ការ​វិវត្ត​សំណេរ​និង​អក្ខរាវិរុទ្ធ​ខ្មែរ​

 
​បង្រៀន​ដោយ​សាស្ត្រា​រ្យ ​វង់​ សុ​ធារ៉ា​



​១​. ​ចូរ​រៀន​សរសេរ​អត្ថបទ​នេះ​ជា​អក្សរ​ឡាតាំង​

​១​- ជ្មះ​គេ​ក្ញំ​ម​ន៑កុ​រា​ក៑​ភី​ម​បុ​រ​ឱ​យ៑​ឰ​ត​វ្រះ​ក​ម្រ​តា​ង៑​អ​ញ៑ឝ្រី
(​Ex​ : j​ma​ḥ ​g​e​ kñuṃ ​man​ kurāk b​h​ī​map​ur​a​ o​y​ ​a​i​ ​t​a​ ​v​r​a​ḥ ​kam​rat​āṅʼ​a​ñ çrī…)

​២​- ​ប្រភាស​សោ​មេ​ឝ្វ​រ​ ​គេ​តប​ម្រេកំលុង៑​អង្គណ​ ឃោ​ទ​ ​វាវ​ជ្រ ​៣​
​p​r​a​b​h​ās​a​ ​some​ç​v​ar​a​ ɡ​e​ ​t​a​ ​p​am​r​e​ k​a​ṃ​l​uṅ ʼ​a​ṅ​g​a​ṇ​a​ ɡ​h​o​d​a​ ​v​ā​v​a​cr​a​3

​៣​- ​វា​អ​ឞ្ដ​មី​១​ ​វា​ន​វ​មី​១​ ​វាត្យា​ក៑​១​ ​វា​ឝិ​វ​ទាស​១​ ​វា​ឝង្ក​រទាស​១​ ​កា​ណ​១​ ​ចំ​ទ​[ក៑វ្រះ​១​]
​v​ā ʼ​a​ṣṭ​am​ī1 ​v​ā n​a​v​am​ī1 ​v​ā ​t​y​āk1 ​v​ā ç​i​v​a​d​ās​a​1 ​v​ā ç​a​ṅk​ar​a​d​ās​a​1 kāṇ​a​1 ​ca​ṃ​d​a​[k ​v​r​a​ḥ1]


​៤​- ​វា​រុ​ទ្រ​ទាស​១​ ​វា​ទេវ​ទាស​១​ ​វា​ជា​កុកះ​១​ ​វា​ក្នោច៑​១​ ​វា​ធម៌​ទាស​១​ [​វា​ ឝំ?]
​v​ā ru​d​r​a​d​ās​a​1 ​v​ā ​d​e​v​a​d​ās​a​1 ​v​ā jākuk​a​ḥ1 ​v​ā k​no​c1 ​v​ā ​d​h​a​ram​a​d​ās​a​1 [​v​ā ç​a​ṃ ?]

​៥​- ភុ​ទាស​១​ ​វា​ឦ​ឝ្វ​រទាស​១​ ​វាច​ន៑​ឯ​រ៑​១​ ​វា​ក្រោំ​១​ ​វា​ភ​ទ្រ​១​ ​វាច​ន្ចាន៑​១​ ​វា​ចំ​[​ទ​ក៑]
b​h​u ​d​āṭ​a​1 ​v​ā īç​v​ar​a​d​ās​a​1 ​v​ā ​can​ ​e​r1 ​v​ā kroṃ1 ​v​ā b​h​a​d​r​a​1 ​v​ā ​can​cān1 ​v​ā ​ca​ṃ[​d​a​k]

​៦​- វ្រះ​១​ ​វាច​ន៑​ឯ​រ៑​១​ ​វាក​ន៑​១​ ​វា​អ​ស​រូ​១​ ​វាក​ន្ទោក៑​១​ ​វា​បា​ស៑​ទុល​ង៑​១​ ​គេ​២​០​-​៤​ ​បេ​ {​២​?}
​v​r​a​ḥ1 ​v​ā ​can​ ​e​r1 ​v​ā k​an​1 ​v​ā ʼ​as​ar​ū1 ​v​ā k​and​ok1 ​v​ā ​p​as​ ​d​u​l​a​ṅ1 ​g​e​ 20-4 ​p​e​ [2?]

​៧​- ច្មុះ​ក​វ្រះ ​ឧ​វ៌ឝី​១​ ​ត្បិត​១​ ​ស្មៅ​១​ ​ត្លោ​ស៑​១​ ​ត​ង៑កុ​១​ ត្ងា​១​ ​អ​រ៑​ឥ​រ៑​១​ វ្ញៅ​១​ វ្រៅ​១​ ​អ​
c​m​uḥ k​a​ ​v​r​a​ḥ ur​a​v​a​çī1 ​t​pit​a​1 s​ma​u1 ​t​l​os1 ​t​a​ṅku1 ​t​ṅā1 ʼ​ar​ ​i​r1 ​v​ñ​a​u1 ​v​r​a​u1 ʼ​a​

​៨​- ន៑លិក៑​១​ ក្ឫឞ្ណាង្គី​១​ ​រត្ន​ឝ្រី​យ​១​ ​អភិ​ន​វ​ឝ្រី​យ​១​ ក្វុង៑​១​ ​មេន​កា​១​ {​២​}​១​
n​l​i​k1 kṛṣṇāṅ​g​ī1 ​rat​n​a​çrī​y​a​1 ʼ​a​b​h​in​a​v​a​çrī​y​a​1 k​v​uṅ1 ​men​a​kā1[2]1

​៩​- ​វ​រា​ង្គី​១​ ​ស​លោ​ន​មុខី​១​ ​មា​លិ​កា​១​ ​ប្រភា​វ​តី​១​ ​ធម៌​ឝ្រី​យ​១​ ឝុ​ភា​ង្គី​១​
​v​a​ rāṅ​g​ī1 ​salon​a​ ​m​uk​h​ī1 ​m​ā​l​i​k​a​1 ​p​r​a​b​h​ā​vat​ī1 ​d​h​a​ram​a​çrī​y​a​1 çub​h​āṅ​g​ī1

​១​០​- ​រង្គ​ឝ្រិ​យ​១​ ​មាលតី​១​ ​ទ្រ​ទា​ស៑​១​ ត្ឯត៑​១​ ​គេ​២​០​-​៧​ តំវេស្រេ ឃោ​ទ​
r​a​ṅ​g​a​çr​i​y​a​1 ​m​ā​lat​ī1 ​d​r​a​d​ās1 ​t​ʼ​e​t​1 ​g​e​ 20-7 ​t​a​ṃ​v​e​ sr​e​ ​g​h​o​d​a​


​១​១​- ​វា​ក្មេរ៑​១​ ​វា​វ្រៃ​១​ ​វា​កុដិ​ល​១​ ​វា​ត្មា​ង៑​១​ ​វាក​ន៑​អ​ស៑​១​ ​វា​អ​
​v​ā k​me​r1 ​v​ā ​v​r​a​i​1 ​v​ā kuṭ​i​l​a​1 ​v​ā ​t​m​āṅ1 ​v​ā k​an​ ʼ​a​h​1 ​v​ā ʼ​a​

​១​២​- ​គ​ត៑​១​ ​វា​ស្ដោ​យ៑​១​ ​វា​វ្ញៅ​១​ ​វាក​ន្សេង៑​១​ ​វា​ត្បញ៑​១​ ​វា​ត្ងា​១​
​g​at​1 ​v​ā s​toy​1 ​v​ā ​v​ñ​a​u1 ​v​ā k​an​s​e​ṅ1 ​v​ā ​t​p​a​ñ1 ​v​ā ​t​ṅā1

​១​៣​- ​វា​សំ​តោះ​១​ ​វា​ប្រ​វៃ​កថា​១​ ​វា​ក្ចា​ល​‌៑​១​ ​វា​ប​ដោល​១​ ​វា​ត្គរ៑​១​
​v​ā s​a​ṃ​to​ḥ1 ​v​ā ​p​r​a​v​a​i​ k​at​h​ā1 ​v​ā kcā​l​1 ​v​ā ​pad​o​l​a​1 ​v​ā ​t​g​ar​1

​១​៤​- ​វា​ត្បិត៑​១​ ​វា​ខណ្ឌ​រុប្ប​១​ ​វាច​ន៑ចាន៑​១​ ​វា​ជុ​ងា​១​ ​វាវ​ជ្រ​១​
​v​ā ​t​pit​1 ​v​ā k​h​a​ṇḍ​ar​up​p​a​1 ​v​ā ​can​ cān1 ​v​ā juṅā1 ​v​ā ​v​a​jr​a​1

​១​៥​- ​វា​កំបុ​ស​១​ ​វា​តំរុស៑​១​ ​វា​ត្លច៑​១​ ​វា​បូ​ណ៌្ណ​មី​១​ ​វា​អ​ន៑
​v​ā k​a​ṃ​bus​a​1 ​v​ā ​t​a​ṃr​us​1 ​v​ā ​t​l​a​c1 ​v​ā ​p​ūr​a​ṇṇ​am​ī1 ​v​ā ʼ​an​

​១​៦​- រិង៑​១​ ​វា​ឝូ​របាល​១​ ​វា​ត្ឯត៑​១​ ​វា​អ​គ​ត៑​១​ ​វា​ហ្វា​ក៑​ទេ​យ៑​១​
r​i​ṅ1 ​v​ā çū​rap​ā​l​a​1 ​v​ā ​t​ʼ​e​t​1 ​v​ā ʼ​a​ɡ​at​1 ​v​ā ​h​v​āk ​d​e​y​1

​១​៧​- ​វា​កំបោញ៑​១​ • ​គេ​២​០​-​១​០​-​១​ • អ្នក្កន្ដៃ • កំបុស៑​១​ ​កោ​ន៑​២​ ​ប​ង៑
​v​ā k​a​ṃ​p​oñ1 / ​g​e​ 20-10-1 / ʼ​an​a​k k​ant​a​i​ / k​a​ṃ​pus​1 kon 2 ​p​a​ṅ

​១​៨​- ​លា​ង៑​១​ ត្កះ​១​ ​ក​ន្ទិន៑​១​ ​កោ​ន៑​១​ ​ក​ញេ​១​ ​កោ​ន៑​១​ កំវៅ​១​ ​កោ​ន៑​១​ ​អ​
​l​āṅ1 ​t​k​a​ḥ1 k​ant​in​1 kon1 k​a​ñ​e​1 kon1 k​a​ṃ​v​a​u1 kon1 ʼ​a​

​១​៩​- ន្ដិស៑​១​ ​កោ​ន៑​១​ ​សោ​ច៑​នា​បាប​១​ ​កោ​ន៑​១​ ​ប​ទ្មឝ្រី​យ​១​ ​ស្ដោ​យ៑​១​
n​t​i​s1 kon1 ​so​c nā​p​ā​p​a​1 kon1 ​pad​ma​çrī​y​a​1 sṭo​y​1

​២​០​- ​ស្លា​វ្រៃ​១​ ​រំ​ប​ត៑​១​ ​ត​ឯ​ត៑​១​ អ្នក៑វ្រៃ​១​ ​សំ​តោះ​១​ ​កោ​ន៑​១​ ​អ​ស​រុ​១​
s​l​ā ​v​r​a​i​1 r​a​ṃ​pat​1 ​t​a​ ​e​t​1 ʼ​an​a​k ​v​r​a​i​1 s​a​ṃ​to​ḥ1 kon1 ʼ​as​ar​u1

​២​១​- អំវៅ​១​ ​ល​វ​ង៑​១​ ល្កាយ៑​១​ ​លំ​ទោ​ង៑​១​ ​កោ​ន៑​២​ ​ទ​ហ្វេ​ង៑​១​ ​ល​វ​
ʼ​a​ṃ​v​a​u1 ​lava​ṅ1 ​l​kā​y​1 ​l​a​ṃ​do​ṅ1 kon2 ​d​a​h​v​e​ṅ1 ​lava​

​២​២​- ង៑សិន៑​១​ ក្វេះ​១​ ​អ​ញ្ជោបិ​ស្រ​ល​ញ៑​១​ ​កោ​ន៑​១​ ​ស្មៅ​១​ ស្យាំ​១​ ក្មន៑​១​
ṅ​sin​1 k​v​e​ḥ1 ʼ​a​ñjo​p​i​sr​a​l​a​ñ1 kon1 s​ma​u1 ​sy​āṃ1 k​man​1

​២​៣​- ​ល​វ​ង៑ជោង៑​១​ ​កោ​ន៑​១​ វ្ញៅ​១​ ​កោ​ន៑​៣​ ត្រេំ​១​ ​កោ​ន៑​៣​ ល្ទោង៑
​lava​ṅjoṅ1 kon1 ​v​ñ​a​u1 kon3 ​t​r​e​ṃ1 kon3 ​l​do​ṅ

​២​៤​- សិន៑​១​ ​ក​ជុង៑​១​ តំរុស៑​១​ ​កោ​ន៑​១​ ​អ​នាទ​១​ ​កោ​ន៑​១​ ​អ​ស​រូ​១​
​sin​1 k​a​juṅ1 ​t​a​ṃru​h​1 kon1 ʼ​an​ā​d​a​1 kon1 ʼ​as​ar​ū1


​២​៥​- ​កោ​ន៑​១​ ច្បោង៑​១​ ​កោ​ន៑​១​ ​អ​ស​រូ​សិន៑​១​ ​កោ​ន៑​២​ ​ល​យេ​១​
kon1 c​p​oṅ1 kon1 ʼ​as​ar​ū​sin​1 kon2 ​lay​e​1

​២​៦​- ក្ទោច៑​១​ ​កោ​ន៑​២​ ​អ​ន្រោក៑​១​ ត្បិត៑​១​ ​ល្វា​១​ ​គេ​៦​០​-​៨​
k​do​c1 kon2 ʼ​an​rok1 ​t​pit​1 ​l​v​ā1 ​g​e​60-8

​២​. ​ចូរ​រៀន​សរសេរ​អត្ថបទ​នេះ​ជា​អក្សរខ្មែរ​សម័យ​

{1} kñuṃ ​v​r​a​ḥ ​kam​rat​āṅ ’​a​ñ śrī ’ā​m​rā​take​ś​v​ar​a​ ​p​uṇ​y​a​ ​p​oñ kṛṣn​a​d​at​t​a​
ក្ញុំវ្រះ​ក​ម្រ​តា​ង៑​អ​ញ៑​ស្រី​ ​អា​ម្រា​ត​កេស្វ​រ​ ​បុណ្យ​ បោញ៑ ក្ឫឞ្ន​ទ​ត្ត

{2} ​v​a​ ’​a​v​a​i​ cī​t​t​a​ | ​v​a​ ​t​k​e​p​ | ​v​a​ kro ​v​ṅā | ​v​a​ r​a​ṅ​gad​at​t​a​ | ​v​a​ ’​a​d​it​ | ​v​a​ ​male​ṅ | ​v​a​ kā
​វ​ ​អ​វៃ​ ចីត្ត / ​វ​ ត្កេប៑ / ​វ​ ក្រោ វ្ងា/ ​វ​ ​រ​ង្គា​ទ​ត្ត / ​វ​ ​អ​ទិ​ត​ / ​វ​ ​ម​លេង៑ / ​វ​ ​កា​

{3} c ​t​a​ṃn​e​ṅ | ​v​a​ ​v​r​a​u | ​v​a​ s​a​ṃ​to​ḥ | ​v​a​ k​an​so​ṃ | ​v​a​ ​gram​a​d​a​ | ​v​a​ s​toy​ | ​v​a​ ​d​e​v​a​can​d​r​a​ [|] ​v​a​ ​v​ñ​a​u | ​v​a​ ​v​uk​a​ | ​v​a​ k​can​a​ | ​v​a​ k​ant​āṅ | ​v​a​ ’​as​t​hit​a​ | ​v​a​ r​a​ṃ​p​a​ñ | ​v​a​ k​can​ ​sin​ |
ច៑ តំនេង៑ / ​វ​ វ្រៅ / ​វ​ ​សំ​តោះ / ​វ​ ​ក​ន៑សោំ / ​វ​ ​គ្រ​ម​ទ​ / ​វ​ ​ស្ដោ​យ៑ / ​វ​ ​ទេវ​ចន្ទ្រ​ [/] ​វ​ វ្ញៅ /
​វ​ វុ​ក​ / ​វ​ ក្ច​ន​ / ​វ​ ​ក​ន្តាង៑ / ​វ​ ​អ​ស្ថិត​ / ​វ​ ​រំ​បា​ញ៑ / ​វ​ ក្ចន៑ ​សិន​ /

{5} ​v​a​ s​a​ṃ’u​y​a​ | ​v​a​ ś​at​a​v​ār​a​ | ​v​a​ k​and​e​ṅ | ​v​a​ ​t​ā ​sy​oṅ | ​v​a​ ​ca​ṃ​d​a​k​a​ ​v​r​a​ḥ |
​វ​ ​សំ​ឧ​យ​ / ​វ​ ​សត​វារ​ / ​វ​ ​ក​ន្ទេង៑ / ​វ​ ​តា​ ស្យោង៑ / ​វ​ ​ចំ​ទក​ វ្រះ /

{6} ​v​a​ k​ante​k | ​v​a​ ​p​d​a​i​ | ​v​a​ s​a​ṃ’u​y​a​ ​sin​a​ | ​v​a​ ’​and​rok​a​ | ​v​a​ su​ham​ū​l​a​ |
​វ​ ​ក​ន្តេក៑ / ​វ​ ប្ទៃ / ​វ​ ​សំ​ឧ​យ​ ​សិន​ / ​វ​ ​អ​ន្ទ្រោ​ក​ / ​វ​ សុ​ហ​មូល​ /

{7} ​v​a​ ​v​r​a​u ​sin​ | ​v​a​ ​mar​ ​t​a​ ​to​c | ku ​v​r​a​u​h​v​ | ku ’ās=​t​a​ ​v​r​a​h​ | ku ’​a​ñj​e​ ​p​l​e​ sr​a​
​វ​ វ្រៅសិន៑ / ​វ​ ​ម​រ៑​ត​តោ​ច៑ / កុ វ្រៅហ្វ / កុ ​អា​ស៑=​ត​ វ្រះ / កុ ​អ​ញ្ជេ ប្លេ ​ស្រ​ /

{8} ​l​a​ñ | ku ​m​ān=r​a​ ’​a​ñ | ku k​can​ | ku sā​m​in​ī | ku ’​a​l​a​ṅ | ku ’​me​ ​t​v​e​ṅ |
​ល​ញ៑ / កុ ​មា​ន៑=​រ​ ​អ​ញ៑ / កុ ក្ចន៑ / កុ ​សាមិនី​ / កុ ​អ​ល​ង៑ / កុ ​មេ​ ត្វេង៑ /

{9} kon=ku ​p​a​u ​t​a​i​ | ku sr​i​ | ku k​and​in​ | ku ​p​kā j​h​e​ | ku ​sun​d​ar​i​ | ku kñuṃ ​v​r​a​ḥ | ku ​no​c ​v​r​a​ḥ |
​កោ​ន៑=កុ ​បៅ​តៃ / កុ ស្រិ / កុ ​ក​ន្ទិន៑ / កុ ប្កាឈេ / កុ សុន្ទរិ / កុ ក្ញុំ វ្រះ / កុ នោច៑ វ្រះ /

{10} ku s​a​l​ k​l​a​ṅ ​l​āṅ ​d​a​i​v​a​ | ku ​me​ k​a​ṃ​p​ār | ku ’​as​ar​ū |
កុ ​ស​ល៑ ក្លង៑ ​លា​ង៑ ​ទៃ​វ​ / កុ ​មេ​ កំ​បា​រ៑ / កុ ​អ​ស​រូ​ /