តន វិបុល - ភាសាអក្សរសាស្ត្រ

ថ្ងៃនេះ កូនអត់ទ្រាំបាន... អ្នកដទៃអត់ទ្រាំមិនបាន។ បើកូនអត់ទ្រាំបានចំពោះរឿងដែលអ្នកដទៃអត់ទ្រាំមិនបាននៅថ្ងៃនេះ។ នៅថ្ងៃស្អែកកូនប្រាកដជាសម្រេចកិច្ចការដែលអ្នកដទៃសម្រេចមិនបាន កូននឹងមានឈ្មោះថា ជោគជ័យ...

កញ្ញា ឡេង គឹមទាង នារីខ្មែរមួយរូបដែលនិយាយបានរហូតដល់ទៅ៧ភាសា

អត្ថបទ៖ តន វិបុល

ដោយផ្តើមចេញពីការស្រឡាញ់ភាសាបរទេស និងចង់ក្លាយជាអ្នកទំនាក់ទំនងទូតមួយរូប គួបផ្សំនឹងទេពកោសល្យរបស់ខ្លួនផងនោះ កញ្ញា ឡេង គឹមទាង បានស្រវាស្រទេញសិក្សារៀនសូត្រភាសាបរទេសយ៉ាងហោចណាស់៧ភាសា រួមមានភាសាខ្មែរ អង់គ្លេស ថៃ កូរ៉េ ជប៉ុន ចិន និងភាសាអាល្លឺម៉ង់ផងដែរ។ ហេតុតែចំណងចង់ក្លាយជាអ្នកទំនាក់ទំនងកាទូតដែលជាគោលបំណងច្បងក្នុងជីវិត បានជំរុញទឹកចិត្តកញ្ញាឱ្យតស៊ូជម្នះរាល់ការលំបាកនានា រហូតទទួលបានជោគជ័យខាងប្រើប្រាស់ភាសាបរទេសម្តងបន្តិចៗដោយឥតដឹងខ្លួន។

ថ្វីបើអ្នកអាចនិយាយបានច្រើនភាសាពុំមែនជារឿងអស្ចារ្យសម្រាប់សាធារណៈជនទូទៅក៏ដោយចុះ ក៏ប៉ុន្តែអ្វីដែលប្លែកនិងគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះគឺប្រវត្តិសិក្សាដ៏លំបាករបស់កញ្ញា ឡេង គឹមទាង ឯណោះទៅវិញទេ។ មែនទែនទៅ ការសិក្សាត្រឹមតែមួយភាសាគឺវាពិបាកណាស់ទៅហើយ ចុះទម្រាំងអ្នករៀនរហូតដល់ទៅ៧ភាសាលំបាកកម្រិតណាដែរ។ ទាក់ទិននឹងដំណើរសិក្សា កញ្ញាចេះនិយាយច្រើនភាសារូបនេះ ថ្លែងដោយសម្តីត្អូញត្អែថា ការសិក្សាលើមុខវិជ្ជាណា ក៏ដូចជាមុខវិជ្ជាណាដែរ គឺមិនស្រួលទេ ហើយប្រសិនបើប៉ះចំលើបុគ្គលណាដែលមានជីវភាពខ្សត់ខ្សោយ និងគ្មានភាពតស៊ូក្នុងការស្វាធ្យាយសិក្សារៀនសូត្រផងនោះគឺស្ទើរតែមិនអាចទ្រាំបាន។ ប៉ុន្តែដោយសារតែការចង់ចេះភាសាទាំងនោះ នារីខ្មែររូបនេះ ស្ទើរតែហ៊ានលះបង់គ្រប់បែបយ៉ាងចំពោះអ្វីដែលខ្លួនមាននៅក្នុងជីវិត ដើម្បីតែការសិក្សានេះ។ គេបានលះបង់ភាពសុខស្រួលដោយរស់នៅអណ្តែតត្រសែតឆ្ងាយពីម្តាយឪពុក ហើយក៏ព្រោះតែការចង់ចេះភាសាទាំងនេះដែរ ដែលធ្វើឱ្យនារីគ្មានភាពក្លាហានរូបនេះក្លាយទៅជានារីម្នាក់ដ៏ស្វាហាប់ រហ័សរហួន និងហ្មត់ចត់ទៅលើកិច្ចការនានាផងដែរ។ ក្រៅតែពីការលះបង់ច្រើន ក៏ទាមទារឱ្យមានការស្រឡាញ់ ការយកចិត្តទុកដាក់ និងទេពកោសល្យរួមផ្សំផងដែរ។

កញ្ញា ឡេង គឹមទាង បន្តថា កាលខ្លួនរៀននៅសាកលវិទ្យាល័យដោយចាប់ជំនាញអក្សរសាស្រ្តអង់គ្លេសផង និងឆ្លៀតរៀនភាសាផ្សេងៗដទៃផង ព្រមទាំងឆ្លៀតរៀនជំនាញប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរថែមទៀតផងដែរ។ ការសិក្សាបែបនេះបានធ្វើឱ្យខ្លួនរវល់ជាប់ជានិច្ច កុំថាឡើយពេលវេលាកម្សាន្ត សូម្បីតែពេលញ៉ាំបាយនិងគេងក៏សឹងតែគ្មានដែរ។ មានពេលខ្លះនោះ ក៏ឆ្លៀតទៅធ្វើការក្រៅម៉ោងសិក្សា ដើម្បីយកថវិការមកផ្គត់ផ្គង់ការសិក្សារបស់ខ្លួនផង និងដើម្បីដកបទពិសោធការងារក្នុងសង្គមផង។ តាមរយៈនៃការណ៍ជម្នះនេះ បានធ្វើឱ្យនារីរូបនេះក្លាយទៅជាបុគ្គលម្នាក់ថ្នឹកក្នុងការសិក្សា រហូតទទួលបានជោគជ័យខាងប្រើប្រាស់ភាសាបរទេសដែលខ្លួនបានរៀននោះម្តងបន្តិចៗដោយឥតដឹងខ្លួន។

ដ្បិតកញ្ញារូបស្រស់នេះមានទេពកោសល្យក្នុងការប្រើប្រាស់ភាសាទាំងនេះក្តី ក៏គោលដៅបឋមក្នុងជីវិតនៅពុំទាន់ជោគជ័យនៅឡើយដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បច្ចុប្បន្ននេះ នាងបានសម្រេចគោលជីវិត ដែលជាជម្រើសទី២បានយ៉ាងល្អប្រសើរដែរ។ ពោលគឺកញ្ញា ឡេង គឹមទាង បានក្លាយទៅជានាយិការងនៃវិទ្យាស្ថាន អន្តរទ្វីប អាមេរិកាំង ដែលជាគ្រឹះស្ថានមួយមានឈ្មោះបោះសំឡេងខ្លាំងក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ខាងបណ្តុះបណ្តាលផ្នែកភាសាបរទេសដែរ៕

ឯកសារស្រាវជ្រាវស្តីពី "ជំនឿដាក់កាក់ក្នុងមាត់សព"

អត្ថបទ៖ តន វិបុល

ក្រៅពីប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់ សាសនា ខ្មែរយើងក៏ នៅមានជំនឿលើអារុកអារៈ អ្នកតា ព្រលឹងខ្មោច ព្រាយ បិសាច អាសុរកាយ វត្ថុសក្ក័សិទ្ធ និងជំនឿផ្សេងៗទៀតយ៉ាង មុតមាំ។ ក្នុងចំណោមជំនឿទាំងនេះ ទំនៀមដាក់កាក់ក្នុងមាត់បុគ្គល ស្លាប់ ក៏ជាជំនឿខ្មែរមួយផងដែរ ដែលដក់ជាប់នឹងផ្នត់គំនិតប្រជាជនខ្មែរមានតាំងពីបុរាណកាលរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន នេះ។

បើពោលពីប្រវត្តិនៃជំនឿនេះ ប្រហែលជាពុំទាន់មានឯកសារណាមួយបញ្ជាក់ច្បាស់លាស់ថាកើតឡើងតាំងពីពេលណា ឬ មានប្រភពពីណានោះទេ។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ចំពោះជំនឿដាក់កាក់ក្នុងមាត់ខ្មោចនេះ ក៏មានវត្តមានតាម រយៈអក្សរសិល្ប៍ប្រជាប្រិយខ្មែរ ដែលប្រជាជនតំណាលតៗគ្នាថា មានប្តីប្រពន្ធនៃគ្រួសារ មួយរកស៊ីសល់មាសមួយបាទ តែ គ្មានកូនសោះ។ លុះចាស់ ទៅពួកគាត់បានផ្តែផ្តាំគ្នាថា៖ “បើអ្នកណាស្លាប់មុនត្រូវយក មាសនេះដាក់ក្នុងមាត់អ្នកនោះ”។ មិនយូរប៉ុន្មានប្តីក៏ស្លាប់ទៅ ហើយយាយជាប្រពន្ធក៏ធ្វើតាមបណ្តាំ ប្តីហើយបូជា។ ស្របនឹងនោះ ព្រះមហាក្សត្របានបញ្ជា ឲ្យរាជអាជ្ញារៃយកមាស ពីប្រជាពលរដ្ឋក្នុងមួយគ្រួសារ១បាទជាកំហិត។ យាយប្រពន្ធតាដែលស្លាប់នោះ មានការភិតភ័យ យ៉ាងខ្លាំង ហើយបានទូលស្តេចតាមដំណើររឿង។ ព្រះមហាក្សត្របានដឹង ដូច្នោះក៏លែងយកមាសពីប្រជានុរាស្រ្ត[1]។

ដោយភ្ជាប់នឹងដំណើររឿងនេះ ប្រជាជនខ្មែរមានជំនឿថា មាសប្រាក់ដែលបង់ក្នុងមាត់ខ្មោចមានអនុភាពខ្លាំងទៅលើទឹក ចិត្តមនុស្ស សូម្បីតែព្រះមហាក្សត្រក៏ចុះចាញ់នូវអានុភាពកាត់នេះដែរ ម្យ៉ាងវាគឺជាវត្ថុស័ក្តិសិទ្ធិអាចជួយរំដោះគ្រោះក្នុង ពេលមានអាសន្នបាន។ ដោយហេតុនេះ “ពេលមនុស្សដាច់ខ្យល់ភ្លាម លោកអាចារ្យបញ្ជាឲ្យសាច់ញាតិយកប្រាក់កាក់ និង ម្លូស្លាមួយម៉ាត់មកដាក់ក្នុងមាត់សពនោះ ដោយនិយាយថា បិទមាត់ឲ្យជិតកុំហាមាត់ប្រយ័ត្នជ្រុះកាក់ខានចាយវាយ”។ នេះ បើយោងតាម សាស្រ្តាអរិយបុគ្គលស្លឹកកាំ “B” នៅបណ្ណាល័យវត្តសារាវន្ត[2]។ ក្នុងសេចក្តីនេះ ស្តែងឲ្យឃើញថា ខ្មែរមាន ជំនឿលើការដាក់មាស ប្រាក់ក្នុងមាត់សព ដើម្បីជាការដឹងគុណចំពោះអ្នកដែលស្លាប់ ទៅហើយនោះ និងទុកឲ្យចំណាយ តាមផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយរបស់គាត់ ម្យ៉ាងការដាក់ប្រាក់ក្នុងមាត់សពនេះ ក៏ជាពិធីមួយក្នុងចំណោមពិធីដទៃទៀតនៃពិធិបុណ្យ សពផងដែរ។ គេធ្វើយ៉ាងនេះ ដើម្បីឲ្យ ព្រលឹងសពទៅដោយសេចក្តីស្ងប់ បើពុំនោះសោតព្រលឹងខ្មោចនឹងវិលវល់ជាមួយ នឹងកម្មលោកិយជាពុំខាន។

តាមជំនឿខ្មែរ កាក់ដែលសល់ពីបូជានោះ បានទៅលើអ្នកណា អ្នកនោះនឹងមានជោគវាសនាល្អ រកស៊ីមានបាន ត្រជាក់ ត្រជំក្នុងគ្រួសារ។ ជាពិសេស វត្ថុស័ក្តិសិទ្ធនេះជួយការពារផ្ទះ និងការពារខ្លួនពីសត្រូវទាំងឡាយដែលតែងមកយាយី តួយ៉ាងដូចជាធ្មប់ អាប ខ្មោច ព្រាយ បិសាច អសុរកាយជាដើម ហើយគេរមែងតែងតែអុជទៀនបួងសួងរៀងរាល់សីល។ ជាក់ស្តែងនៅកន្លែងលក់ដូរគឺអុជរាល់ថ្ងៃតែម្តង។ នេះជាជំនឿមួយបែប ដែលឋិតនៅក្នុងសង្គមគ្រួសារខ្មែរនាពេល បច្ចុប្បន្ននេះ។

សូមជម្រាបផងដែរថា តាមទស្សនអ្នកប្រាជ្ញបុរាណខ្មែរបានពន្យល់បង្ហាញថា ការដាក់ប្រាក់កាក់ក្នុងមាត់បុគ្គលស្លាប់ គឺជាប្រស្នាឲ្យពិចារណាថា៖ “ទ្រព្យសម្បត្តិនៅនឹងខ្លួន កាលបើ ស្លាប់ទៅមិនអាចយកទៅបានទេ”[3]។ រីឯ ពិធីបុណ្យខ្មោច សតវត្ស ទី១៩ និងដើមសតវត្សទី២០ របស់លោក លី សុវរ ក៏បានបញ្ជាក់ ដូច្នេះដែរថា ទម្លាប់ដាក់កាក់ក្នុងមាត់សពនេះ គ្រាន់តែជានិមិ្មត្តរូបបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកនៅរស់ឲ្យបានដឹងថា ពេលមនុស្សស្លាប់ទៅមិនអាចយកអ្វីទៅតាមខ្លួនបានឡើយ សូម្បី តែមួយកាក់មួយសេន។ ដូច្នេះគួរតែប្រកបរបរវិជ្ជាជីវៈដោយសុច្ចរិត តែគួរចៀស វាងរបរទុច្ចរិតដែលសង្គមស្អប់ខ្ពើម៕

អត្ថន័យនៃការដាក់កាក់ក្នុងមាត់សព

តាមទំនៀម ក៏ដូចជាជំនឿខ្មែរ ពេលមនុស្សដាច់ ខ្យល់ភ្លាម លោកអាចារ្យបា្រប់ឲ្យសាច់ញាតិយកប្រាក់កាក់ និងម្លូស្លាមួយម៉ាត់មកដាក់ក្នុងមាត់បុគ្គលដែលស្លាប់នោះ ដោយនិយាយថា បិទមាត់ឲ្យជិត កុំហាមាត់ប្រយ័ត្ន ជ្រុះកាក់ ខានចាយវាយ ម្យ៉ាងកុំឲ្យព្រលឹងសពនៅវិលវុលនឹងទ្រព្យ។

ប៉ុន្តែ បើយោងតាមទស្សនអ្នកប្រាជ្ញបុរាណខ្មែរបានពន្យល់បញ្ជាក់ថា ទម្លាប់ដាក់កាក់ក្នុងមាត់សពនេះ គ្រាន់ តែជាប្រស្នាលឲ្យអ្នកនៅរស់ពិចារណាថា មនុស្សដែលស្លាប់ទៅ មិនអាចយកអ្វីទៅតាមខ្លួនបានឡើយ សូម្បី តែមួយកាក់មួយសេន។

[1] ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ, ភាគ៦

[2] លី សុវរ, ពិធីធ្វើបុណ្យខ្មោចសតវត្សទី១៩ និងដើមសតវត្សទី២០,គ.ស.១៩៩៤,ទំព័រ១៤ដល់១៧

[3] ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ, ភាគ៦

ប្រវត្តិហ្វេសប៊ុក (Facebook)

អត្ថបទ៖ តន វិបុល

ជារៀងរាល់ថ្ងៃ មានមនុស្សរាប់លាននាក់លើពិភពលោកកំពុង តែពេញនិយមយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុកនេះ។ ហ្វេសប៊ុក គឺជាគេហទំព័រមួយប្រភេទដែលមាន ឈ្មោះថា “បណ្តាញទំនាក់ទំនងសង្គម” ឬអាចហៅសាមញ្ញថា “បណ្តាញសង្គមហ្វេសប៊ុក”។ គេហទំព័រមួយនេះ មានភាពងាយ ស្រួលក្នុងការភ្ជាប់ទំនាក់ទំនង និងចែករំលែកព័ត៌មានផ្សេងៗទៅ កាន់គ្រួសារ ឬមិត្តភក្តិជាដើម ដើម្បី ឲ្យពួកគេបានដឹងរឿងរ៉ាវនានា ជុំវិញពិភពលោកយ៉ាងទូលំទូលាយ និងឆាប់រហ័សតាមរយៈប្រព័ន្ធ អ៊ីនធ័រណែតនេះ។ ម្យ៉ាងវាអាចជួយ កែអផ្សុកបានទៀតផង ជាក់ស្តែងណាស់ ដូចជាផ្ញើសារ រូបថត ឬក៏រូបភាពជាដើម។ រហូតមានអ្នកខ្លះយកវាធ្វើជាមធ្យោបាយរក ស៊ីផងក៏មាន។ តែទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ក៏មានមតិរិះគន់ផងដែរ អំពីការប្រើបាស់ហ្វេសប៊ុកនេះ គឺអាច ផ្តល់ផលមិនល្អដល់មនុស្សផងដែរ ជាពិសេសក្មេងៗ ប្រសិនជាពួកគេប្រើក្នុងន័យអវជ្ជមាន។ មែនទែនទៅ ការប្រើប្រាស់ហ្វេសប៊ុក ល្អឬអាក្រក់ គឺអាស្រ័យលើអ្នកប្រើ ប្រាស់យល់ ឬមិនទាន់យល់ពីអត្ថប្រយោជន៍ប៉ុណ្ណោះ។

សូមជម្រាបថា ហ្វេសប៊ុកបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី៤ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០០៤ ដោយលោក ម៉ាក ហ្សុកឃឺប៊ឺក និងមិត្តភក្តិរបស់លោកបីនាក់ ផ្សេងទៀត។ ដំណើរការកកើតហ្វេសប៊ុកនេះ ដោយឃើញសិស្ស តម្រង់ជួរយ៉ាងវែងមុខការិយាល័យសិក្សា ដើម្បីចុះឈ្មោះចូលរៀន ក្នុងបញ្ជីឈ្មោះសិស្ស ដោយភ្ជាប់មកជាមួយនឹងរូបថតត្រឹមទ្រូង ដល់ក្បាលដែលមានឈ្មោះថា សៀវភៅទំព័រមុខ[1]។

ម៉ាក ជានិស្សិតឆ្នាំទី២ ផ្នែកចិត្តវិទ្យា នៃសាកលវិទ្យាល័យហាវឺដ ក៏មានគំនិតសរសេរកម្មវិធីទំព័រមុខ នៅក្នុងថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៣។ ដោយការប្រើប្រាស់មានលក្ខណៈចង្អៀតពេក ម៉ាក បានសម្រេចចិត្តលួចថតចម្លងលេខកូដសម្ងាត់ពីសៀវភៅទំព័រមុខ របស់សាកលវិទ្យាល័យតែម្តងទៅ។ ក្នុងរយៈពេលបួនម៉ោងដំបូង គេហទំព័រមុខនេះ បានទាក់ទាញមនុស្ស៤៥០នាក់ឲ្យចូលលេង និងមានរូបថតចំនួន២២,០០០រូប។

ពេលនោះគេហទំព័រមួយនេះរីកចម្រើនយ៉ាងឆាប់រហ័ស ក្នុងចំណោមគេហទំព័រទាំងឡើយនៅក្នុងប្រព័ន្ធអ៊ីធ័រណែត។ ប៉ុន្តែវា ត្រូវបានផ្អាកដំណើរការទៅវិញ ដោយមានការចោទប្រកាន់អំពី ការវិវាតផ្ទៃក្នុង និងការលួចថតចម្លងសិទ្ធបញ្ញារបស់សាលា។ ចំ ពោះបញ្ហានេះ ម៉ាកប្រឈមនឹងការបណ្តេញចេញ ទោះជាយ៉ាង នេះក៏ដោយការចោទប្រកាន់នោះក៏បានបញ្ឈប់ទៅ។ នៅក្នុង ឆមាសនោះ ម៉ាកបានសម្រេចចិត្តប្រើបន្ត ដោយបង្កើតក្រុមសិក្សា មួយសម្រាប់ធ្វើការទំនាក់ទំនងក្នុងការប្រឡងបញ្ចប់ប្រវត្តិសិល្បៈ ហើយម៉ាកបានបញ្ចូលរូបភាពទាំងនោះ ប្រមាណ៥០០រូប ចូល ទៅក្នុងគេហទំព័រហ្វេសប៊ុកនោះ ដោយមានការចូលរួមផ្តល់មតិ យ៉ាងច្រើន។ ការបើកឲ្យប្រើគេហទំព័រមួយនេះ មានមនុស្សជា ច្រើន បានធ្វើការចែករំលែកនូវអ្វីដែលគេមានឲ្យអ្នកដទៃបាន ដឹង។

ក្នុងឆមាសបន្ទាប់ ម៉ាកបានសរសេរកូដគេហទំព័រមួយយ៉ាងថ្មី ស្រឡាង នៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០០៤ ហើយបានថ្លែងក្នុងកាសែត មួយអំពីផលប៉ះពាល់ និងការរំលោភបំពានទៅលើគេហទំព័រមុខ របស់សាកលវិទ្យាល័យហាវឺតនោះ។ រំលងបានមួយខែ ម៉ាកបាន កែប្រែគេហទំព័រហ្វេសប៊ុកនេះ ឲ្យមានសភាពប្លែកគួរឲ្យចាប់ អារម្មណ៍ជាខ្លាំង។ ៦ថ្ងៃក្រោយមកគេហទំព័រមួយនេះ មានសភាព រីកចម្រើន និងចាប់ផ្តើមពេញនិយមតាំងពីពេលនោះមក៕

សូមជម្រាបជូនថា ដំបូងគេហទំព័រហ្វេសប៊ុករបស់ម៉ាកបាន ដាក់ឲ្យប្រើប្រាស់សម្រាប់តែអ្នករៀននៅសាកលវិទ្យាល័យហាវឺត តែប៉ុណ្ណោះ ក្រោយមកបានរីកសាយទៅតាមសាកលវិទ្យាល័យ នានាក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក៕

ប្រភព៖ www.km.wikipedia.org

តម្លៃដើមឈូកខ្មែរ

ដោយ តន វិបុល

ពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូបសុទ្ធសឹងតែស្គាល់អំពីឈូកតាមរយៈផលប្រយោជន៍ផ្សេងៗរបស់វា។ ឈូក គឺជាវារីជាតិមួយប្រភេទដែលដើម រឹងមានបន្លាដុះចេញពីភក់ក្នុងស្រះ ត្រពាំង បឹងបួរ និងស្រែលិចទឹកដែលមានជម្រៅជ្រៅល្មមអាចនឹងរស់។ ថ្លែងពីប្រវត្តិរបស់វាមាន ដើមកំណើតនិងដុះពាសពេញតំបន់មជ្ឈឹមបូព៌ា អាស៊ី អូស្រ្តាលី និងប៉ាពូអាស៊ីនូវែលហ្គឺណេ។ ដោយឡែក វាក៏បានបង្ហាញខ្លួននៅក្នុង ព្រហ្មញ្ញសាសនា និងព្រះពុទ្ធសាសនាផងដែរ ដែលបានបញ្ជាក់ប្រាប់ដោយសិលាប្រាសាទខ្មែរនានា។ ជាក់ស្តែង នៅក្នុងព្រហ្មញ្ញ សាសនាថា ផ្កាឈូកត្រូវបានដុះចេញពីផ្ចិតព្រះវិស្ណុក្លាយទៅជាបល្ល័ង្ក។ រីឯក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាបានបញ្ជាក់ថា ព្រះពុទ្ធប្រសូត្រមកភ្លាម យាងបាន៧ជំហានដោយមានផ្កាឈូកផុសចេញមកទ្រព្រះបាទា។ ក្រៅពីផ្កាឈូកដែលមានវត្តមាននៅក្នុងសាសនា និងចម្លាក់នៅតាម ជញ្ចាំងប្រាសាទទាំងនោះ ឈូកក៏មានទំនាក់ទំនងនៅក្នុងរឿងព្រេងខ្មែរគួរឲ្យកត់សម្គាល់ផងដែរ។

បើនិយាយពីផលប្រយោជន៍របស់វាវិញនោះ តាំងពីបុរាណរហូតមកទាល់នឹងបច្ចុប្បន្ននេះ ឈូកដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងសង្គម ខ្មែរ។ សំខាន់ដោយហេតុថា សរីរាង្គឈូកទាំងអស់នោះសុទ្ធសឹងជាគុណប្រយោជន៍សម្រាប់មនុស្សទាំងឡាយ។ តួយ៉ាងពលរដ្ឋខ្មែរ មានទំនៀម និងជំនឿយ៉ាងមុតមាំថា ផ្កាឈូក គឺជាគ្រឿងសក្ការៈបូជាព្រះ ព្រោះវាជានិមិត្តិរូបតំណាងឲ្យភាពបរិសុទ្ធ ហើយវាបានចាក់ ឫសចាក់យ៉ាងជ្រៅទៅក្នុងឧត្តមគតិខ្មែរដែលមិនអាចកាត់ផ្តាច់បាន។ ផ្កាឈូកទាំងនោះទៀតសោត ត្រូវបានគេយកទៅកែច្នៃចេញទឹកអប់ ឈូក តែឈូក និងកាហ្វេឈូកផង។ ចំណែកឫស (ក្រអៅ) និងមើលរបស់វាអាចយកទៅធ្វើជាបន្លែតាមតម្រូវការ ពិសេសនោះ អាច យកទៅធ្វើជាដំណាប់ ឬកិនជាម្សៅទុកធ្វើបង្អែម និងឆុងនឹងទឹកក្តៅពិសារក៏បាន។ ចំពោះផ្លែឈូកអាចប្រើជាអាហារតាមខ្ចីតាមចាស់ ជាឧទាហរណ៍ ផ្លែខ្ចីហូបឆៅ ឬយកទៅធ្វើជាបង្អែម លុះទុំអាចធ្វើជាគ្រលីងឈូក និងដំណាប់គ្រាប់ឈូកបានទៀតផង។ លើសពីនេះ ឈូកត្រូវបានគេច្នៃជាវត្ថុអនុស្សាវរីយ៍សម្រាប់ពាក់លម្អខ្លួនផងក៏មាន។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អ្វីដែលនឹកស្មានមិនដល់នោះ គឺបច្ចុប្បន្ននេះ អង្គការសមធម៌មួយនៅខេត្តសៀមរាបបានផលិតក្រណាត់ចេញពីដើមឈូក (សរសៃឈូក)។ ដើមឈូកបានផ្តល់សរសៃអំបោះ ធម្មជាតិល្អជាងអំបោះ កប្បាស ហើយក្រណាត់ដែលត្បាញចេញពីសរសៃអំបោះឈូកអស់ទាំងនោះ មានតម្លៃ៣៥០ដុល្លាក្នុងមួយម៉ែត្រ គឺជាក្រណាត់ដែលថ្លៃជាងគេបំផុតលើពិភពលោក។ សម្លៀកបំពាក់ដែលកាត់ចេញពីក្រណាត់ឈូកមួយសម្រាប់ មានតម្លៃ៥,០០០ ដុល្លារ [1]។ នេះបើតាមព័ត៌ មានវីអូអេចេញផ្សាយកាលពីថ្ងៃទី២៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៤ កន្លងទៅនេះ។ ក្រៅពីនេះ ឈូកត្រូវបានគេ ដាំលម្អក្នុងស្រះតាមសួន តាមវត្តអារាម តាមសណ្ឋាគារ និងពាសពេញទឹកដីសុវណ្ណភូមិ។

សូមជម្រាបជូនដែរថា ដោយមានការរាប់អានយ៉ាងស្និទ្ធស្នាលពីសំណាក់ពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈតាំងពីដើមរៀងមក ព្រម ទាំងអត្ថប្រយោជន៍របសវាផងនោះ ឈូកបានក្លាយជាដំណាំ និងការងារបន្ទាប់បន្សំក្នុងការជួយសម្រួលជីវភាពរបស់ប្រជាកសិករខ្មែរមួយ ភាគផងដែរ។ ទោះបីជាពេលនេះ យើងបានយល់បានស្គាល់ពីតម្លៃឈូកហើយក៏ដោយ អំណឹះតទៅយើងគួរគប្បីដាំដំណាំឈូក នេះឲ្យបានច្រើនប្រសើរជាជាងឲ្យវាដុះឡើងដោយឯកឯង៕

ទស្សនកិច្ចសិក្សាទៅសិស្សកាន់សារមន្ទីរគំនូរបែបស្រ៊ីឌី

អត្ថបទ៖ តន វិបុល

កុមារតូចៗដែលជាសិស្សានុសិស្សថ្នាក់ភាសាអង់គ្លេសនៃវិទ្យាស្ថាន អន្តរទ្វីប អាមេរិកាំង ប្រមាណជាង១០០នាក់ បានធ្វើទស្សនកិច្ចសិក្សាទៅកាន់សារមន្ទីរគំនូរបែបស្រ៊ីឌី (Art 3D Museum) ស្ថិតនៅជាន់ទី៣ នៃផ្សារទំនើបស្ទឹងមានជ័យ នាព្រឹកថ្ងៃទី១៣ មករា នេះ ដែលដឹកនាំដោយលោកគ្រូអ្នកគ្រូទទួលបន្ទុកពួកគេ៤នាក់ផងដែរ។ នៅក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចសិក្សានេះ សិស្សានុសិស្សមានអារម្មណ៍ប្លែកក្នុងចិត្ត។ មានអារម្មណ៍ប្លែក ក៏ព្រោះតែពួកគេមិនដែលស្គាល់រចនាបថគំនូរសិល្បៈវប្បធម៌ទេសចរណ៍បែបការអប់រំ និងកម្សាន្តរបស់កម្ពុជា ហើយក្នុងវិចិត្រសាលនោះមានគំនូរច្រើនជាង១០០ផ្ទាំង ដែលអាចឱ្យអ្នកទស្សនាថតកម្សាន្តបានយ៉ាងសប្បាយរីករាយ។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺនៅក្នុងសារមន្ទីរគំនូរបែបស្រ៊ីឌីដែលបង្ហាញពីទស្សនីយភាពផ្សេងៗនោះ ក៏មានគំនូរប្រាសាទបុរាណដ៏ល្បីល្បាញរបស់ខ្មែរផងដែរ។

ថ្លែងក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចសិក្សានោះ គ្រូទទួលបន្ទុកម្នាក់ក្នុងចំណោមគ្រូទទួលបន្ទុក៤នាក់ លោកស្រី អ៊ិន សុភាន់ អះអាងថា គោលបំណងដំណើរទស្សនកិច្ចសិក្សាទៅកាន់សាលពិព័រណ៍គំនូរបែបស្រ៊ីឌីនេះ គឺដើម្បីឱ្យសិស្សបានស្គាល់រចនាបថគំនូររហស្សកម្ម ដែលសុទ្ធសឹងជាគំនូរដ៏ស្រស់ស្អាតពោរពេញទៅដោយភាពរស់រវើកជាច្រើនផ្ទាំងដែលបង្ហាញពីទស្សនីយភាពតាមជញ្ជាំងគួរជាទីទាក់ទាញអារម្មណ៍។ ម្យ៉ាងដំណើរទស្សនកិច្ចនេះ ក៏មានចេតនាចង់ឱ្យសិស្សផ្តិតយករូបភាពស្អាតៗនៃគំនូរដ៏សម្បូរបែបទាំងនោះផងដែរ។

សូមជម្រាបជូនថា “តាមរយៈទស្សនកិច្ចសិក្សានេះ ពួកគេមិនត្រឹមតែទទួលបានចំណេះដឹងថ្មីៗ បន្ថែមពីលើការរៀននៅក្នុងសាលាប៉ុណ្ណោះទេ តែវាថែមទាំងជួយលើកកម្ពស់សមត្ថភាពពួកគេឱ្យមានភាពក្លាហានដោយឥតដឹងខ្លួនទៀតផង តាមរយៈទំនាក់ទំនងនិងសហការល្អជាមួយនឹងអ្នកដែលនៅជុំវិញខ្លួនគេ។ ពិសេសនោះ អាចធ្វើឱ្យចំណងមិត្តភាពពួកគេកាន់តែជិតស្និទ្ធថែមទៀតដែរ តាមរយៈការញ៉ាំអាហារ និងថតរូបជុំគ្នាជាដើម”។ នេះជាការបញ្ជាក់បន្ថែមរបស់គ្រូទទួលបន្ទុកក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចសិក្សារូបនេះ។

ក្នុងចំណោមកុមារាកុមារីជាច្រើននាក់ ដែលកំពុងដើរទស្សនា និងផ្តិតយករូបភាពជាមួយនឹងមិត្តភក្តិ នៅក្នុងវិចិត្រសាលដែលរំលេចទៅដោយរូបភាពគ្រប់ប្រភេទនោះ កុមារី អ៊ុំ កែវធីតា ថ្លែងក្នុងឱកាសនោះថា “ខ្ញុំមិនធ្លាប់ឃើញ គំនូរបែបស្រ៊ីឌីនេះពីមុនមកទេ”។ នេះគឺជាលើកទី១ហើយសម្រាប់កុមារីរូបនេះ ដែលបានស្គាល់គំនូរស្រស់ស្អាតដ៏សម្បូរបែបដែលលេចឡើងដូចទៅនឹងទិដ្ឋភាពពិតជាក់ស្តែង។ បន្ថែមលើសពីនេះ កុមារី ធីតា ថែមទាំងដឹងថា គំនូរទាំងប៉ុន្មានដែលមានវត្តមានក្នុងសារមន្ទីរគំនូរបែបស្រ៊ីឌីនេះ គឺជាស្នាដៃវិចិត្រករមកពីបទេសទៀតផង។

សូមបញ្ជាក់ជូនថា ក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចសិក្សានោះ មានសិស្សតូចៗមិនតិចនាក់នោះទេ ដែលបញ្ចេញសកម្មភាពសប្បាយរីករាយអមដោយសំឡេងពន្យល់ និងជជែកគ្នាអំពីរឿងគំនូរស្រ៊ីឌីនេះ។

សកម្មភាពអប់រំបំណិនអាននិងពិសោធន៍

អត្ថបទ៖ តន វិបុល

គ្រូទទួលបន្ទុកថ្នាក់និងគ្រូជំនួយនៃសាលារៀន អន្តរទ្វីប អាមេរិកាំង ៤នាក់ បានបង្កើតសកម្មភាពអប់រំវិជ្ជា “បំណិនអាននិងពិសោធន៍” ដល់កុមារថ្នាក់ក្រោមមត្តេយ្យប្រមាណ៤០នាក់ កាលពីព្រឹកមិញនេះ នៅក្នុងបរិវេណនៃអគារសិក្សារបស់ខ្លួន។ នៅក្នុងបរិយាកាសរៀនដ៏សែនសប្បាយរីករាយរបស់កុមារទាំងនោះ គឺបែងចែកប្រធានបទពីរផ្សេងគ្នា។ ក្នុងនោះរួមមានក្រុមពិសោធវត្ថុលើផ្ទៃទឹកបង្រៀនដោយអ្នកគ្រូ ពុធ សុគន្ធា និងក្រុមនិទានរឿងបង្រៀនដោយអ្នកគ្រូ ង៉ែត ធាវី។

សូមជម្រាបជូនថា ក្រោយពេលដែលគ្រូទទួលបន្ទុកពួកគេផ្តល់ចំណេះដឹងទាំងនេះហើយ ប្រាជ្ញាស្មារតីពួកគេនឹងរឹងរឹតតែចងចាំល្អ។ ចងចាំល្អ ក៏ព្រោះតែពួកគេបានសង្កេត ស្តាប់ និងអនុវត្តផ្ទាល់ជាមួយនឹងគ្រូដែលចាំជួយពន្យល់ណែនាំ ព្រមទាំងអាចពិភាក្សាជាមួយនឹងមិត្តភក្តិនៅជុំវិញខ្លួនគេបានផងដែរ។ ម្យ៉ាងវាក៏ជាបច្ច័យដ៏ល្អដែលអាចជំរុញបុគ្គលិកលក្ខណៈកុមារឱ្យមានភាពវៃឆ្លាតផងដែរ។ ដោយកំពុងអង្គុយស្តាប់ ហើយភ្នែកមើលកាយវិការពន្យល់និងនិទានរឿងរបស់អ្នកគ្រូយ៉ាងរស់រវើកនោះ មើលទៅពួកគេម្នាក់ៗហាក់មានជំនក់ចិត្តនឹងការសិក្សារៀនសូត្ររបៀបនេះណាស់។

កុមារី តូនីន សូលីហ្សា សិស្សម្នាក់ក្នុងចំណោមសិស្សានុសិស្សដែលកំពុងអង្គុយស្តាប់ការនិទានរឿងក្រពើនិងចៅក្រម៥នាក់ជាមួយនឹងមិត្តភក្តិយ៉ាងជក់ចិត្តនោះ សូលីហ្សាអាចសង្ខេបរឿងបានយ៉ាងងាយ ខណៈដែលរូបគេបានស្តាប់ការនិទានរឿងនោះរួច។ កុមារីរូបនេះថែមទាំងដឹងថា សត្វក្រពើ ជាតួអង្គរមិលគុណ ចិត្តឃោឃៅទៀតផង។ លើសពីនេះ កុមារីសូលីហ្សាថែមទាំងបានប្រាប់ទៅមិត្តភក្តិគេថា មានតែសត្វទន្សាយទេដែលជាតួអង្គតំណាងមនុស្សចិត្តល្អជួយអ្នកទន់ខ្សោយដោយដើរតាមមាគ៌ាយុត្តិធម៌។

ស្របជាមួយនឹងគ្នានោះ ចាងហ្វាងរងក្រោមមត្តេយ្យ និងមត្ដេយ្យសិក្សា លោកស្រី លុក សុវណ្ណារុណ អះអាងថាលោកគ្រូអ្នកគ្រូនៃសាលារៀន អន្តរទ្វីប អាមេរិកាំង តែងតែបង្កើតសកម្មភាពសិក្សាអប់រំប្លែកៗក្រៅថ្នាក់រៀនទៅតាមចំណេះជំនាញនិងទេពកោសល្យដ៏ប៉ិនប្រសប់របស់ពួកគាត់។ ការណ៍ដែលបង្កើតសកម្មភាពសិក្សាអប់រំប្លែកៗដល់កុមារបែបនេះ គឺដើម្បីជួយសម្រួលឥរិយាបថដល់កុមារផង និងបង្វែរចំណាប់អារម្មណ៍ពួកគេឱ្យមានភាពស្រស់ថ្លាក្នុងការសិក្សាផងដែរ៕

យុវជនខ្មែរមានឆន្ទៈចូលរួមអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំកុមារ

អត្ថទប៖ តន វិបុល

យុវជនស្ម័គ្រចិត្តទាំងស្រីទាំងប្រុសប្រមាណជា៨ក្រុមបានចូលរួមធ្វើកិច្ចការជួយសង្គម ដោយចាប់បើកយុទ្ធនាការលក់សំបុត្រនៃ “កម្មវិធីទេពកោសល្យដើម្បីជំនួយឧបត្ថម្ភ លើកទី៧” របស់មូលនិធិ ម៉េងលី ជេ. គួច នៅព្រឹកថ្ងៃច័ន្ទនេះ ដើម្បីកៀរគរថវិកាយកទៅឧបត្ថម្ភលើគម្រោង “កង់១ ជីវិត១ ចូលរួមលើកស្ទួយការអប់រំកុមារ”។

ទាក់ទិនអំពីកិច្ចការជួយសង្គមនេះ លី ហេងវឌ្ឍនា យុវសិស្សថ្នាក់ទី១០ នៃវិទ្យាល័យទួលទំពូង និងជាសិស្សវិទ្យាស្ថាន អន្តរទ្វីប អាមេរិកាំង តំណាងប្រធានក្រុមខ្លួនបានថ្លែងថា បុព្វហេតុដែលជំរុញឱ្យក្រុមខ្លួនជួយកិច្ចការនេះដោយស្ម័គ្រចិត្តក៏ព្រោះតែពួកគេបានមើលឃើញក្មេងៗគ្មានលទ្ធភាពជាច្រើននៅតាមជនបទ ត្រូវបង្ខំចិត្តដើរទៅសាលារៀនហាលថ្ងៃ ហាលភ្លៀង កាត់ក្រួស កាត់ភក់ក្នុងចម្ងាយផ្លូវឆ្ងាយពីផ្ទះពួកគេកំពុងរស់នៅដោយលំបាកលំបិនបំផុត។ ដោយមើលឃើញពីការលំបាករបស់កុមារទាំងនោះផង និងមានឆន្ទៈចូលរួមអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំកុមារដែលជាទំពាំងដ៏ក្មេងខ្ចីរបស់ខ្មែរក្នុងសង្គមជាតិឱ្យរីកចម្រើនផង ទោះបីជាមមាញឹកជាមួយនឹងកិច្ចការរៀនសូត្រ និងការងារយ៉ាងណាក៏ដោយចុះ ក៏យុវជនទាំងនេះនៅតែឆ្លៀតយកពេលពីការសិក្សារបស់ខ្លួនទៅចូលរួមកិច្ចការសង្គមដែរ។

យុវសិស្សថ្នាក់ទី១០រូបនេះបន្តថា មែនទែនទៅ កិច្ចការជួយសង្គមដោយស្ម័គ្រចិត្ត មិនត្រឹមជួយប្រទេសឱ្យរីកចម្រើនប៉ុណ្ណោះទេ តែថែមទាំងទទួលបានបទពិសោធពីកិច្ចការទាំងអស់នោះបានយ៉ាងល្អ ដែលយុវជនមួយចំនួនពុំបានចាប់អារម្មណ៍ថា បទពិសោធទាំងនេះនឹងជួយអភិវឌ្ឍជីវិតយើងឱ្យមានការរីកចម្រើនដោយឥតដឹងខ្លួនទៀតផង។ បើទោះជាយ៉ាងនេះក្តី យុវជនតែងតែមានសកម្មភាពជាមួយនឹងកិច្ចការសង្គមរូបនេះ នៅតែទទូចអំពាវនាវដល់សាធារណជន និងបណ្តាសហគ្រាសទាំងឡាយ មេត្តាចូលរួមឧបត្ថម្ភគាំទ្រលើកស្ទួយការអប់រំកុមារក្រីក្រកម្ពុជា ដើម្បីផ្តល់ឱកាសឱ្យពួកគេបានរៀនសូត្រ ព្រោះថាកុមារដែលទទួលបានការអប់រំ គឺជាកុមារល្អ កុមារល្អនឹងក្លាយជាយុវជនល្អ ហើយបើយុវជនល្អ នោះនឹងនាំឱ្យសង្គម និងប្រទេសជាតិមានការអភិវឌ្ឍមិនខាន។

សូមចូលរួមទិញសំបុត្រទាំងអស់គ្នា ព្រោះថាបើលោកអ្នកទិញ៧សំបុត្រ មានន័យថា លោកអ្នកបានជួយសម្រេចក្តីសុបិនកុមារកម្ពុជាម្នាក់នៅតាមតំបន់ដាច់ស្រយាលហើយ។

គួរជម្រាបជូនថា កម្មវិធីសម្តែងទេពកោសល្យដើម្បីជំនួយឧបត្ថម្ភ លើកទី៧ របស់មូលនិធិ ម៉េងលី ជេ. គួច នឹងរៀបចំធ្វើឡើង នៅថ្ងៃទី១២ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៧ ខាងមុខនេះ ដែលកម្មវិធីនេះប្រព្រឹត្តទៅចាប់ពីម៉ោង២រសៀលដល់ម៉ោង៦ល្ងាច នៅសាលសហសិក្សានៃវិទ្យាស្ថានបច្ចេកវិទ្យាកម្ពុជា។ កម្មវិធីដ៏វិសេសនេះ នឹងមានការចូលរួមរៀបចំ និងសម្តែងទេពកោសល្យដោយស្ម័គ្រចិត្តពីសំណាក់សិស្សនិស្សិតគ្រប់មជ្ឈដ្ឋាន ក្នុងនោះរួមមានក្រុមសម្តែងគុនល្បុក្កតោអាជីពក្នុងភាពយន្តរឿងការពារឧក្រិដ្ឋជនផងដែរ ហើយតាមរយៈការជួយទិញសំបុត្រទស្សនាការសម្តែងទេពកោសល្យរបស់អស់លោកអ្នក នឹងត្រូវឧបត្ថម្ភចូលក្នុងគម្រោង “កង់១ ជីវិត១ ចូលរួមលើកស្ទួយការអប់រំកុមារ” ទាំងអស់៕

អាគាំង ៖ សាច់គោមិនឆ្ងាញ់ជាងសាច់ប៉ូវនោះទេ

អត្ថបទ៖ សហការី

“សាច់គោមិនមែនជាសាច់ដែលឆ្ងាញ់បំផុតសម្រាប់ជីវិតអ្នកដាច់លុយដូចខ្ញុំនេះទេ”។ នេះគឺជាប្រសាសន៍ដ៏ថោកទាបបំផុតរបស់លោក ខ្ញុំកញ្ជះគេ ដែលបានថ្លែងប្រាប់សារព័ត៌មានអាវាសែ កាលពីពេលថ្មីៗនេះនៅក្នុងបង្គន់អាចម៍របស់លោក។

កំពុងតែសន្ទនាតាមទូរសព្ទ កំលោះអស់ហ្ស៊ីននិងតែងតែដាច់យ៉ៃជាអចិន្ត្រៃយ៍រូបនេះបានរអ៊ូរទាំថា ខណៈបើកប្រាក់ខែម្ដងៗ ខ្លួនពិតជាសម្បូរមិត្តភក្តិខ្លាំងណាស់ ក៏ប៉ុន្តែខណៈពេលដែលខ្លួនដាច់លុយវិញ គ្មានឃើញអាថោកទាបណាប៉ាវស៊ីបាយព្រឹកម្ដងសោះ ហើយរាល់ពេលដែលខ្លួនគ្មានលុយសូម្បីមួយរៀលក្នុងហៅប៉ៅនោះ គឺមានតែឆៃប៉ូវប៉ុណ្ណោះដែលអាចសង្គ្រោះជីវិត។

ថ្លែងក្នុងពេលកំពុងច្រាសបាយកកជាមួយឆៃប៉ូវ បុរសរូបនេះនិយាយទាំងទឹកភ្នែកថា “សាច់ប៉ូវធ្វើមកពីឆៃថាវ មិនមែនធ្វើពីសាច់គោនោះទេ ហើយវាជាសាច់ដែលឆ្ងាញ់បំផុតក្នុងជីវិតខ្ញុំ”។

គួរជម្រាបជូនថា ឈ្មោះ អាខ្ញុំគេ នេះមានន័យថា មនុស្សមានលិឍ ដែលមានចែងក្នុងតម្រាជោតិសាស្ត្រថា ជាបុរសសម្បូរស្នេហ៍ តែអភ័ព្វត្រង់ខ្វះលុយចាយ បើស្រីណាបានធ្វើជាប្តីច្បាស់ជាទឹកភ្នែកលាយបាយកកឆៃប៉ូវរាល់ថ្ងៃពុំខាន៕

ឈ្វេងយល់ពីជំងឺធ្លាក់ស

អត្ថបទ៖ តន វិបុល

ស្រ្តីសឹងទាំងអស់រមែងជួបប្រទះនឹងបញ្ហាធ្លាក់ស មិនថាស្រ្តីមានប្តី ឬស្រ្តីក្រមុំនោះឡើយ សូម្បីតែទារិកាក៏អាចធ្លាក់សដែរ ពិសេសស្រ្តីមានគភ៌តែងតែប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាធ្លាក់ស ជាងស្រ្តីមិនទាន់មានផ្ទៃពោះ។ សម្រាប់អរិយប្រទេស គេចាប់អារម្មណ៍ និងយកចិត្តទុកដាក់ខ្លាំងចំពោះបញ្ហាមួយនេះ ព្រោះមិនត្រឹមតែបណ្តាលឲ្យសុខភាពទ្រុឌទ្រោមប៉ុណ្ណោះទេ វាថែមទាំងវិវដ្តទៅជាជំងឺកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរឡើងៗ រហូតមានអ្នកខ្លះឈានដល់ការវះកាត់ស្បូនទៀតក៏មានដែរ។ ទោះជាយ៉ាងណា គេតែងសង្កេតឃើញស្រ្តីខ្មែរមួយចំនួនពុំសូវចាប់អារម្មណ៍និងយកចិត្តទុកដាក់អំពីជំងឺនេះប៉ុន្មានទេ ហើយក៏មិនបានយកបញ្ហានេះទៅពិគ្រោះជាមួយនឹងគ្រូពេទ្យឯកទេសទៀតផង ព្រោះយល់ថាជំងឺធ្លាក់សនេះ ជាជំងឺធម្មតា។

បើតាមលោកវេជ្ជបណ្ឌិត និន សុខរង្សី ជំនាញវេជ្ជសាស្រ្តទូទៅ និងឯកទេសជំងឺកុមារ ព្រមទាំងផ្នែកសម្ភព និងរោគស្រ្តីផងនោះបានឲ្យដឹងថា ការធ្លាក់សមាននេះពីរប្រភេទ៖

ទី១ ធ្លាក់សធម្មតា ជាទឹករម្អិលចេញពីទ្វារមាស។ ទឹករម្អិលនេះបានជួយលាងសម្អាតមាត់ស្បូន ការពារទ្វារមាសមិនឲ្យរលាក និងជួយការពារមិនឲ្យមានជំងឺឆ្លងផ្សេងៗ។ ជាការពិតការធ្លាក់សធម្មតានេះ ជាដំណើរមួយប្រក្រតីល្អជាទេ។ គួរកត់សម្គាល់ថា ទឹករម្អិលចេញពីទ្វារមាសនោះមានពណ៌ថ្លា ឬស្រដៀងពណ៌ទឹកដោះគោ ហើយក្លិនរបស់វាពុំមានអ្វីប្លែកទេ។ ម្យ៉ាងវាអាចចេញមកកាន់តែច្រើន ខណៈស្រ្តីមានការរួមភេទ ការផ្ទុះមេជីវិតញីចេញពីអូវែចូលទៅក្នុងដៃស្បូន និងខណៈបំបៅដោះកូនជាដើម។ ក្នុងចំណុចទី១នេះ ទោះគ្មានអ្វីគួរឲ្យព្រួយបារម្ភក៏ពិតមែន តែស្រី្តគ្រប់រូបគប្បីឈ្វេងយល់ឲ្យបានច្បាស់ពីបញ្ហាធ្លាក់ស។ ប្រសិនមានការប្រែប្រួលខុសប្រក្រតីត្រូវទៅពីគ្រោះជាមួយនឹងពេទ្យឯកទេសភ្លាម ព្រោះវាអាចចូលក្នុងករណីប្រភេទទី២ ពោលគឺធ្លាក់សមិនធម្មតា។

ទី២ ធ្លាក់សលក្ខណៈមានជំងឺ ជាទឹកខាប់ៗដូចខ្ទុះធ្លាក់ចេញពីទ្វារមាស មានពណ៌ មានក្លិន ហើយរមាស ក្រហាយ និងឈឺចាប់ពេលបត់ជើងតូចម្តងៗ។ មានកត្តាជាច្រើនដែលធ្វើឲ្យនារីធ្លាក់សខុសប្រក្រតី ហើយមានពេលខ្លះទៀត សូម្បីតែសាមីខ្លួនផ្ទាល់ក៏មិនបានដឹងដែរ។ បើនារីគ្រប់រូបពុំបានបែងចែក ឬក៏ឈ្វេងយល់ឲ្យបានច្បាស់លាស់ពីធ្លាក់សធម្មតា និងមិនធម្មតាទេនោះ អនាគតនឹងមានហានិភ័យខ្ពស់សម្រាប់សុខភាពចំពោះគ្រួសារទាំងមូល ព្រោះវាទាក់ទងនឹងជំងឺផ្សិត កាមរោគ ប្រមេះ និងជំងឺស្វាយជាដើម គឺវាឆ្លងពីគ្នាទៅវិញទៅមកតាមរយៈរួមភេទ និងប្រើប្រាស់របស់រួមគ្នា។ល។ នារីធ្លាក់សប្រភេទនេះកុំបណ្តែតបណ្តោយរហូតដល់ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ ហើយក៏កុំខ្មាសអៀសដើម្បីពិគ្រោះ និងព្យាបាលជាមួយគ្រូពេទ្យជំនាញនោះដែរ បើពុំនោះសោតនឹងបង្កទៅជារលាកមាត់ស្បូន ហើយមិនយូរប៉ុន្មាន ក៏នឹងក្លាយទៅជាជំងឺមហារីកជាពុំខាន។ លើសពីនេះ វាប៉ះទង្គិចខ្លាំងដល់ទារកក្នុងផ្ទៃ ដូច្នេះកូនកើតមកអាចខ្វាក់ភ្នែក ឬមានជំងឺផ្សេងៗទៀតក៏មាន។ ដោយឡែកបើកើតចំពោះនារីក្រមុំ នោះអាចប្រឈមមុខនឹងគ្មានកូនក៏អាចថាបាន ហើយសុខភាពវិញ រឹតតែទ្រុឌទ្រោមទៅៗជាលំដាប់។

លោកវេជ្ជបណ្ឌិត សុខរង្សី បន្ថែមថា៖ មិនតែប៉ុណ្ណោះជំងឺធ្លាក់ស វាក៏អាចបង្កឡើងពីពួកបាក់តេរី (Vaginosis) ហើយច្រើនកើតលើស្រី្តមានផ្ទៃពោះ និងនារីមានដៃគូរួមភេទច្រើន។ ការប្រើថ្នាំផ្សះ និងថ្នាំពន្យាកំណើតច្រើន ក៏ជាហេតុធ្វើឲ្យមានជំងឺធ្លាក់សដែរ។ មួយទៀតនារីមានជំងឺទឹកនោមផ្អែម ជំងឺនៅក្នុងអាងត្រគាក ជំងឺមហារីកមាត់ស្បូន និងអំឡុងពេលស្រ្តីអស់រដូវ ក៏បណ្តាលឲ្យធ្លាក់សផងដែរ ហើយអនាម័យក្នុងការរស់នៅក៏ជាកត្តារួមផ្សំផងដែរ។

សូមជម្រាបជូនថា “ជំងឺធ្លាក់សភាគច្រើន គឺបណ្តាលមកពី ប៉ារ៉ាស៊ីត (Trichomoniasis) ផ្សិត (Camdida albican) និងមកពីមីក្រុបប្រមេះ (Gonocoque) ដែលស្រ្តីច្រើនទទួលពីបុរសតាមរយៈការរួមភេទជាដើម”។ នេះបើតាមសៀវភៅតម្រាប្រចាំខែសម្រាប់នារី ចងក្រងនិងរៀបរៀងដោយ លី ថៃលី។

សូមបញ្ជាក់ថា បច្ចុប្បន្នជំងឺធ្លាក់សនេះពុំទាន់មានថ្នាំបង្ការឬការពារនៅឡើយទេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ស្រ្តីនៅតែអាចចៀសវាងពីជំងឺនេះបានដែរ គឺកត្តាអនាម័យសុខភាពឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងស្អាតជានិច្ច។ ជាឧទារហណ៍ នារីទាំងអស់ត្រូវលាងសម្អាតទ្វារមាសឲ្យបានល្អស្អាតជាប្រចាំជាមួយសាប៊ូ ឬជាមួយទឹកក្តៅឧណ្ហៗដោយដុសលាងថ្នមៗ។ ពិសេសត្រូវលាងសម្អាតមុនរួមភេទ ក្រោយរួមភេទ ក្រោយបត់ជើងតូច និងក្រោយបន្ទោបង់រួច វេលានេះ នារីត្រូវចេះអំពីរបៀបលាងនិងជូតសម្អាតឲ្យបានត្រឹមត្រូវបំផុត។ ដោយលាង និងជូតសម្អាតពីមុខទៅក្រោយ ទោះបីងូតទឹកក៏ត្រូវធ្វើបែបនេះដែរ គឺដើម្បីបង្ការមេរោគដែលចេញពីគូថចូលទៅក្នុងទ្វារមាស។ប៉ុន្តែ គួរចាំថា មិនត្រូវលាងសម្អាតជាមួយនឹងសាប៊ូដែលមានសារធាតុទឹកអប់ ឬទឹកក្តៅខ្លាំងពេកនោះទេ។ សូម្បីតែប្រើស្ប៉ាយបាញ់ចូលក្នុងទ្វារមាស ឬប្រើរបស់អ្វីដែលមានពពុះច្រើន ក៏ពុំគួរប្រើដែរ។ ម្យ៉ាងទៀតពុំគួរប្រើថ្នាំផ្សះ និងថ្នាំពន្យាកំណើតច្រើនពេកដែរ ហើយ នារីក៏គប្បីស្លៀកខោណាដែលរលុងទន់ៗ ដោយចៀសវាងស្លៀករឹបពេលមករដូវ ឬធ្លាក់សធម្មតា។

សូមស្ត្រីគ្រប់រូបចងចាំថា បើសង្កេតឃើញមានធ្លាក់សខុសប្រក្រតី ត្រូវប្រញាប់ទៅពិគ្រោះជាមួយនឹងពេទ្យជំនាញ ដើម្បីងាយស្រួយនឹងព្យាបាលបានទាន់ពេលវេលា។

ឌិ អ៊ីនធ័រខន រ៉ូស្ទ័រ សូមជម្រាបថា សព្វថ្ងៃលោកវេជ្ជបណ្ឌិត និន សុខរង្សី កំពុងតែប្រើការងារជាមួយមជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពសិស្ស ម៉េងលី ជេ. គួច ដែលលោកធ្លាប់មានបទពិសោធ ការងារជាង២០ឆ្នាំ កន្លងមកហើយជាមួយនឹងបណ្តាលមន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ និងមន្ទីរពេទ្យឯកជនមួយចំនួន។ រួមមានមន្ទីរពេទ្យចិន មន្ទីរពេទ្យព្រះសីហនុ និងគ្លីនិកអន្តរជាតិSOS ជាដើម។ វេជ្ជបណ្ឌិតរូបនេះ បានបញ្ចប់ថ្នាក់ត្រៀមផ្នែកវេជ្ជសាស្រ្ត នៅមហាវិទ្យាល័យវេជ្ជសាស្រ្ត នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ហើយលោកបានទទួលសញ្ញាបត្រ វេជ្ជបណ្ឌិត វេជ្ជសាស្រ្តទូទៅ និងឯកទេសជំងឺកុមារ និងសញ្ញាបត្រផ្នែកសម្ភពនិងរោគស្រ្តី ពីវិទ្យាស្ថានវេជ្ជសាស្រ្ត ឯកទេសជំងឺទូទៅ និងកុមារ នៃប្រទេស រុស្សី៕

ចំណាប់អារម្មណ៍យុវជនចំពោះសៀវភៅទស្សនៈអាជីវកម្ម គួច ម៉េងលី

អត្ថបទ៖ តន វិបុល

សៀវភៅ “ទស្សនៈអាជីវកម្ម” ដែលសរសេរដោយជនជាតិខ្មែរដំបូង ហាក់កំពុងពេញនិយមជាខ្លាំងចំពោះសាធារណជន និងពិសេសចំពោះយុវជនខ្មែរសម័យទំនើបនេះតែម្តង។ សន្ទុះនៃការពេញនិយមអានសៀវភៅនេះ កើតចេញពីចំណង់ចំណូលចិត្តរបស់អ្នកអានផ្ទាល់។ មែនទែនទៅ សន្ទុះនៃការចាប់អារម្មណ៍អានសៀវភៅនេះ គឺកើតមានឡើងបន្ទាប់ពីធុរជនជោគជ័យ និងជាអាជីវករឆ្នើមកម្ពុជាប្រចាំឆ្នាំ២០១៥ និង ២០១៦ បានបោះពុម្ព និងសម្ពោធសៀវភៅខ្លួនដាក់លក់នៅលើទីផ្សារកម្ពុជា។ ប៉ុន្តែអ្វីដែលរឹតតែគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះ គឺនៅមួយរយៈពេលចុងក្រោយនេះ ឱ្យតែសិក្ខាសាលាណាមានដាក់លក់សៀវភៅទស្សនៈអាជីវកម្មនេះ គឺមានមនុស្សមិនតិចនាក់នោះទេ បានឈរប្រជៀតគ្នាទិញយកទៅអាន។

និស្សិតមកពីសាកលវិទ្យាល័យន័រតុនម្នាក់បានសរសើរ និងឱ្យតម្លៃទៅលើសៀវភៅទស្សនៈអាជីវកម្មរបស់លោកឧកញ៉ា វេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី ដែលខ្លួនទើបតែនឹងទិញពីក្រុមយុវជន Daily Plus បានដាក់លក់នៅមុខបន្ទាប់សិក្ខាសាលាមួយស្តីពី “គន្លឹះក្នុងការបង្កើនគុណភាពជីវិត” ដែលរៀបចំដោយ បណ្តាញយុវជនដើម្បីអភិវឌ្ឍន៍សហគមន៍ (YNCD) កាលពីសប្តាហ៍មុន នោះគឺ កញ្ញា តាំង វួចណៃ បានថ្លែងដោយទឹកមុខរីករាយថា ថ្វីដ្បិតតែខ្លួនមិនទាន់បានអានស៊ីជម្រៅ ប៉ុន្តែតាមរយៈមាតិកាសៀវភៅនោះ បានធ្វើឱ្យកញ្ញាចាប់អារម្មណ៍ចង់ទិញយកទៅអាន។ ទិញយកទៅអាន ក៏ព្រោះតែកញ្ញាយល់ថា អត្ថន័យនៅក្នុងសៀវភៅនេះមានទស្សនៈល្អៗទាក់ទងទៅនឹងគំនិតអប់រំខាងផ្នែកជំនួញច្រើន។ និស្សិតឆ្នាំទី៣រូបនេះបន្តដោយសម្តីលះៗថា ក្នុងចំណោមមាតិកាទាំងអស់នោះ មានមាតិកាមួយដែលខ្លួនចាប់អារម្មណ៍ចង់អានជាងគេ នោះគឺ “គន្លឹះនៃការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិក”។ ចាប់អារម្មណ៍ក៏ព្រោះតែកញ្ញាមានបំណងចង់ធ្វើអាជីវកម្មដែរ ហើយម្យ៉ាងការគ្រប់គ្រងបុគ្គលិក ក៏ជាចំណុចសំខាន់មួយដែលអ្នកជំនួញគ្រប់រូបមិនគួរមើលរំលង។

សូមជម្រាបជូនថា តាមរយៈការវាយតម្លៃភិនភាគខាងក្រៅនៃសៀវភៅនេះ និស្សិតផ្នែកឱសថសាស្រ្តឆ្នាំទី៤ នៃសាកលវិទ្យាល័យពុទ្ធិសាស្រ្ត សាន ម៉េងលី យល់ថា រចនាបថក្របសៀវភៅទស្សនៈអាជីវកម្មរបស់ឧកញ៉ា វេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី មានលក្ខណៈសាមញ្ញ ពោលគឺគ្មានភាពសាំញ៉ាំដូចទៅនឹងសៀវភៅដទៃៗទៀតឡើយ។ ទំនងជាលក្ខណៈសាមញ្ញនៃរចនាបថក្របសៀវភៅនេះហើយមើលទៅ បានជាទាក់ទាញចំណាប់អារម្មណ៍អ្នកអានឱ្យមកទិញស្ទើរមិនដាច់បែបនេះ។ និស្សិតឱសថសាស្រ្តឆ្នាំទី៤ ផ្នែកពិសោធរូបនេះ និយាយព្រមទាំងលើកដៃចង្អុលបង្ហាញផងថា ការណ៍រចនាក្របសៀវភៅបែបនេះមានលក្ខណៈប្រសើរមួយអន្លើហើយ ប៉ុន្តែអ្វីដែលយុវជននេះចាប់អារម្មណ៍នោះ គឺផ្តោតសំខាន់ទៅលើទឹកមុខមាំពោរពេញដោយភាពជឿជាក់របស់លោក គួច ម៉េងលី កំពុងកាន់ប៉េងប៉ោងឯណោះទៅវិញទេ។

គួររម្លឹកជូនថា ក្រោយពីបានបោះពុម្ព និងសម្ពោធដាក់លក់សៀវភៅទស្សនៈអាជីវកម្ម គួច ម៉េងលី ជាសាធារណៈកាលពីថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១៦ រហូតមកទល់នឹងពេលនេះ សៀវភៅដែលប្រសូត្រចេញពីបទពិសោធជោគជ័យរបស់សហគ្រិនខ្មែរនោះ លក់អស់ជិត២ម៉ឺនក្បាលហើយ។ មែនទែនទៅ ក្រៅតែពីសៀវភៅទស្សនៈអាជីវកម្ម ក៏នៅមានសៀវភៅរបស់លោកឧកញ៉ា វេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី បីចំណងជើងផ្សេងទៀតផងដែរ ដែលបានដាក់លក់នៅលើទីផ្សារកម្ពុជា៕

គួច ម៉េងលី៖ វិនិយោគទៅលើយុវជន តែក៏មិនត្រូវបោះបង់ចាស់ជរាដែរ

អត្ថបទ៖ តន វិបុល

“បច្ចុប្បន្នភាព យើងគួរតែបើកចំហបេះដូងវិនិយោគទៅលើយុវជនខ្មែរ តែក៏មិនត្រូវបោះបង់ចាស់ជរាចោលដែរ ព្រោះពួកគាត់ជាអ្នកកវែកកឆ្នាំ ជាអ្នកត្រួសត្រាយផ្លូវឲ្យយើងដើរ ហើយក៏ជាអ្នកកសាងជាតិមុនយើងផងដែរ”។ នេះជាការលើឡើងរបស់លោកឧកញ៉ា វេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី ដែលជាស្ថាបនិក ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាភិបាល និងជាអគ្គនាយកប្រតិបត្តិ នៃក្រុមហ៊ុន ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន ដែលបានផ្តល់បទសម្ភាសដល់អ្នកសារព័ត៌មានកាលពីកន្លងទៅនេះ។

គួរជម្រាបជូនថា យុវជន ជាសសរទ្រូងនៃប្រទេសជាតិ តែបើយុវជនកម្ពុជាគ្មាននរណាម្នាក់យកចិត្តទុកដាក់វិនិយោគទៅលើចំណេះជំនាញពួកគេផង នោះសហគ្រាសទាំងអស់មិនថាស្ថាប័នរដ្ឋ ឬឯកជនឡើយ គឺប្រាកដជាមិនអាចរីកចម្រើនទៅមុខឡើយ។ កាលណាស្ថាប័នទាំងនេះគ្មានភាពចម្រុងចម្រើន ប្រទេសជាតិក៏ជួបបញ្ហាតាមនោះដែរ។ មែនទែនទៅ ការបើកចំហចិត្តទូលាយទទួលយកធនធានយុវជនមកអភិវឌ្ឍ គឺបានផ្តល់ឱកាសឱ្យពួកគេលូតលាស់ និងរឹងដៃរឹងជើងក្នុងការកសាងសង្គមជាតិឱ្យរឹងរឹតតែរីកចម្រើន។

ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី លោកឧកញ៉ារូបនេះបន្តថា នាពេលនេះយុវជនកម្ពុជាកំពុងត្រូវការយើង តែអនាគតយើងត្រូវការយុវជនច្រើនជាងយុវជនច្រើនការយើង។ តាមន័យនេះ បើយើងចំហចិត្តទទួលយកធនធានយុវជនមកអភិវឌ្ឍហើយ ក៏មិនត្រូវបំភ្លេចចោល ឬមើលរំលងចាស់រាជចោលដែរ។ ព្រោះពីមួយជំនាន់ទៅមួយជំនាន់ បើគ្មានពួកគាត់ជាមនុស្សចាស់នេះទេ ប្រទេសជាតិក៏មិនកកើតបានប៉ុណ្ណឹងដែរ។ មនុស្សចាស់ទាំងអស់នោះ គឺជាបុគ្គលដែលបានហែលកាត់សង្គ្រាមយ៉ាងវេទនាបំផុត។ ក្នុងនោះរួមមានបញ្ញាជន សាស្រ្តាចារ្យ និងពលរដ្ឋគ្រប់រូបបានទទូចតស៊ូក្នុងការកសាងជាតិ ទោះជាលំបាកវេទនាយ៉ាងក្តី ក៏ពួកគាត់នៅតែក្រាញននៀលដោយឥតរួញរាឡើយ ដើម្បីជួយកសាងសង្គមជាតិ ពីមួយសម័យទៅមួយសម័យយ៉ាងជូរចត់បំផុត។ តាមរយៈការឆ្លងកាត់នេះ មានអ្នកពលីដើម្បីប្រទេសជាតិក៏មិនតិចនាក់ដែរ ហើយក៏នៅមានអ្នកខ្លះទៀតព្រាត់ប្រាស់ប្រពន្ធកូន រស់នៅរសាត់អណ្តែត បាត់បង់ទ្រនំ គ្មានអាហារ គ្មានភាពកក់ក្តៅ និងគ្មានអ្នកថែរក្សារហូតមកទាល់នឹងបច្ចុប្បន្ន ធ្វើឱ្យពួកគាត់បាក់ទឹកចិត្តលែងចង់រស់នៅក្នុងសង្គមនេះតទៅទៀត។

នេះជាអ្វីដែលគួរឲ្យសោកសង្រេងបំផុតសម្រាប់ពលរដ្ឋខ្មែរ ដែលមិនគួរមើលរំលងពួកគាត់ទាល់តែសោះ។ ដូច្នេះយើងត្រូវមានមេត្តា និងព្យាយាមរកវិធីវិនិយោគលើយុវជនកម្ពុជា ហើយគាំពាចាស់ជរាទាំងអស់គ្នា។ ការធ្វើបែបនេះ គឺដើម្បីរួមចំណែកក្នុងការលើកស្ទួយយុវជនខ្មែរផង និងជួយថែរក្សាចាស់ៗជរាដែលជាដូនតាខ្មែរឱ្យមានភាពកក់ក្ដៅក្នុងជីវិតផងដែរ៕

លោក កែវ ឡង់ឌី៖ ដើម្បីក្លាយជាអ្នកដឹកនាំល្អ គឺអាស្រ័យទៅលើធាតុរួមផ្សំ

អត្ថបទ៖ តន វិបុល

“ដើម្បីក្លាយជាអ្នកដឹកនាំល្អ មិនត្រូវមានត្រឹមតែចំណេះ ជំនាញ និងបទពិសោធច្រើនប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែក៏ត្រូវមានធាតុផ្សំច្រើនរួមបន្ថែមទៀតផងដែរ។ ក្នុងនោះរួមមានទាំងសមត្ថភាព ចរិយាមារយាទ ចរិតលក្ខណៈ សច្ចៈធម៌ និងជំនាញទន់ជាដើម។ ជំនាញទន់ គឺជាភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទង រួសរាយ រាក់ទាក់ សម្តីទន់ភ្លន់ និងចេះបទបែនតាមកាលៈទេសៈ ហើយគ្រឿងអាស្រ័យទាំងនេះនឹងរុញច្រានអ្នកឱ្យក្លាយទៅជាអ្នកដឹកនាំល្អ”។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់លោក កែវ ឡង់ឌី ថ្លែងក្នុងវេទិការជជែកដេញដោលពីភាពជាអ្នកដឹកនាំ ដែលរៀបចំដោយមជ្ឈមណ្ឌលរដ្ឋាលីដឌីង មជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន និងសមាគមសហគ្រិនស្រី្តកម្ពុជា ព្រមទាំងសហព័ន្ធស្រ្តីអ្នកជំនួញកម្ពុជា កាលពេលពីកន្លងទៅ នៅក្នុងទីតាំងមជ្ឈមណ្ឌលសហប្រតិបត្តិការកម្ពុជា-ជប៉ុន ក្រោមប្រធានបទ “មនុស្សដែលមានចំណេះ ជំនាញ និងបទពិសោធច្រើន ទើបអាចក្លាយទៅជាអ្នកបន្តវេនល្អ”។

សូមជម្រាបជូនថា បច្ចុប្បន្ន លោក កែវ ឡង់ឌី គឺជាអគ្គនាយកអប់រំ និងប្រធានទំនាក់ទំនងទូទៅ នៃក្រុមហ៊ុនម៉េងលី ជេ. គួច គ្រុប ហើយលោកក៏ជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាភិបាលនៃសមាគមសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា និងសមាគមគ្រឹះស្ថានឧត្ដមសិក្សាផងដែរ។

ថ្លែងក្នុងនាមជាវាគ្មិនខាងមតិផ្ទុយលើប្រធានបទនៃកិច្ចពិភាក្សា លោក កែវ ឡង់ឌី បន្តថា “ជោគជ័យរបស់មនុស្ស៨៥% គឺអាស្រ័យលើជំនាញទន់ ហើយ១៥%ទៀត គឺអាស្រ័យទៅលើជំនាញរឹង។ បើទោះជាមានជំនាញរឹងនិងជំនាញទន់ហើយក្តី ក៏នៅតែមិនអាចក្លាយទៅជាអ្នកដឹកនាំល្អបានដែរ ប្រសិនបើអ្នកគ្មានបុគ្គលិកលក្ខណៈល្អ ព្រោះបុគ្គលិកលក្ខណៈនេះជាគន្លឹះនាំឱ្យគេគោរពឱ្យតម្លៃ។ ផ្ទុយទៅវិញ បើបុគ្គលិកលក្ខណៈមិនល្អ នាំឱ្យគេស្អប់ខ្ពើម គេមិនគោរពកោតក្រែង ឬក៏គ្រាន់តែគោរពដោយសារតែតួនាទី ប៉ុណ្ណោះ។

ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏វាគ្មិនខាងមតិផ្ទុយលើប្រធានបទនៃកិច្ចពិភាក្សារូបនេះ នៅតែបញ្ជាក់ដដែលថា “ដើម្បីក្លាយជាអ្នកដឹកនាំល្អឱ្យគេគោរពស្រឡាញ់ត្រូវមានធាតុផ្សំបីផ្សេងទៀត ដែលក្នុងនោះរួមមានអំណាចតួនាទី បើគ្មានតួនាទីប្រហែលទំនងជាគេមិនសូវគោរពអ្នកនោះទេ។ ទី២ គឺអំណាចសមត្ថភាព និងទី៣ គឺអំណាចដែលសំខាន់ជាងគេនោះ គឺអំណាចកប្បកិរិយា។

ជារួមមក យោងទៅលើធាតុរួមផ្សំដែលលោក កែវ ឡង់ឌី លើកឡើងទាំងប៉ុន្មានខាងលើ យើងអាចនិយាយបានថា បុគ្គលគ្រប់រូបគួរគប្បីអភិវឌ្ឍខ្លួនឱ្យក្លាយជាបុគ្គលដែលមានអំណាចតួនាទី អំណាចសមត្ថភាព និងអំណាចអាកប្បកិរិយា ព្រោះអំណាចទាំងបីខាងលើនេះគឺជាបច្ច័យដែលដឹកនាំបុគ្គលគ្រប់រូបឱ្យក្លាយជាអ្នកដឹកនាំល្អ ប្រកបដោយគុណធម៌ និងអាចបន្សល់កេរ្តិ៍ឈ្មោះល្អប្រពៃសម្រាប់មនុស្សដែលរស់នៅជុំវិញ ក៏ដូចជាប្រជាជាតិទាំងមូលជាក់ជាមិនខាន៕

អ្នកស្រី ពៅ ផា៖ ទោះមានវិបត្តិធំប៉ុនណា ក៏ខ្ញុំមិនចុះញ៉មនឹងជីវិតដែរ

អត្ថបទ៖ តន វិបុល

ធ្លាក់ខ្លួនជាស្រ្តីមេម៉ាយដោយសាររស់នៅមិនចុះសម្រុងជាមួយនឹងស្វាមីដែលបានរៀបការប្រពន្ធថ្មី គឺជាទុក្ខមួយដ៏ធំណាស់ទៅហើយ ហើយទុក្ខមួយទៀតគឺរកវិធីអប់រំកូនយ៉ាងណាឱ្យពួកគេដើរតាមគន្លងធម៌។ ចំពោះក្តីទុក្ខលំបាកទាំងពីរនេះរឹតតែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត បើសិនជាធ្លាក់ទៅលើគ្រួសារណាដែលមានជីវភាពខ្សត់ខ្សោយខ្លាំង។ ជាក់ស្តែងដូចជាជីវិតរបស់អ្នកស្រី ពៅ ផា បានបែកបាក់ជាមួយនឹងស្វាមី ហើយកូនៗក៏រស់នៅបែកខ្ញែកគ្នាទៅតាមនោះដែរ។ ដោយកូនស្រីម្នាក់បានរស់នៅជាមួយអ្នកស្រីក្នុងដំណើរដុនដាបបំផុត និងកូនប្រុសបីនាក់ទៀតទៅធ្វើការនៅប្រទេសថៃរហូតមកដល់នឹងពេលនេះនៅមិនទាន់មានដំណឹងនៅឡើយទេ។

ថ្វីដ្បិតតែអ្នកស្រី ពៅ ផា មានវិបត្តិផ្លូវចិត្ត និងគ្មានទ្រព្យសម្បត្តិអ្វីយកទៅចិញ្ចឹមជីវិត ប៉ុន្តែអ្នកស្រីនៅតែទទូចតស៊ូក្នុងជីវភាពរស់នៅក្រលំបាកដើម្បីចិញ្ចឹមកូន បើទោះបីជាអ្នកស្រីមានឈ្មោះជាស្រ្តីមេម៉ាយក្តី ក៏មិនព្រមចុះញ៉មចំពោះសេចក្តីលំបាកទាំងនោះដែរ។ តែផ្ទុយមកវិញ អ្នកស្រីបានលះបង់គ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីជីវិតរស់នៅរបស់ខ្លួននិងកូនស្រី។ ជាម្តាយដែលលះបង់ដើម្បីកូន អ្នកស្រី ពៅ ផា បានថ្លែងថា “បន្ទាប់ពីខ្ញុំចែកផ្លូវជាមួយនឹងស្វាមីរួចហើយ ខ្ញុំបាននាំកូនស្រីខ្ញុំម្នាក់ទៅរស់នៅផ្ទះជួលមួយកន្លែងនៅភ្នំពេញ ដោយធ្វើការជាកម្មការនីរោងចក្រដើម្បីយកប្រាក់ទៅចិញ្ចឹមជីវិតនិងផ្គត់ផ្គង់ទៅលើការសិក្សារបស់កូន”។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ជីវភាពរស់នៅរបស់កម្មការនីរោងចក្ររូបនេះកាន់តែលិចលង់ទៅៗ ខណៈដែលរោងចក្រមួយនេះបានបិទទ្វារទៅវិញ។

សូមជម្រាបជូនថា ក្រោយពីរោងចក្របិទទ្វារ គាត់បានចាប់ផ្តើមជីវិតថ្មីដោយធ្វើការ ជាអ្នកបោសសម្អាតនៅស្ថាប័នអប់រំឯកជនដ៏ល្បីល្បាញមួយកន្លែង គឺនៅសាលារៀន អន្តរទ្វីប អាមេរិកាំង។ ដោយក្នុងដៃកាន់អំបោសឱនងើបៗ អមដោយកាយវិការរស់រវើកទៅមុខ ថយក្រោយ និងទៅឆ្វេង មកស្តាំ ពៅ ផា បានចូលបម្រើការងារ ជាអ្នកអនាម័យជាង៣ឆ្នាំមកហើយ។ ស្ត្រីមេម៉ាយរូបនេះនិយាយថា ការងារជាអ្នកបោសសម្អាតនេះ គឺជាឆ្នាំងបាយចុងក្រោយរបស់គាត់ហើយ។ ថ្វីបើធ្វើការនៅទីនេះមិនសូវលំបាក និងគ្មានសម្ពាធផ្លូវចិត្តក៏ដោយចុះ ក៏ប៉ុន្តែជាច្រើនឆ្នាំមកនេះ គាត់បានធ្វើការទាំងអស់នេះដើម្បីយកប្រាក់ទៅផ្គត់ផ្គង់លើការចំណាយជាច្រើន ទៅលើការហូបចុក ទឹកភ្លើង និងការចំណាយទៅលើសិក្សារបស់កូនស្ទើរគ្មានពេលសម្រាកឡើយ។

ស្រ្តីវ័យជាង៤០ឆ្នាំរូបនេះនិយាយបន្តទាំងអួលដើមកថា ដោយសារតែគ្មានចំណេះដឹងទើបបានជាអ្នកស្រីធ្លាក់ខ្លួនបែបនេះ។ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកស្រីនៅតែព្យាយាមអស់ពីកម្លាំងកាយចិត្តធ្វើការលះបង់ខ្ពស់ដើម្បីកូន។ ការណ៍លះបង់កម្លាំងក្លាយចិត្ត និងននៀលតស៊ូរបស់គាត់ គឺធ្វើដើម្បីកូន ហើយគាត់មិនបានរំពឹងថា នឹងមានការតបស្នងមកវិញពីកូននោះទេ។ គ្រាន់តែសង្ឃឹមថា ថ្ងៃណាមួយកូនរបស់ខ្លួននឹងមានការងារសមរម្យសម្រាប់ខ្លួនឯង ក្រោយពេលបញ្ចប់ការសិក្សាទៅ។ ប្រហែលមកពីក្តីរំពឹងទៅលើកូនស្រីនៅថ្ងៃអនាគតនេះហើយ បានជាជំរុញឱ្យស្រ្តីមេម៉ាយរូបនេះក្លាយជាមនុស្សមា្នក់មានភាពរឹងពឹងខំប្រឹងធ្វើការងារដែលមនុស្សមួយចំនួនមិនសូវឱ្យតម្លៃ។

គួរបញ្ជាក់ជូនថា ស្រ្តីគឺជាកម្លាំងដ៏មានសក្តានុពលបំផុតក្នុងការអភិវឌ្ឍគ្រប់វិស័យសម្រាប់ជាតិ។ មែនទែនទៅ ករណីដូចជាអ្នកស្រី ពៅ ផា អាចបណ្តាលមកពីអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ ដែលករណីទាំងនេះមិនគួរសង្គមព្រងើយកន្តើយចំពោះវិបត្តិនេះនោះទេ៕

Pages

ប្រវត្តិហ្វេសប៊ុក (Facebook)

តម្លៃដើមឈូកខ្មែរ

ទស្សនកិច្ចសិក្សាទៅសិស្សកាន់សារមន្ទីរគំនូរបែបស្រ៊ីឌី

សកម្មភាពអប់រំបំណិនអាននិងពិសោធន៍

យុវជនខ្មែរមានឆន្ទៈចូលរួមអភិវឌ្ឍវិស័យអប់រំកុមារ

អាគាំង ៖ សាច់គោមិនឆ្ងាញ់ជាងសាច់ប៉ូវនោះទេ

ឈ្វេងយល់ពីជំងឺធ្លាក់ស

ចំណាប់អារម្មណ៍យុវជនចំពោះសៀវភៅទស្សនៈអាជីវកម្ម គួច ម៉េងលី

គួច​ ​ម៉េងលី​៖​ ​វិនិយោគ​ទៅ​លើ​យុវជន​ ​តែ​ក៏​មិន​ត្រូវ​បោះបង់​ចាស់​ជរា​ដែរ​​

លោក កែវ ឡង់ឌី៖ ដើម្បីក្លាយជាអ្នកដឹកនាំល្អ គឺអាស្រ័យទៅលើធាតុរួមផ្សំ

អ្នកស្រី ពៅ ផា៖ ទោះមានវិបត្តិធំប៉ុនណា ក៏ខ្ញុំមិនចុះញ៉មនឹងជីវិតដែរ

គួច ម៉េងលី៖ វិនិយោគទៅលើយុវជន តែក៏មិនត្រូវបោះបង់ចាស់ជរាដែរ