ​តាំងពី​ឆ្នាំ២០១០។

លោកបានមានប្រសាសន៍ថា គណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិសម្រាប់ការពារនិងអភិវឌ្ឍន៍បានអបអរសាទរអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាចំពោះការរុះរើសំណង់ខុសច្បាប់។

លោក​បាន​បន្ថែម​ថា​៖ «​អង្គការ​លើកលែងទោស​អន្តរជាតិ​ពឹងផ្អែក​តែ​លើ​ការ​សម្ភាស​មនុស្ស១០០នាក់​ដែល​តំណាង​ឱ្យ០,២៥ភាគរយ​នៃ​ប្រជាជន​ទាំង​អស់»

លោក​បាន​គូស​បញ្ជាក់​ថា អាជ្ញាធរ​បាន​ពន្យល់​ពួកគេ​ពី​អត្ថប្រយោជន៍​នៃ​ការ​ផ្លាស់​ទី​លំនៅឋានដែលអាចកាន់កាប់ដីបាន​ធៀប​នឹង​ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្នដែលរស់នៅដោយខុសច្បាប់។

លោក លូន ឡង ជាពលរដ្ឋម្នាក់បានស្ម័គ្រផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅពីតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរមកនៅតំបន់រុនតាឯក បានលើកឡើងថា ខ្លួនលោក ក៏ដូចជាពលរដ្ឋដទៃទៀតដែលរស់នៅតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរបានស្ម័គ្រចិត្តផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅទៅតំបន់រុនតាឯកតាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។

លោកថា លោកបានរស់នៅតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរតពីដូនតារបស់គាត់ ព្រមទាំងប្រកបរបរធ្វើស្រែនៅទីនោះផងដែរ ប៉ុន្តែលោកបានស្ម័គ្រចិត្តចាកចេញពីទីតាំងចាស់ដោយបង្ខំចិត្ត។

លោកបន្ថែមថា៖ «ពួកខ្ញុំមកនៅទីនេះ គឺគ្មានអ្នកណាសប្បាយចិត្តទេ ដោយសារតែទីនេះមិនមានការងារ។ ពលរដ្ឋដែលបានមកទីនេះភាគច្រើនបានចេញទៅរកការងារធ្វើនៅក្នុងក្រុងសៀមរាបដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយខ្លាំងពីទីតាំងដែលពួកយើងរស់នៅ»

លោកត្អូញត្អែរថា ពលរដ្ឋដែលមកនៅតំបន់រុនតាឯកមិនមានមុខរបរច្បាស់លាស់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពទេ សូម្បីតែការងារកសិកម្មក៏មិនអាចធ្វើបានដែរ ព្រោះមិនមានដីគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម។ ដូច្នេះអ្នកខ្លះបានបង្ខំចិត្តទៅរកការងារធ្វើនៅទីរួមខេត្តសៀមរាបដែលមានចម្ងាយឆ្ងាយពីតំបន់រុនតាឯក។

លោកបញ្ជាក់ថា ពលរដ្ឋនៅរុនតាឯកចន្លោះពី៧០ភាគរយទៅ៨០ភាគរយហើយ ដែលប្រឈមបញ្ហាជីវភាពប្រចាំថ្ងៃនិងជំពាក់បំណុលធនាគារដោយសារតែការរុះរើផ្ទះសំបែងពីតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរមកនៅតំបន់រុនតាឯក។

កាល​ពី​ខែ​ធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏​បាន​ច្រាន​ចោល​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទីតាំង​ដោយ​បង្ខំ​នៅ​រមណីយដ្ឋាន​អង្គរ។

លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត បន្ថែមថា ប្រាសាទអង្គរវត្តអាចនឹងត្រូវដកចេញពីបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ប្រសិនបើគេរកឃើញថាកម្ពុជាមិនបានអនុវត្តតាមច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ។ លោកថា៖ «រដ្ឋាភិបាលបានចាត់វិធានការដើម្បីការពាររមណីយដ្ឋានអង្គរដែលជាសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិ ហើយអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលត្រូវពិចារណា»។

នៅឆ្នាំ២០២២ រដ្ឋាភិបាលបានផ្តល់ដីលំនៅឋានជាថ្នូរនឹងការរុះរើលំនៅឋានខុសច្បាប់ចេញពីតំបន់បេតិកភណ្ឌទៅនៅរុនតាឯកនិងពាក់ស្នែង។ ពលរដ្ឋ​ដែល​ចង់​ផ្លាស់​ប្តូរ​ទីតាំងទៅនៅរុនតាឯកនិងពាក់ស្នែង​បានទទួល​ដី​ទំហំ​២០​គុណ​៣០​ម៉ែត្រ​សម្រាប់​លំនៅឋានពួកគេ​។

យោងតាមរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប ប្រជាពលរដ្ឋជាង៩.៦០០គ្រួសារបានស្ម័គ្រចិត្តផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅទៅកាន់ទីតាំងដែលបានផ្តល់។ ក្នុង​នោះ​មាន​ជាង៦​ពាន់​គ្រួសារ​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ទៅ​រស់​នៅ​តំបន់​រុនតាឯក ហើយ​ជាង៣៦០០​គ្រួសារ​ទៀត​រស់​នៅ​តំបន់​ពាក់ស្លែងក្នុង​ស្រុក​អង្គរធំ៕