ព្រឹកនេះអាមោឃវាទីអង្គុយផឹកកាហ្វេនៅក្បែរកន្លែងធ្វើការដូចសព្វដង។ ពេលកំពុងអង្គុយផឹកកាហ្វេ វាឮពួកបរទេសជជែកគ្នាពីខ្មែរ។ ពួកបរទេសទាំងនោះនិយាយថា ខ្មែរឆោតៗអ៊ីចឹងងាយស្រួយបោកណាស់។ អាមោឃវាទីឮហើយក្ដៅចិត្តឆេវដូចត្រូវកំពប់ទឹកក្ដៅលើរលាកស្បែក តែវាអត់ធ្មត់ដោយគ្រាន់តែចំណាំមើល។ ពួកបរទេសបន្តជជែកគ្នាឮៗដោយគ្មានក្រែងចិត្តអ្នកអង្គុយក្បែរសោះ។ ពួកគេមានអំនួតលើខ្លួនឯងថា នៅកន្លែងការងារគ្មានខ្មែរណាម្នាក់ហ៊ានតមាត់ជាមួយទេ។ ពួកគេខ្លាចពួកយើងណាស់។ ពេលឃើញពួកយើងដើរឱនក្បាលសឹងដល់ដី ហើយអ្នកខ្លះប្រឹងអួតប្រាប់ខ្មែរគ្នាឯងថា ពួកយើងសែនល្អបំផុតសម្រាប់ពួកគេ។
ដោយអត់ទ្រាំនឹងពាក្យសម្ដីប្រមាថលែងបាន អាមោឃវាទីដែលធ្លាប់ធ្វើការងារជាមួយបរទេសនិងមានបទពិសោធជូរចត់ជាមួយពួកគេស្រាប់ផង ក៏ដើរទៅជិតហើយនិយាយជាភាសាអង់គ្លេសដែលមានន័យជាភាសាខ្មែរថា ល្មមៗបានហើយ! អ្នកឯងក៏មិនគ្រាន់បើជាងខ្មែរប៉ុន្មានដែរ។
ពួកបរទេសទាំងនោះមើលភ្នែកធំៗមើលមកអាមោឃវាទី ហើយនិយាយថា ហេតុអ្វីបានជាអ្នកនិយាយអ៊ីចឹង? អ្នកឯងមានដឹងទេ ពួកយើងមកនេះ គឺមកដើម្បីជួយខ្មែរ។
អាមោយវាទីឆ្លើយតបវិញដោយមិនញញើតសម្ដីថា ក្រែងពួកអ្នកឯងមានស្រុកទេសដែរតើ ម្ដេចក៏មិននៅជួយស្រុកអ្នកឯងទៅ? តាមបទពិសោធខ្ញុំធ្លាប់ធ្វើការជាមួយបរទេសភាគច្រើនដែលមកនៅស្រុកខ្មែរ គឺសុទ្ធតែជាមនុស្សអស់សាច់នៅស្រុកអ្នកឯង។ ខ្ញុំនិយាយនេះមិនដឹងថាពួកអ្នកឯងអ៊ីចឹងដែរឬយ៉ាងណាទេ?
និយាយហើយពួកគេក៏ចាកចេញពីហាងកាហ្វេរាងខ្លួន។
អាមោឃវាទីមិនបដិសេធទេ ព្រោះបរទេសខ្លះល្អពិតប្រាកដមែន ប៉ុន្តែបរទេសវាជួបនៅស្រុកខ្មែរច្រើនតែជាមនុស្សអស់សាច់ពីស្រុកពួកគេមែន ហើយមកធ្វើខ្លួនអស្ចារ្យនៅស្រុកខ្មែរ។ អ្នកខ្លះមិនដឹងប្រឹងអួតតែពីបរទេស ហើយថែមទាំងឱនលំទោននិងឱ្យតម្លៃពួកគេទៀតផង៕
តុបាយអ្នកកាសែតតពីលេខមុន
អាជីពលើវិស័យផ្សព្វផ្សាយ
តុបាយអ្នកកាសែតសូមឧទ្ទិសអត្ថបទដ៏តូចនេះស្ថិតនៅត្រឹមតែអក្សរសិល្ប៍បានហើយ
ប្រធានបទជាច្រើនបានលេចឡើងនៅពេលអ្នកកាសែតបួនប្រាំនាក់កំពុងទទួលទានបាយថ្ងៃត្រង់ជុំគ្នា។ ជីវិតនិងអាជីព ជាប្រធានបទដ៏ក្ដៅគគុកសម្រាប់ពួកគេ។ ពួកគេមានគោលដៅនិងគំនិតផ្សេងៗគ្នា។
អាមោឃវាទី ជាអ្នកកាសែតម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបានយកបទពិសោធនិងប្រវត្តិការងាររបស់គេប្រាប់អ្នកកំពុងទំពារបាយឃ្មមៗ។ គាត់អួតថាខ្លួនគាត់ធ្វើការលើអាជីពនេះអស់រយៈពេលច្រើនឆ្នាំមកហើយ និងបានផ្លាស់ប្ដូរពីស្ថាប័នមួយទៅស្ថាប័នមួយស្ទើររាប់ភ្លេច។ គាត់ធ្លាប់ជាអ្នកសារព័ត៌មានកីឡា ជាអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ ជាពិធីករវិទ្យុ និងជាពិធីករអត្ថាធិប្បាយកម្មវីធីផ្សាយផ្ទាល់តាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ជាដើម។ ឥឡូវគាត់ជាអ្នកសារព័ត៌មានជាតិរបស់ស្ថាប័នអន្តរជាតិមួយដែលមិនសូវល្បី។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ គាត់ឆ្លៀតធ្វើការបន្ថែមពីរបីកន្លែងបន្ថែមទៀត។ គាត់ថាព្យាយាមប៉ុណ្ណឹងដែរ តែមិនល្បីដូចគេសោះ ហើយគ្មានលុយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារទៅទៀត។ គាត់ថាពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃជីវិតគ្រួសារនៅតែដដែល។ គ្មានរីកចម្រើនទៅណាសោះ។ គាត់និយាយទៀតថា បើសិនគាត់នៅបន្ដធ្វើជាពិធីករអត្ថាធិប្បាយកម្មវីធីផ្សាយផ្សាយឱ្យទូរទស្សន៍ ម្ល៉េះសមគាត់ល្បីហ៊ឺហាបាត់ទៅហើយ ព្រោះអីមិត្តភក្ដិគាត់កំពុងល្បីល្បាញខ្លាំង គេមានរថយន្តទំនើប មានវីឡា លុយចាយហ៊ឺហាដោយសាតែការធ្វើពិធីករ។ គាត់បន្ថែមថាធ្វើពិធិករបានប្រាក់ខែមិនសូវច្រើនក៏ពិតមែន តែមិនសូវហត់នឿយ ហើយរកក្រៅបានច្រើនទៀតផង។ គាត់បន្តថាគេចំណាយពេលយ៉ាងច្រើនតែពីរទៅបីម៉ោងប៉ុណ្ណោះសម្រាប់អត្ថាធិប្បាយប្រចាំកម្មវិធីស្នូល ចំណែកម៉ោងដែលនៅសេសសល់អាចធ្វើជាអ្នកអត្ថាធិប្បាយឱ្យកម្មវីធីនៅកន្លែងផ្សេងបាន។ បើអត្ថាធិប្បាយប៉ះចំកម្មវីធីពិសេសៗ ហើយប៉ះចំឯកឧត្តមឬឧកញ៉ាណាមួយពេញចិត្ត គាត់នឹងបានទទួលការឧបត្ថម្ភពីសំណាក់ឯកឧត្តមឬឧកញ៉ាមហាសេដ្ឋីនោះជាមិនខាន។ ហេងស៊យអាចឡើងជាឯកឧត្តមទៀត។
អាម៉ាំងកាយេ ជាអ្នកកាសែតដែលកំពុងអង្គុយហូបបាយនៅស្ដាំដៃគាត់និយាយថា ពិតមែនហើយបង! អ្នកផ្សេងនៅក្នុងវិស័យជាមួយនឹងយើង គេឡើងតួនាទីនិងមានងារជាឯកឧត្តមសឹងអស់ហើយ។ តើបងមានគិតថា ចង់បានងារឯកឧត្តមនឹងគេដែរឬទេ?
ចង់! នរណាមិនចង់! (គាត់ឆ្លើយភ្លាមៗដោយមិនគិតយូរ)
អាម៉ាំងកាយេនិយាយថា បងមានឧត្តមគតិខ្ពស់និងចេះគិតគូរវែងឆ្ងាយពីអនាគត។
អាទូមូស្ដាប់ពួកគេនិយាយដំបូងគួរតែកម្សត់និងគួរតែអាណិត។ ដល់ពេលស្ដាប់យូរៗទៅ ក៏យល់ថាពួកអាគាត់កំពុងតែត្អូញត្អែរ សោកស្ដាយ និងច្រណែនគេទេតើ។ អាទូមូថាបើមានឱកាសគួរតែចាប់យកងារឯកឧត្តមដែលគេហុចឱ្យនឹងទៅ។ ចំណែកអាទូមូខ្ញុំក៏ចូលចិត្តងារនឹងដែរ តែមិនចូលចិត្តឈ្មោះមន្ត្រី។ គ្រាន់តែឮឈ្មោះមន្ត្រីចង់ក្អួត ព្រោះអាទូមូខ្ញុំនេះធ្លាប់ជាជនរងគ្រោះដោយសារតែមន្ត្រី។ អាទូមូខ្ញុំបង់ពន្ធជូនរដ្ឋដូចពលរដ្ឋទូទៅដែរ ដើម្បីរាជការចាត់ចែងបើកប្រាក់ខែជូនពួកគាត់ តែអាទូមូខ្ញុំបានមកវិញត្រឹមតែរងគ្រោះ។
អ្នកកាសែតម្នាក់ទៀតដែលនៅឆ្វេងដៃអាទូមូថា បើឱកាសមកដល់គួរតែចាប់យកដែរទៅ ដើម្បីចូលរួមទម្លាប់លាប់អាក្រក់មន្ត្រីទាំងនោះ។ អាទូមូតបវិញថា មិនអាចទេ ទោះយើងមានងារជាឯកឧត្តមក៏ដោយ ដ្បិតអីយើងមានមិត្តភក្ដិយើង ជាគឺស្រាប់ហើយ។ កាលពីមិនទាន់មានងារឯកឧត្ដម ពួកគេនិយាយដូចតែយើងដែរ តែក្រោយពីបានទទួលងារឯកឧត្ដម គេថាគេមានផលពិបាករបស់គេដែរ។
តុបាយអ្នកកាសែតសូមឧទ្ទិសអត្ថបទដ៏តូចនេះស្ថិតនៅត្រឹមតែអក្សរសិល្ប៍បានហើយ
អ្នកហ៊ាន និងមិនហ៊ាន
វេលាព្រះអាទិត្យឋិតនៅចំពីលើក្បាល ជាពេលអ្នកកាសែតមួយក្រុមមានគ្នាបួនទៅប្រាំនាក់ហូបបាយថ្ងៃត្រង់ជាមួយគ្នា។ ពួកគេតែងតែស្ពាយស្បោងជីវិតមកពីផ្ទះរៀងៗខ្លួន។ ស្បោងជីវិត ជារបស់មួយដែលពួកគេហៅសំដៅដល់ពង្វេចឬកញ្ចប់បាយ ដែលពួកគេវេចឬខ្ចប់សំណុំបាយមកពីផ្ទះ។ ពួកគេយកម្ហូបអាហារចេញពីស្បោងជីវិត ហើយរៀបលើតុអាហារ។ ម្ហូបប្រចាំថ្ងៃរបស់ពួកគេ ភាគច្រើនជាម្ហូបក្រៀមក្រោះ ដូចជាពងទា ត្រីអាំងន សាច់ជ្រូកចៀន និងជួនកាលក៏មានស្ងោ មានម្ជូរ មានកកូរដែរ។
ពួកគេចែករំលែកម្ហូបជាមួយគ្នាជារៀងរាល់ថ្ងៃ។ ពួកគេហូបបាយបណ្ដើរជជែកគ្នាពីនេះពីនោះបណ្ដើរ។ ពួកគេសម្លឹងម្ហូបបាយលើតុ ហើយនិយាយថា មើល៍ទៅម្ហូបបាយយើងលើតុដូចម្ហូបបាយវត្តគេរៀបខែភ្ជុំ។
បុរសសប្បុរខ្មៅ សក់រួញ និងមានដុសក្បាលពោះមិនសូវធំ ដែលអង្គុយនៅចុងតុអាហារ បាននិយាយថា តស់! យើងនាំគ្នាហូបឱ្យតែកូនហៅឪទៅ។ មួយជីវិតនេះដឹងតែមិនរស់ហើយ។ ពេលងាប់ទៅគ្មានអ្វីអាចយកទៅជាមួយបានទេ។ យ៉ាងច្រើនណាស់កូនចៅរក្សាឆ្អឹងទុកមួយកូនចាន ហើយដល់ទីបំផុត ទោះកូនចៅរក្សាយ៉ាងណា ក៏គង់តែរលាយសាបសូន្យតាមពេលវេលារបស់វាដែរ។ នៅលើលោកនេះគ្មានអ្វីស្ថិតស្ថេរទេ។
បុរសម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបន្លឺសំឡេងឮៗ។ គាត់ជាមនុស្សមាត់ដាច់។ គាត់ឧទាហរណ៍ចំៗហាក់គ្មានខ្លាចរអាឬប៉ះពាល់អារម្មណ៍ដល់អ្នកអង្គុយហូបបាយជាមួយគ្នាសោះ។ គាត់ថា មិនបាច់និយាយទៅឯណាឆ្ងាយ សូម្បីក្នុងចំណោមពួកយើងក៏អាចក្បត់គ្នាដែរ។ គាត់ថាគាត់មិនទុកចិត្តនរណាទេ។ ម៉ែឪ ប្រព័ន្ធ កូនគាត់ ក៏គាត់មិនទុកចិត្តដែរ។ គាត់ទុកចិត្តតែខ្លួនគាត់ប៉ុណ្ណោះ។ គាត់ថាបងប្អូនគង់នៅតែកាប់សម្លាប់គ្នាដោយសារតែរបងព្រំដីធ្លីបន្តិចបន្ដួច។ ប្រពន្ធប្ដីគង់នៅក្បត់ផិតគ្នា។ កូនគង់នៅសម្លាប់ឪពុកម្ដាយ។ មានរូបភាពឃោឃៅនិងច្រើនជាងនេះទៅទៀត។ ថ្មីៗកន្លងមកនេះ យើងបានដឹងស្រាប់ហើយ មិត្តភក្តិរាប់អានគ្នារាប់សិបឆ្នាំហ៊ានក្បត់គ្នា ព្រោះតែផលប្រយោជន៍ខ្លួនឯង ព្រោះតែតំណែងនិងងារឯកឧត្តម។
បុរសម្នាក់កំពុងអង្គុយហូបបាយនៅទល់នឹងមុខគាត់និយាយកាត់សម្ដីគាត់ថា បុគ្គលពីរនាក់ដែលបងនិយាយហ្នុង ជាមនុស្សពោរដោយទេពកោសល្យ។ គាត់បានសរសេរសៀវភៅ ហើយបទវិភាគរបស់គាត់ទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍ខ្ញុំជាខ្លាំង ព្រោះខ្ញុំយល់ថាបទវិភាគនយោបាយរបស់គាត់ស៊ីជម្រៅនិងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ។ បុរសមាត់ដាច់តបសម្ដីវិញថា ការវិភាគរបស់ពួកគេមិនអស្ចារ្យជាងយើងប៉ុន្មានទេ។ គាត់ថាចង់ឱ្យវិភាគនយោបាយតទល់មុខគ្នាក៏បាន ហើយចាំមើលអ្នកណាវិភាគនយោបាយស៊ីជម្រៅនិងល្អជាង។ គាត់ថាការវិភាគរបស់ពួកគេមិនប៉ុន្មានទេ គ្រាន់តែពួកគេមានភាពក្លាហាននិងហ៊ានចេញមុខ ចំណែកគាត់គ្មានភាពក្លាហាន មិនហ៊ានចេញមុខ។ គាត់ថាការមិនហ៊ានចេញមុខជាចំណុចខ្សោយរបស់គាត់ ហើយវាជាចំណុចខ្លាំងពួកគេ។ អ្នកហ៊ានចេញមុខអាចទទួលផល ដូចជាបានតំណែង បានងារ បានផ្ទះ បានឡាន បានលុយ។ អ្នកប្រណាំងម៉ូតូដែលឈ្នះ ដោយសារតែគាត់ហ៊ានជាងគេទើបគាត់បានទទួលជោគជ័យ។ អ្នកប្រណាំងដែលខ្លាចគ្រោះថ្នាក់តែងតែបរាជ័យ។
អ្នកអង្គុយហូបបាយបានអឺអើជាមួយនឹងគាត់ តែបុរសសក់រួញថា អ្នកហ៊ានជាងគេក៏អាចទទួលផលអវិជ្ជមានដែរ។ ផលអវិជ្ជមានដែលបានពីការហ៊ានចេញមុខ គឺអាចដេកគុក រត់ចោលស្រុក នៅពេលដែលគេមិនពេញចិត្តហើយចង់ធ្វើស៊ី។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេនិយាយកាត់សម្ដីគាត់ថា អ្នកដែលហ៊ានទាល់តែហ៊ានដោយចំណេះជំនាញទើបមិនគ្រោះថ្នាក់។ ពេលឃើញគេហ៊ានបានប្រយោជន៍ ហើយយើងហ៊ានតាមគេទាំងងងឹតងងល់ ទាំងគ្មានចំណេះជំនាញជាមូលដ្ឋាន ច្បាស់ជាធ្លាក់ទឹកហើយ។ បុរសសក់រួញនិយាយតបគាត់វិញថា អ្នកប្រណាំងម៉ូតូដែលមានចំណេះជំនាញច្បាស់លាស់ជាមូលដ្ឋានយ៉ាងណា ក៏គង់តែភ្លាត់ស្នៀតបាក់ដៃបាក់ជើងដែរ ប្រសិនបើគាត់ហ៊ានខ្លាំងពេក។
អ្នកធ្វើនយោបាយត្រូវការដើមទុនធំណាស់។ អ្នកធ្វើនយោបាយនៅស្រុកយើងប្រឈមគ្រោះថ្នាក់គ្រប់ពេល។ អ្នកដែលធ្វើនយោបាយជោគជ័យ ជីវិតគេស្រស់បំព្រង បានឡាន បានផ្ទះវីឡា បានលុយ។ អាចនិយាយថា ជីវិតគេមានពន្លឺ្លភ្លឺស្វាង។ អ្នកធ្វើនយោបាយដែលបរាជ័យ ជីវិតគេនៅក្បែរតែនឹងមាត់ជ្រោះមរណៈ។ អ្នកធ្វើនយោបាយបរាជ័យត្រូវអស់ផ្ទះ អស់ដី ហើយអាចជាប់គុកទៀតផង។
កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមេសា
ឆ្នាំ២០២៤ លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក ជេណា ទីប្រឹក្សារដ្ឋាភិបាល បានធ្វើសន្និសីទកាសែតនៅក្រសួងព័ត៌មាន
ដើម្បីផ្សព្វផ្សាយសៀវភៅស្រាវជ្រាវរបស់លោកពាក់ព័ន្ធនឹង
«ការរៀបចំឡើងវិញសម្រាប់ពលរដ្ឋដែលមានសំណង់ខុសច្បាប់ក្នុងតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ» ដែលការស្រាវជ្រាវនេះជាការឆ្លើយតបនឹងការចោទប្រកាន់របស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិមកលើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតាមរយៈរបាយការណ៍របស់ខ្លួនស្ដីពីការបណ្ដេញចេញដោយបង្ខំដែលបានចេញផ្សាយកាលពីអំឡុងខែវិច្ឆិកា
ឆ្នាំ២០២៣។
របាយការណ៍របស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិបានចោទប្រកាន់លើទម្រង់ផ្សេងៗនៃការបំភិតបំភ័យដោយអាជ្ញាធរ ដើម្បីដកពលរដ្ឋចេញពីតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរ និងផ្លាស់ប្ដូរទីតាំងពួកគេទៅកាន់រុនតាឯកនិងពាក់ស្នែង។
លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក
ជេណា បានថ្លែងការពារផែនការផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅថ្មីរបស់ប្រជាជនតំបន់ឧទ្យានអង្គរ ហើយបានច្រានរបាយការណ៍ដ៏គួរឱ្យស្អប់ខ្ពើមរបស់អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិស្ដីពីការផ្លាស់ប្ដូរលំនៅដោយបង្ខំ។
លោកថា រដ្ឋាភិបាលបានរៀបចំផែនការតាំងទីលំនៅសមរម្យសម្រាប់ពលរដ្ឋផ្លាស់ប្ដូរចេញពីឧទ្យានអង្គរ។
លោកបន្ថែមថា ផែនការនេះធ្វើឡើងតាមដំណាក់កាលដែលបានរៀបចំយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន
ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់សង្គមនិងបរិស្ថានលើប្រជាពលរដ្ឋដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយផ្តល់តាំងទីលំនៅថ្មីសម្រាប់ពួកគេជាមួយនឹងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធចាំបាច់
ព្រមទាំងសម្ភារៈផ្សេងទៀតនៅក្នុងតំបន់រុនតាឯកនិងពាក់ស្នែង។
លោកនិយាយថា របាយការណ៍អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិមិនឆ្លើយតបនឹងការខិតខំ
ភាពជាក់ស្ដែង និងនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាលចំពោះបញ្ហានៅរមណីយដ្ឋានអង្គរដ៏រសើបនេះ។
លោក រ៉ាអ៊ូល ម៉ាក
ជេណា ដែលតាមដានយ៉ាងដិតដល់ចំពោះការតាំងទីលំនៅថ្មីនេះបាននិយាយថា
ខ្លួនមានភាពចាំបាច់ត្រូវបង្ហាញការពិតដើម្បីការពារការខិតខំរបស់រដ្ឋាភិបាល
ដែលជាប្រយោជន៍របស់ប្រជាជនកម្ពុជា។
លោកថា នៅដើមឆ្នាំ១៩៩២
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានទទួលការព្រមានជាមួយនឹងសម្ពាធលើរមណីយដ្ឋានអង្គរ ដូចជាកត្តាទេសចរ
ពលរដ្ឋរស់នៅក្នុងខេត្ត និងផលប៉ះពាល់នៃការវិនិយោគទាំងតូចទាំងធំនៅក្នុងឧទ្យានអង្គរ។
លោកបន្តថា
ក្រោយឆ្នាំ១៩៩៨ មនុស្សជាង៣ម៉ឺននាក់បានរស់នៅក្នុងភូមិចំនួន១១២ក្នុងតំបន់អង្គរ
ហើយបន្ទាប់មកបានកើនឡើងដល់ជាង១០ម៉ឺននាក់នៅឆ្នាំ២០០៥។ កត្តានេះបានធ្វើឱ្យផ្ទៃដីព្រៃឈើធ្លាក់ចុះពី
៣៦០ហិកតាក្នុងឆ្នាំ១៩៦៤ មកនៅត្រឹម១៧ហិកតាក្នុងឆ្នាំ២០០៤។
លោកបានបន្តថា
បន្ទាប់មកអង្គការយូណេស្កូបានចាប់ផ្តើមបន្លឺសំឡេង និងបានអំពាវនាវឱ្យមានតុល្យភាពរវាងការការពារតំបន់បេតិកភណ្ឌនិងការអភិវឌ្ឍ។
អនុក្រឹត្យឆ្នាំ១៩៩៤
បានបែងចែកតំបន់អង្គរជា៥តំបន់ផ្សេងគ្នា ហើយនៅក្នុងនោះតំបន់មួយនិងតំបន់ពីរគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីជាង៤០០ហិកតានៃតំបន់អភិរក្សអង្គរ។
ប្រជាជននៅតំបន់ទាំងពីរអាចរស់នៅទីនោះបាន
ប៉ុន្តែពួកគេមិនអាចសាងសង់ផ្ទះថ្មីបន្ថែមទៀតបានទេ។
លោកបន្ថែមថា
រដ្ឋាភិបាលបានកំណត់ថាអ្នកដែលចូលមករស់នៅតំបន់អង្គរមុនឆ្នាំ២០០៤
អាចបន្តរស់នៅដោយស្របច្បាប់ ប៉ុន្តែមិនអាចសាងសង់ផ្ទះបន្ថែមបានទេ
ហើយសម្រាប់អ្នកដែលមករស់នៅក្រោយឆ្នាំ ២០០៤ ចាត់ទុកថាពួកគេរស់នៅខុសច្បាប់។
លោកបន្តថា
សម្រាប់គ្រួសារជំនាន់ថ្មីអាចរស់នៅលើផ្ទៃដី៧០០ហិកតា
ដែលស្ថិតក្រោមការអភិវឌ្ឍតាំងពីឆ្នាំ២០១០។
លោកបានមានប្រសាសន៍ថា
គណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិសម្រាប់ការពារនិងអភិវឌ្ឍន៍បានអបអរសាទរអាជ្ញាធរជាតិអប្សរាចំពោះការរុះរើសំណង់ខុសច្បាប់។
លោកបានបន្ថែមថា៖ «អង្គការលើកលែងទោសអន្តរជាតិពឹងផ្អែកតែលើការសម្ភាសមនុស្ស១០០នាក់ដែលតំណាងឱ្យ០,២៥ភាគរយនៃប្រជាជនទាំងអស់»។
លោកបានគូសបញ្ជាក់ថា
អាជ្ញាធរបានពន្យល់ពួកគេពីអត្ថប្រយោជន៍នៃការផ្លាស់ទីលំនៅឋានដែលអាចកាន់កាប់ដីបានធៀបនឹងស្ថានភាពបច្ចុប្បន្នដែលរស់នៅដោយខុសច្បាប់។
លោក លូន ឡង
ជាពលរដ្ឋម្នាក់បានស្ម័គ្រផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅពីតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរមកនៅតំបន់រុនតាឯក
បានលើកឡើងថា ខ្លួនលោក ក៏ដូចជាពលរដ្ឋដទៃទៀតដែលរស់នៅតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរបានស្ម័គ្រចិត្តផ្លាស់ប្ដូរទីលំនៅទៅតំបន់រុនតាឯកតាមគោលនយោបាយរបស់រដ្ឋាភិបាល។
លោកថា
លោកបានរស់នៅតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរតពីដូនតារបស់គាត់
ព្រមទាំងប្រកបរបរធ្វើស្រែនៅទីនោះផងដែរ
ប៉ុន្តែលោកបានស្ម័គ្រចិត្តចាកចេញពីទីតាំងចាស់ដោយបង្ខំចិត្ត។
លោកបន្ថែមថា៖ «ពួកខ្ញុំមកនៅទីនេះ គឺគ្មានអ្នកណាសប្បាយចិត្តទេ
ដោយសារតែទីនេះមិនមានការងារ។
ពលរដ្ឋដែលបានមកទីនេះភាគច្រើនបានចេញទៅរកការងារធ្វើនៅក្នុងក្រុងសៀមរាបដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយខ្លាំងពីទីតាំងដែលពួកយើងរស់នៅ»។
លោកត្អូញត្អែរថា
ពលរដ្ឋដែលមកនៅតំបន់រុនតាឯកមិនមានមុខរបរច្បាស់លាស់សម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពទេ
សូម្បីតែការងារកសិកម្មក៏មិនអាចធ្វើបានដែរ
ព្រោះមិនមានដីគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើកសិកម្ម។
ដូច្នេះអ្នកខ្លះបានបង្ខំចិត្តទៅរកការងារធ្វើនៅទីរួមខេត្តសៀមរាបដែលមានចម្ងាយឆ្ងាយពីតំបន់រុនតាឯក។
លោកបញ្ជាក់ថា
ពលរដ្ឋនៅរុនតាឯកចន្លោះពី៧០ភាគរយទៅ៨០ភាគរយហើយ ដែលប្រឈមបញ្ហាជីវភាពប្រចាំថ្ងៃនិងជំពាក់បំណុលធនាគារដោយសារតែការរុះរើផ្ទះសំបែងពីតំបន់រមណីយដ្ឋានអង្គរមកនៅតំបន់រុនតាឯក។
កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៣
លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត ក៏បានច្រានចោលការចោទប្រកាន់ពីការផ្លាស់ប្តូរទីតាំងដោយបង្ខំនៅរមណីយដ្ឋានអង្គរ។
លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត
បន្ថែមថា ប្រាសាទអង្គរវត្តអាចនឹងត្រូវដកចេញពីបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោក ប្រសិនបើគេរកឃើញថាកម្ពុជាមិនបានអនុវត្តតាមច្បាប់សិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ។
លោកថា៖ «រដ្ឋាភិបាលបានចាត់វិធានការដើម្បីការពាររមណីយដ្ឋានអង្គរដែលជាសម្បត្តិវប្បធម៌ជាតិ
ហើយអ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលត្រូវពិចារណា»។
នៅឆ្នាំ២០២២
រដ្ឋាភិបាលបានផ្តល់ដីលំនៅឋានជាថ្នូរនឹងការរុះរើលំនៅឋានខុសច្បាប់ចេញពីតំបន់បេតិកភណ្ឌទៅនៅរុនតាឯកនិងពាក់ស្នែង។
ពលរដ្ឋដែលចង់ផ្លាស់ប្តូរទីតាំងទៅនៅរុនតាឯកនិងពាក់ស្នែងបានទទួលដីទំហំ២០គុណ៣០ម៉ែត្រសម្រាប់លំនៅឋានពួកគេ។
យោងតាមរដ្ឋបាលខេត្តសៀមរាប ប្រជាពលរដ្ឋជាង៩.៦០០គ្រួសារបានស្ម័គ្រចិត្តផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅទៅកាន់ទីតាំងដែលបានផ្តល់។ ក្នុងនោះមានជាង៦ពាន់គ្រួសារស្ម័គ្រចិត្តទៅរស់នៅតំបន់រុនតាឯក ហើយជាង៣៦០០គ្រួសារទៀតរស់នៅតំបន់ពាក់ស្លែងក្នុងស្រុកអង្គរធំ៕
