បន្លំខ្លួន

ចោរបន្លំខ្លួនធ្វើប៉ូលិស
ប៉ូលិសមានគំនិតជាចោរ
បើមិនជឿអាចទៅសួរហោរ
ប៉ូសិលនិងចោរជាអ្នកណា?​

ចោរពាក់ឯកសណ្ឋានប៉ូលិស
រាស្ត្រគ្មានត្រិះរិះខ្វះពិចារ
ចោរគាបស៊ីទ្រព្យអាត្មា
ផ្ដាច់ផ្ដិលសង្ខាររាស្ត្រគ្រាំគ្រា។​

រឿងខ្លាចផ្សារជាងនេះទៅទៀត
រឿងប៉ូលិសជាតិអ្នកការពារ
មានចេតនាគាបស៊ីប្រជា
ស្អុយដល់ឈ្មោះគ្នាប៉ូលិសល្អ។​

នេះគឺរឿងពិតនៅភ្នំពេញ
ជីវិតទុក្ខម្នេញល្អក់កករ
គេបែរចោទរាស្ត្រជនមិនល្អ
ពីជនស្មោះសរក្លាយអ្នកទោស។

ដោយ តន វិបុល

ផ្លែឈើព្រៃ_លើទឹកដី​​ស្រុកខ្ញុំ

ផលាឈើព្រៃ មានពាសពេញផ្ទៃ លើដីស្រុកខ្មែរ
ធម្មជាតិផ្ដល់មក ពន្លកហូរហែ តាមរដូវខែ
ផ្កាផ្លែសន្ធឹក។

មានកន្ទួតព្រៃ ផ្លែស្រស់ប្រពៃ ប្រុសស្រីរលឹក
ចិត្តចង់ពិសា ផលាព្រៃព្រឹក្ស រសជាតិពន្លឹក
ផ្អែមក្រោយជូរមុន។

មានទាំងផ្លែគុយ អ្នកផងលុកលុយ រពុយគយគន់
ដើររកពេញព្រៃ រង្សីអរុណ ស្វែងរកត្រុនៗ
ផ្លែទុំលឿងខ្ចី។

នៅមានក្រឡាញ់ ចាស់ទុំចត់ឆ្ងាញ់ មិនចាញ់ផ្ដៅព្រៃ
មានផ្លែរពាក់ ទាញទាក់ចិត្តស្រី មានក្រខុបព្រៃ
សូមលៃរាប់ផង។

មានផ្លែស្រម៉ ជាតិជូរចត់ល្អ គេឯងកួចប៉ង
នឹកដល់ក្របៅ ផ្លែផ្ដៅដំបង ចង់ភ្លក់សាកល្បង
ជាតិផ្លែផ្ញៀវព្រៃ។

ពិតមិនទាន់អស់ មានព្រីងស្ម័គ្រស្មោះ ព្រីងដោះក្របី
មានផ្លែទ្រមួច ផ្លែពួចផ្លែជ្រៃ ចង់ភ្លក់ផ្លែអ្វី
តាមស្រីស្រអែម។

នៅតាមព្រៃភ្នំ មានផ្លែស្រគំ ពេលទុំជាតិផ្អែម
ដូចចម្ប៉ាដាក់ ផ្លែម្កាក់ជូរអែម ក្មេងៗបញ្ញែម
គ្រហែមដាក់គេ។

មានផ្លែទ្រយឹង ផ្លែទ្រលឹងទឹង ជាតិជូរលើសទ្វេ
រីឯផ្លែត្រៀល រសៀលជ្រាលជ្រេ អ្នកផងគ្នាន់គ្នេរ
ទំនេរមូលមីរ។

អ្នកនៅនាយអាយ ហៅផ្លែដូនកាយ ថាក្លាយមកពី
ផ្លែជន្លូសព្រៃ ពេលខ្ចីមិនស៊ី ពេលទុំសំភី
បេះស៊ីកម្សាន្ត។

មានផ្លែពោនទៀត ផ្លែនេះមានជាតិ ដូចញាតិសន្ដាន
ថាជូរលាយផ្អែម រឹតផ្អែមប្រមាណ បើសិនតែបាន   
ផឹកទឹកផ្អែមណាស់។

ផ្លែព្នៅផងដែរ អ្នកនៅស្រុកខ្មែរ សុទ្ធតែយល់ច្បាស់
ស្គាល់ពីជាតិព្នៅ មាននូវជ័រក្រាស់ បើហូបច្រើនណាស់
នាំឱ្យកើតខ្យល់។
 
ផ្លែសិរមាន់ព្រៃ អ្នកផងរំពៃ ឆ្នាំថ្មីមកដល់
សង្ឃឹមសិរមាន់ គ្រប់គ្រាន់នឹងផ្ដល់ លែងគិតខ្វាយខ្វល់
ពីរសជាតិវា។

ផ្លែតង្កៀបក្ដាម បានភ្លក់ហើយញ៉ាម សូមហាមទាមទារ
ដូចផ្លែពង្រ សាកល់ភ្លក់​វា ជូរស្រដៀងគ្នា
នឹងផ្លែព្រហូត។

មានផ្លែដូងព្រះ រសចត់អស់ស្ទះ ក្រពះមិនលូត
និយាយការពិត គំនិតមិនភូត ក្រពះរះរូត
ឈឺចាប់ចុកឆ្ងល់។

នៅមានផងទៀត ផ្លែគូលែនជាតិ មានច្រើនសេលសល់
នៅតាមព្រៃភ្នំ ផ្លែទុំបានផ្ដល់ រសជាតិឆ្ងាញ់ដល់
ទន្ទេញមាត់ជាប់។

មានផ្លែបាយបែក ពេលទុំរហែក វាចែកស្រទាប់
មានផ្លែឈើព្រៃ ទីទៃល្អគាប់ ពាក្យចាស់បង្គាប់
ឱ្យក្មេងជ្រួតជ្រាប។

រាយរាប់មិនអស់ និយាយដោយស្មោះ សូមផ្អាករាប់រៀប
ពីផ្លែឈើព្រៃ លើដីសៀមរាប សូមក្មេងៗជ្រាប
តែត្រឹមនេះហោង៕

ដោយ តន វិបុល

អាតូចបងធំ ទស្សនៈឡប់ៗ

អាតូច ៖ បងធំអ្ហើយ! ថ្ងៃនេះខ្ញុំចង់ផលិតអត្ថបទ      ព័ត៌មានមួយនិយាយពីអឺរ៉ាក់ជិះកង់ អ៉ីរ៉ងជិះឡាន អាមេរិកមានបានដោយសារលក់គ្រាប់ប្រល័យជីវិតមនុស្សជាតិ... តើបងធំយល់យ៉ាងម៉េចដែរ?​

បងធំ ៖ ទេ! អត់បានទេ! រឿងហ្នឹងអត់បានទេ!​

អាតូច ៖ ហេតុអ្វីអត់បានបង? ខ្ញុំគិតថារឹតតែល្អ បើសរសេរមានយោងប្រភពច្បាស់ការ ដូចជាយោងតាមព័ត៌មានដែលបានរាយការណ៍ដោយស្ថាប័នព័ត៌មានបរទេសល្បីៗដែលគេទទួល​ស្គាល់។​

អាធំ ៖ ប្រភពអស់ហ្នឹងមិនអាចយកជាការបានទេ ព្រោះប្រភពអស់ហ្នឹងសុទ្ធតែជាប្រភពបំពុលសង្គម។​

អាតូច ៖ អុញនុះ! ធ្វើការក្រោមឱវាទគាត់រាប់សិបឆ្នាំហើយ មិនដែលចឹងសោះ ថ្ងៃនេះគាត់កើតអីបានចឹង.. ឬមួយខួរក្បាលគាត់មានបញ្ហាទេដឹង? ...អត់យល់មនុស្សឥឡូវ! មនុស្សឥឡូវខុសមនុស្សពីមុន មនុស្សឥឡូវមុខក្មេងៗ មនុស្សពីមុនមុខឡើងកញ្ចាស់ៗ។ ពិតជាពិបាកនឹងយល់មែន! បើបែបហ្នឹងចង់តែងាប់ទេហា៎!

កាប់ឆ្កែ

បើគេលេងសើចបែបចំអកឱ្យចៅថា សម្បុរសដូចគល់ទ្រយឹង សក់ទន់រលោងដូចឫសឫស្សី សម្ដីពីរោះដូចទេវទត្ត... មិនថ្វីទេ! អ្វីដែលសំខាន់ចៅត្រូវស្គាល់គេនោះជាអ្នកណាឱ្យប្រាកដ ហើយនៅពេលចៅលេងសើចទៅវិញគេប្រកាន់ចៅឬទេ។ ចៅត្រូវចងចាំទុកក្នុងចិត្ត​ឱ្យច្បាស់ បន្ទាប់មកអហោសិកម្មឱ្យគេ។ អហោសិកម្ម គឺដំណើរអស់កម្មអស់ពៀរនឹងគ្នា។ ការធើបែបនេះដើម្បីសេចក្ដីសុខខ្លួនឯងផង និងដល់អ្នកដទៃផង។ បើមិនដូច្នោះទេ ចិត្តចៅនៅតែក្រោធមិនស្ងប់នឹងការលេងសើចបែបចំអករបស់គេឡើយ។ មានន័យថា ចៅកំពុងបំផ្លាញសេចក្ដីសុខខ្លួនឯងនិងអ្នកដទៃមែនហើយ។​

“ឮសម្ដីតានិយាយបែបនេះ ចៅរឹតតែខឹងឆួលទៅទៀតលោកតា។” ចៅនិយាយហើយ ក៏ចោទសួរតារបស់ខ្លួនទៀតថា៖ “លោកតា!​ ទោះនោះជាការលេងសើចក៏ដោយ តែការលេងខ្លះប៉ះពាល់ផ្លូវចិត្ត ឬជាការបៀតបៀនផ្លូវអារម្មណ៍របស់គេ តើការលេងសើចបែបនេះលោកតាអាចស្ងប់អារម្មណ៍ទៅរួចទេ? ខ្ញុំគិតថា ការលេងបែបនេះមិនសមឡើយ ជាពិសេសអស់លោកអ្នកជាបញ្ញវ័ន្តដែលចូលចិត្តធើស៊ីផ្លូវអារម្មណ៍គេ។ ក្នុងនាមជាបញ្ញវ័ន្តមិនសមរម្យទេ ដែលលេងសើចគ្មានសីលធម៌បែបនេះនោះ។ តាដែលឮទេ!​ គេតែងនិយាយថា នៅលើ​លោក​នេះ​មាន​តែ​ពាក្យ​សម្ដី​ទេ ​ដែល​ជា​ឱសថ​ដ៏​ពិសេស​បំផុតសម្រាប់​ព្យាបាល​រោគ​ចិត្ត ហើយវា​ក៏​ជា​ឱសថ​ដ៏​ពិស​ពុលបំផុត​សម្រាប់​បំផ្លាញ​ជីវិតមនុស្សដោយគ្មានឈាមផងដែរ។ សម្ដីមួយម៉ាត់អាចសម្លាប់មនុស្សម្នាក់ដោយគ្មានឈាម​ប្រាកដណាស់លោកតា។”​

“អឺ! តាយល់ពីចៅហើយ... ចៅនិយាយនេះមិនខុសទេ បើសម្រាប់តាវិញ តាយល់ថា អ្នកដែលលេងសើចបែបនេះមិនមែនជាបញ្ញវ័ន្តនោះទេ ទោះអ្នកមានចំណេះដឹងខ្ពស់ផុតមេឃក៏ដោយ   ព្រោះបញ្ញវ័នគេមិនលេងសើចបែបនេះឡើយ​។ ម្ល៉ោះហើយបានជាតាប្រាប់ចៅឱ្យអហោសិកម្មចំពោះការលេងសើចនេះនោះណា៎។ ចៅដែលឮទេ ខ្មែរយើងមានពាក្យមួយ "បើឆ្កែខាំកុំខាំឆ្កែវិញ" អ្នកដែលតបតនឹងឆ្កែបានសេចក្ដីថា គេនោះក៏មិនខុសពីឆ្កែឡើយ បើវានៅតែតាមខាំចៅមិនលែង ចៅអត់ទ្រាំតទៅទៀតលែងបានហើយ ចាំអីទៀតពូថៅកាប់វាឱ្យចំកណ្ដាលក្បាលតែម្ដងទៅ ហើយយកទៅការីដូងជាការស្រេចហើយ។”

បន្ទាប់ពីតានិយាយចប់ ចៅរបស់គាត់បកស្រាយប្រសាសន៍របស់គាត់បន្ថែម...

“តាមប្រសាសន៍លោកតាចង់មានន័យថា ការលេងសើចអ្វីៗត្រូវមានព្រំដែន និងត្រូវតាមកាលៈទេសៈ បើគេនិយាយលេងសើចជ្រុលហួសហេតុដោយមិនគោរពមិត្តភក្តិនិងមិនគោរពខ្លួនឯងជាបញ្ញវ័ន្តទេ យើងត្រូវអត់ធ្មត់ចំពោះសម្ដីគេ ហើយបន្ទាប់ពីប្រាប់គេនៅតែមិនស្ដាប់ទៀត យើងបណ្ដោយគេតាមតែទំនើងចិត្តរបស់គេទៅ... ខ្ញុំនិយាយនេះត្រូវទេលោកតា។​”

“ល្អហើយដែលចៅយល់។ មនុស្សយើង ការអត់ធ្មត់មានកំណត់ ដូច្នេះបើគេនិយាយលេងសើចទំនងតែមិនស្រួលទេ ក្រោកចេញទៅ កុំលូកមាត់នាំតែក្អួតទេ​។ ជួនកាលមនុស្សបែបនេះទាល់តែថាឱ្យខ្លះបានដឹងខ្លួនណា៎ចៅ។ ចៅយល់ទេ!”

បាទ.. យល់ហើយលោកតា... ចៅសុំអរគុណ!​

រឿងខ្លីអត់ស្ដេចចប់តែត្រឹមនេះ!​

ការសាកល្បងសរសេរ ថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ នៅលើរថយន្តឈ្នួលទៅកំពង់ចាម

ដោយ តន វិបុល​

រើសដាក់ខ្លួន

មានមិត្តសម្លាញ់ខ្ញុំម្នាក់ ឈ្មោះញ៉ុយ ចំណែកខ្ញុំឈ្មោះសុយ ពួកយើងទាំងពីរស្រឡាញ់គ្នាណាស់។ មិត្តខ្ញុំម្នាក់នេះ ទោះខ្ញុំនិយាយអី ក៏គាត់មិនជឿសម្ដីខ្ញុំដែរ តែបើខ្ញុំសរសេរកំប្លែងលេងជាទូទៅសោះ គាត់រើសដាក់ខ្លួនភ្លាមមួយរំពេច។ កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុន គ្រាន់តែខ្ញុំសរសេរលេងថា នៅស្រុកខ្ញុំបាទសម្បូរដោយកំពូលមនុស្សដែលពូកែខាងអួតអាង អេចអូច អុចអាល ចាក់រុក លើកជើង ទ្រពង អង្អែលពង និងកំពូលមនុស្សពូកែខាងរើសដាក់ខ្លួន។ ខ្ញុំសរសេរបន្តទៀតថា អ្នកស្រុកខ្ញុំបាទមួយថ្ងៃៗគ្មានគិតធ្វើការរកស៊ីអីទេ គឺគិតតែពីអួតអាង អេចអូច អុចអាល ទ្រពង អង្អែលពង ហើយមានមនុស្សមួយប្រភេទទៀត គឺកំពូលមនុស្សពូកែខាងម៉ៃ សូម្បីតែរឿងមិនបានការ ក៏រើសដាក់ខ្លួន... ស្រាប់តែគាត់រើសដាក់ខ្លួនភ្លែត ហើយប្រតិកម្មប្រកាន់ខឹងខ្ញុំជាខ្លាំង គាត់ថាខ្ញុំសរសេរដៀមដាមឱ្យគាត់។

តាំងពីថ្ងៃនោះមក គាត់ចាប់ផ្ដើមតាមដានរាល់សំណេររបស់ខ្ញុំ។  រាល់ការផ្សាយសំណេររបស់ខ្ញុំនៅពេលណា គាត់តាមសួរខ្ញុំពុំដែលខកខានឡើយ។​ គាត់តាមសួរខ្ញុំថា សរសេរឱ្យពីណា។​ ខ្ញុំប្រាប់គាត់ថា មិនបានសរសេរឱ្យអ្នកណាទេ គឺសរសេរជាទូទៅមិនចំពោះនរណាម្នាក់ឡើយ ប៉ុន្តែគាត់នៅតែមិនជឿ ហើយនៅតែគិតថា ខ្ញុំសរសេរដៀមដាមឱ្យគាត់។ គាត់នៅតែគិតថា ពាក្យពេចន៍ក្នុងសំណេរទាំងប៉ុន្មាន គឺជាពាក្យប្រមាថមើលងាយគាត់។​

មានថ្ងៃមួយនោះ ខ្ញុំភ្លេចបាត់ទៅហើយមិនចាំថាថ្ងៃណាទេ នៅថ្ងៃនោះខ្ញុំចង់តែសើចឱ្យរយះមាត់ទេ តែមិនសើច ព្រោះខ្លាចគាត់ថា ខ្ញុំចំអកឱ្យគាត់។ នៅថ្ងៃនោះគ្រាន់តែខ្ញុំផោមសោះ ក៏គាត់តាមសួរខ្ញុំដែរ គាត់សួរថា ខ្ញុំនិយាយពីអ្វី គាត់ស្ដាប់មិនទាន់ ព្រោះខ្ញុំនិយាយលឿន និងឮសំឡេងតិចៗពេក។ ទោះខ្ញុំប្រាប់គាត់ថា ខ្ញុំមិន​បាននិយាយអ្វីក៏ដោយ គាត់មិនត្រឹមតែមិនជឿខ្ញុំទេ ហើយថែមទាំងខឹងខ្ញុំច្រឡោត​តោតតូងទៀត។ ខ្ញុំឃើញគាត់ខឹងនឹងខ្ញុំខ្លាំងដូច្នេះ ខ្ញុំក៏បន្តសម្ដីទៀតថា ខ្ញុំនិយាយមែន ខ្ញុំនិយាយមុខស្ងួត ខ្ញុំនិយាយហ្ស៊ីន ខ្ញុំនិយាយ​ប្រាប់គាត់ដើម្បីគាត់ជឿខ្ញុំ... អម្បាញ់មិញ ខ្ញុំមិនបាននិយាយអ្វីទេ។ ខ្ញុំនិយាយប៉ុណ្ណឹងហើយ ហេតុអ្វីនៅតែមិនជឿខ្ញុំទៀត។

ដោយការចង់ដឹង និងទទូចចង់ឱ្យខ្ញុំនិយាយការពិត ខ្ញុំក៏ដាច់ចិត្តនិយាយប្រាប់គាត់ ប៉ុន្តែមុននឹងនិយាយ ខ្ញុំបានប្រាប់គាត់កុំឱ្យខឹង។ គាត់សន្យាថា មិនប្រកាន់ខឹងខ្ញុំទេ ឱ្យតែខ្ញុំនិយាយការពិត។ សន្យារួចហើយ ខ្ញុំក៏និយាយប្រាប់គាត់ថា ខ្ញុំមិនបាននិយាយអ្វីទេ អម្បាញ់មិញនេះ ខ្ញុំគ្រាន់តែផោមទេតើ។ បើនៅតែមិនជឿទៀតអាចស្ដាប់ឡើងវិញសាកមើល៍ ក្រែងថាខ្ញុំចេះតែនិយាយ...។

ម្ដងនេះគាត់រឹតតែខឹងខ្ញុំខ្លាំងជាងមុនទៅទៀត។ លើកនេះគាត់ខឹងខ្ញុំដាច់ក្បាលដាច់កន្ទុយ គាត់និយាយថា គាត់សួរមែនទែន ខ្ញុំបែរជានិយាយ​ភ្លើដាក់គាត់ និងមានចរិតបញ្ចើចបញ្ចើគាត់ទៅវិញ។ ទោះខ្ញុំពន្យល់យ៉ាងណា ក៏គាត់ស្ដាប់លែងចូលត្រចៀកទៀតដែរ។​

សូមបញ្ជាក់ថា រឿងនេះខ្ញុំបាទប្រឌិតឡើងតាមអារម្មណ៍ស្រមើស្រមៃនិងតាមសតិរវើរវាយរបស់ខ្ញុំតែប៉ុណ្ណោះ។ អរគុណ!

ដោយ តន វិបុល

កូនកំណាព្យតូចមួយ

នៅក្នុង​រដូវ​ប្រមូល​ផល​កសិកម្ម​ក្នុង​ឆ្នាំនេះ​ ​ចិ​ត្រា​បាន​បង្ហោះ​សារ​កំណាព្យ​ដ៏​ខ្លី​មួយ​ ​ដែល​មាន​ចំណងជើង​ថា​ ​«​អនិច្ចា​ស្រូវ​ថោក​សំណោក​អ្នកស្រែ​»​ ​នៅ​លើ​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេ​សប៊ុ​ក​ ​(​Facebook​)​ ​នៃ​គណនី​ផ្លូវការ​ផ្ទាល់ខ្លួន​របស់​គាត់​។​ ​នៅ​ស្រុកខ្មែរ​ក្នុង​សម័យនេះ​ ​នរ​ណាៗ​ក៏​ស្គាល់​ហ្វេ​សប៊ុ​ក​ដែរ​ ​វា​មាន​ប្រជាប្រិយ​ភាព​និង​ពេញ​និយម​បំផុត​ក្នុង​ស្រទាប់​ប្រជាជន​ខ្មែរ​ស្ទើរតែ​ខ្វះ​វា​មិនបាន​។​ ​និយាយ​ដូច​កុហក​បន្តិច​ទៅចុះ​ ​អ្នក​ខ្លះ​ងប់​ងល់​សឹងតែ​ដកខ្លួន​ពី​វា​មិន​រួច​ទៅ​ហើយ​។​ ​ចំណែក​ចិ​ត្រា​វិញ​មិនសូវ​ចូលចិត្ត​លេង​ហ្វេ​សប៊ុ​ក​ប៉ុន្មាន​ទេ​ ​គាត់​គ្រាន់តែ​បង្កើត​វា​ឡើង​ដើម្បី​តែ​ការផ្សាយ​សំណេរ​និង​រូប​ភាព​ខ្លះ​ៗ​របស់​គាត់​ប៉ុណ្ណោះ​។​ ​តាម​ទម្លាប់​ចិ​ត្រា​បន្ទាប់ពី​បង្ហោះ​ហើយ​មិនដែល​ខ្វល់ខ្វាយ​ ​ឬចាប់​អារម្មណ៍​តាមដាន​នូវ​អ្វី​ដែល​ខ្លួន​បាន​បង្ហោះ​នោះ​ឡើយ​។​ ​មួយថ្ងៃ​ក្រោយពី​ការ​បង្ហោះ​កំណាព្យ​នោះ​ ​ចិ​ត្រា​បាន​ជួបនឹង​មិត្ត​គាត់​ម្នាក់​នៅ​ហាង​កាហ្វេ​។​ ​មិត្ដ​គាត់​ម្នាក់​នោះ​មាន​ងារ​តូច​មួយ​នៅក្នុង​ជួរ​មន្ត្រី​រាជការ​។​ ​គ្រាន់តែ​ឃើញ​ចិ​ត្រា​ភ្លាម​ ​មិត្ត​គាត់​ម្នាក់​នោះ​ស្រែក​ឡើង​ខ្លាំង​ៗ​ដាក់​ចិ​ត្រា​៖​

​-​យីអើ​អាភ្លើ​!​ ​អា​ចម្កួត​!​ ​អាអ្ហែង​ឆ្កួត​ទេ​អី​បាន​ជា​ហ៊ាន​សរសេរ​ផ្ដេសផ្ដាស​លើ​ហ្វេ​សប៊ុ​ក​បែបនេះ​។​ ​អ្ហែង​ប្រហែលជា​ចង់​ស្លាប់​មុន​អាយុ​ហើយ​មើលទៅ​!​

​    ឮ​មិត្តភក្ដិ​និយាយ​ដូច្នេះ​ ​ចិ​ត្រា​ធ្វើក្បាលងីងើ​ហាក់​ឆ្ងល់​នឹង​សម្ដី​នេះ​ជា​ខ្លាំង​ដោយ​និយាយ​ថា​៖​

​-​ខ្ញុំ​មិនដឹង​លោក​ឯកឧត្តម​មិត្ត​ចង់​មានប្រសាសន៍​ពី​អ្វី​ទេ​។​ ​បើ​លេង​សុទ្ធតែ​អាភ្លើ​អ៊ីចឹង​អី​.​.​.​ ​ខ្ញុំ​ដូច​ចម្លែក​ចិត្ត​ដែរ​!​

​-​អានេះ​បាន​ចំជា​ភ្លើ​មែន​!​ ​អញ​និយាយ​មែនទែន​ ​វា​និយាយ​ឆ្កួត​ទៅវិញ​.​.​.​ ​ឌឺ​ណាស់​អានេះ​!​ ​

​-​អើហ្ន៎​!​ ​បើ​មិនដឹង​លោក​ឯកឧត្តម​មិត្ត​ចង់និយាយ​ពី​អ្វី​មែន​!​ ​មានរឿង​អី​និ​យា​យត្រង់ៗ​មក​ ​កុំទៅ​វាង​វង់​វែងអន្លាយ​ពេក​!​

    ​-​អ្ហែង​ធ្វើពើ​ ​ឬ​និយាយ​មែន​!​

​ចិ​ត្រា​និយាយ​ដោយ​គ្រវីក្បាល​ជា​សញ្ញា​អត់​ដឹង​.​.​.​ ​គាត់​គិតដល់​ខ្លួន​គាត់​ថា​ ​ប្រហែលជា​គាត់​ធ្វើអ្វី​ខុស​ ​ឬ​ប៉ះពាល់​ដល់​គេ​មែនហើយ​។​ ​ទោះបីជា​គាត់​ប្រឹងរក​នឹក​យ៉ាងណា​ ​ក៏​នៅតែ​រកនឹក​មិនឃើញ​ពី​កំហុសឆ្គង​នោះ​។​ ​ដោយ​ឃើញ​ដូច្នេះ​ទើប​លោក​ឯកឧត្តម​មិត្ត​បំពង​សំឡេង​បន្ត​សម្ដី​ឡើង​ទៀត​ថា​៖​

    ​-​អា​ចម្កួត​!​ ​ពិតជា​ចម្កួត​មែន​!​ ​អញ​ចង់និយាយ​ពី​រឿង​កំណាព្យ​ដែល​អ្ហែង​បង្ហោះ​លើ​ហ្វេ​សប៊ុ​ក​ ​កាលពី​យប់ម្សិល​.​.​.​ ​ប៉ុណ្ណឹង​ច្បាស់​នៅ​អា៎​!​

    ​-​អូ៎​!​ ​កំណាព្យ​!​ ​កំណាព្យ​ណាមួយ​.​.​.​ ​

​រំពេចនោះ​ ​ឯកឧត្តម​មិត្ត​បាន​ទាញ​ទូរសព្ទ​ចេញពី​ហោប៉ៅ​ខោ​ ​ហើយ​បើក​ហ្វេ​សប៊ុ​ក​បង្ហាញ​ដោយ​ប្រាប់​ចិ​ត្រា​ឱ្យ​បើក​ភ្នែក​ធំៗ​មើលទៅ​អេក្រង់​ទូរសព្ទ​ដ៏​ទំនើប​របស់​គាត់​ម៉ាក​អាយ​ហ្វូ​ន​ ​(​IPhone​)​ ​សេរី​ថ្មី​ដែល​ទើបតែនឹង​ចេញ​ចុងក្រោយ​គេ​បង្អស់​ក្នុង​ឆ្នាំនេះ​៖​

​-​បើកភ្នែក​ឱ្យ​ធំៗ​ ​ហើយ​មើល​មកនេះ​!​ ​នេះ​.​.​ ​គឺ​កំណាព្យ​នេះ​ហើយ​.​.​.​ ​អ្ហែង​សរសេរ​ថា​៖​

​    ​សូម​រីករាយ​កំណាព្យ​ ​«​អនិច្ចា​ស្រូវ​ថោក_សំណោក​អ្នកស្រែ​»​ ​បទ​ព្យាង្គ​ប្រាំពីរ

​        ​ស្រូវ​អង្ករ​ខ្មែរ​ថោក​ហួស​ថ្លែង​ ​     អ្នកស្រែ​ចំបែង​រែង​ខ្វាយខ្វល់​

​        ខ្ចីប្រាក់​គេ​បង្កើត​ភោគផល​ ​ ​ ​    សង្ឃឹម​ស្រូវ​ផ្ដល់​ដោះ​សង​គេ​។​

​        ពេល​ប្រមូល​ផល​កល់​ទឹកភ្នែក​ ​ ​​    អ្នកខ្លះ​ទួញ​ស្រែក​មិន​សម​ទេ​

​        ហេតុ​ម្ដេចក៏​ស្រូវ​ថោក​រឹត​ទ្វេ​ ​ ​ ​    ឈ្មួញ​យើង​ឈ្មួញ​គេ​បន្ថោក​ទិញ​។​

​        ឈ្មួញ​យក​ទៅ​លក់​នៅ​អឺរ៉ុប​ ​ ​ ​    គេ​អរ​ខិប​ខុប​បាន​ថ្លៃ​ពេញ​

​        អឺរ៉ុប​សរសើរ​ឥត​ទោម្នេញ​ ​ ​ ​    អ្នកស្រែ​យើង​វិញ​ដេក​កើតទុក្ខ​។​

​        គ្មាន​ប្រាក់បង់​សង​ធនាគារ​ ​ ​ ​    គ្រោះ​ស្រូវ​កម្មពៀរ​ហៀរ​ជង្រុក​

​        បើ​មិនព្រម​លក់​ឃាំង​ឃា​ទុក​ ​ ​     ​ច្បាស់​ណាស់​គេ​លុក​រឹបអូស​កេរ​។​

​        ដូចនេះ​ទោះ​ថោក​មិនបាន​ថ្លៃ​ ​ ​ ​    លក់​យក​កម្រៃ​ទៅ​សង​គេ​

​        ទោះ​មួយ​តៅ​មិន​ស្មើ​កាហ្វេ​ ​ ​     ​ប្រេនៗ​ ​(​brand​)​ ​នោះ​គេ​មួយ​កែវ​ផង​។​

​        អនិច្ចា​វាសនា​អ្នកស្រែ​ ​ ​ ​​        អ្នក​រស់​មួយ​គែ​បាន​ត្រឹម​ផ្សង​

​        សូម​ព្រះឥន្ទ្រ​ជួយ​ស្រាយចំណង​ ​ ​ផុត​គ្រោះ​សៅហ្មង​ពី​ស្រូវ​ថោក​៕​

​ដោយ​ ​ចិ​ត្រា​ ​០២​ ​–​ ​ធ្នូ​ ​–​ ​២០១៩​

   

​    ពេល​អាន​ចប់​ភ្លាម​ ​ចិ​ត្រា​បាន​សួរ​ទៅ​ឯកឧត្តម​មិត្ត​វិញ​ថា​៖​

​    -​តើ​កំណាព្យ​នេះ​មានអី​ខុស​.​.​.​ ​មានអី​ទាក់ទង​នឹង​លោក​ឯកឧត្តម​មិត្ត​ទៅ​?​ ​សូម​ប្រាប់​ផង​!​

    ​-​យី​អានេះ​!​ ​មិន​ទាក់ទង​យ៉ាងម៉េច​!​ ​បើ​ក្នុង​កំណាព្យ​សរសេរ​បញ្ជាក់​ពី​ការ​មើលស្រាល​ក្រសួង​និង​មន្ត្រី​ដូចជា​ពួក​យើង​គ្មាន​សមត្ថភាព​ស័ក្ដិសម​នឹង​ធ្វើ​កិច្ចការ​នេះ​។​ ​តើ​អ្ហែង​មានមុខមាត់​អី​ ​មានចំណេះ​ដឹង​អី​មក​តាំងខ្លួនជា​បញ្ញវន្ត​វិនិច្ឆ័យ​ពួក​យើង​ដូច្នេះ​នោះ​?​

​-​ឯកឧត្តម​មិត្ត​មានប្រសាសន៍​ខុស​ហើយ​!​ ​ខ្ញុំ​មិនមែន​ជា​បុគ្គល​មានចំណេះ​ដឹង​ខ្ពង់ខ្ពស់​ ​ហើយ​រឹតតែ​មិនមែន​ជា​អ្នកមាន​សក្ដិ​យស​ទៅទៀត​។​ ​ខ្ញុំ​គ្រាន់តែ​ជា​បំណែក​ដ៏​តូច​នៃ​សរសៃសក់​អ្នក​សង្កេត​ពី​បញ្ហា​សង្គម​ ​និង​លើកយក​បញ្ហា​ទាំងនោះ​មក​សរសេរ​ប្រាប់​សង្គម​វិញ​តែប៉ុណ្ណោះ​។​ ​ខ្ញុំ​គ្មាន​ចេតនា​អី​លើស​ពីនេះ​នោះ​ឡើយ​ ​សុំ​ឯកឧត្តម​មិត្ត​ជ្រាប​ផង​!​ ​ក្នុង​កំណាព្យ​ខ្ញុំ​បាន​បញ្ជាក់​ហើយ​ ​ការណ៍​ដែល​ប្រជាកសិករ​ទៅ​បុល​ប្រាក់​ពី​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ​ ​ឬធ​នា​គារ​ជាដើម​ទុន​ប្រកបរបរ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​វា​ជា​ការពិត​ ​ហើយ​កសិផល​ធ្លាក់​តម្លៃថោក​ ​ក៏​ជា​រឿង​ពិត​ដែរ​។​ ​

    ​-​កុំ​គេចវេះ​ទៀត​!​ ​ទោះ​នោះ​ជា​ការពិត​ក៏ដោយ​ ​ក៏​អ្ហែង​មិន​ត្រូវ​និ​យា​យត្រង់ៗ​ពេក​ដែរ​។​ ​ក្រែង​អា​ចម្កួត​អ្ហែង​ដឹង​ហើយ​តើ​ហី​!​ ​តាម​ទម្លាប់​ខ្មែរយើង​មិន​ចូលចិត្ត​ស្ដាប់​ពាក្យ​បែបនេះ​នោះ​ទេ​។​ ​បើ​ឯង​ដឹង​ហើយ​ហេតុ​អី​នៅតែ​ធ្វើ​ទៀត​ ​អ្ហែង​មិន​ខ្លាច​ក្បាល​ស៊ី​គ្រាប់សំណ​ដូច​បណ្ឌិត​កែម​ឡី​ទេ​ឬ​?​ ​

​-​ខ្ញុំ​ចេះតែ​ឆ្ងល់​!​ ​ឆ្ងល់​ហើយ​ឆ្ងល់​ទៀត​!​ ​ឆ្ងល់​ថា​ ​ខ្មែរយើង​សព្វថ្ងៃ​ចេះតែ​មាន​អ្នក​អំនួត​ ​ឯ​អ្នកមាន​ចំណេះដឹង​ខ្ពង់ខ្ពស់​ក៏​កាន់តែ​ច្រើន​ ​ប៉ុន្តែ​មិនដឹង​ហេតុអ្វី​ក្នុងនាម​ជាម​ន្ត្រី​មានចំណេះ​ដឹង​ជ្រៅជ្រះ​ដូច​លោក​ឯកឧត្តម​មិត្ត​សុទ្ធតែ​ជា​មនុស្ស​ពិការ​ភ្នែក​មើល​មិនឃើញ​ ​ឬ​ធ្វើ​មើល​មិនឃើញ​ពី​ទុក្ខ​លំបាក​របស់​រាស្ត្រ​។​ ​បើដូច្នេះមែន​នោះ​មានន័យថា​ ​អ្នក​ទាំងនោះ​ ​គឺ​មន្ត្រី​រៀនសូត្រ​បាន​ជ្រៅជ្រះ​ ​ប៉ុន្តែ​ឧត្ដមគតិ​ ​ឆន្ទៈ​ ​រួម​ទាំង​គោលដៅ​ពិតប្រាកដ​របស់​ពួកគេ​មិនមែន​បម្រើ​ប្រជារាស្ត្រ​ទេ​ ​គឺ​បុណ្យសក្តិ​។​ ​ដូចដែល​ខ្ញុំ​បញ្ជាក់​ប្រាប់​ឯកឧត្តម​មិត្ត​រួចហើយ​ ​ខ្ញុំ​មិនមែន​ជា​មនុស្ស​បញ្ចើចបញ្ចើ​ ​ហើយក៏​មិនមែន​ជា​មនុស្ស​ទ្រពង​ដែរ​។​ ​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​សរសេរ​គ្រាន់តែ​ជា​ការ​បង្ហាញ​ពី​ទុក្ខ​លំបាក​របស់​ប្រជាកសិករ​ប៉ុណ្ណោះ​ ​គ្មាន​ចេតនា​អ្វី​ក្រៅពី​នេះ​ទេ​ ​សូមទានជ្រាប​ផង​!​ ​

​លោក​ឯកឧត្តម​មិត្ត​បន្ទាប់ពី​បានឮ​សម្ដី​ដ៏​អន្លាយ​នេះ​ហើយ​ហាក់​ក្រោធ​ជា​ខ្លាំង​ ​ហើយ​បាន​ដំឡើង​សំឡេង​តបសម្ដី​ទៅវិញ​ដោយ​ឥត​បង្អង់​៖​

​    ​-​អ្ហែង​កាន់តែ​ឆ្កួត​ហើយ​!​ ​ថ្លើម​អ្ហែង​កាន់តែ​ធំ​ហើយ​!​ ​កាន់តែ​ដុះ​មមីស​ហើយ​!​ ​អ្ហែង​ប្រហែលជា​ធុញទ្រាន់​នឹង​ជីវិត​ខ្លាំង​មែនហើយ​មើលទៅ​.​.​.​ ​បាន​គិតតែពី​រិះគន់​ពួក​មន្ត្រី​យ៉ាងនេះ​។​ ​អូ៎​!​ ​ឬមួយ​មក​ពី​អ្ហែង​ច្រណែន​ដោយសារតែ​ប្រឡង​មិន​ជាប់​មន្ត្រី​ដូចជា​ពួក​យើង​។​ ​ប្រាប់​អ្ហែង​ទៅចុះ​!​ ​កុំ​តែ​ជា​មិត្ត​នឹងគ្នា​ទេ​ ​ទើប​ចេះតែ​មក​ឈឺឆ្អាល​ដាស់តឿន​ ​បើ​មិនមែន​ជា​មិត្តភក្ដិ​ទេ​ ​កុំថាឡើយ​និយាយ​ជាមួយ​នោះ​ ​សូម្បី​មុខ​មិន​មើល​ផង​.​.​.​

    ​ពួកគេ​ទាំងពីរ​នាក់​បាន​ជជែកគ្នា​យ៉ាង​យូរ​ ​តែ​មិន​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​អ្វី​ទាំងអស់​ ​ផ្ទុយទៅវិញ​ពួកគេ​រឹតតែ​បំពង​សំឡេង​ដាក់គ្នា​ខ្លាំង​ឡើង​ៗ​ដូច​ឈ្លោះ​គ្នា​។​ ​ពួកគេ​និយាយ​គ្នា​ដូចចាក់ទឹកលើក្បាលទា​ ​ដោយសារតែ​ពួកគេ​ប្រកាន់​ទស្សនៈ​រៀង​ៗ​ខ្លួន​។​ ​ទីបំផុត​ពួកគេ​បាន​លាគ្នា​ទៅ​បំពេញភារកិច្ច​ទាំង​មិនអស់ចិត្ត​។​ ​មុននឹង​បែកគ្នា​ ​ចិ​ត្រា​បាន​និយាយ​រំលឹក​រឿងរ៉ាវ​ដែល​ឪពុក​គេ​លក់​ដីស្រែ​ចម្ការ​ ​ដើម្បី​ដោះបំណុល​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ​ប្រាប់​លោក​ឯកឧត្តម​មិត្ត​។​ ​ចំណែក​ឯកឧត្តម​មិត្ត​អង្គុយ​ស្ដាប់​យ៉ាង​ស្ងៀមស្ងាត់​លែង​មាត់ក​អ្វី​ទាំងអស់​។​ ​

​ឯកឧត្តម​មិត្ត​ប្រហែលជា​បាន​ជ្រាប​ហើយ​!​ ​ជា​រឿយ​ៗ​ប្រជាកសិករ​នៅ​ភូមិស្រុក​ខ្ញុំ​តែង​ជំពាក់បំណុល​គេ​ស្ទើរតែ​គ្រប់គ្នា​ទៅ​ហើយ​ ​ឬ​អាច​និយាយ​ថា​ ​ពួកគាត់​ជា​អតិថិជន​ដ៏​សំខាន់​បំផុត​របស់​គ្រឹះស្ថាន​មីក្រូហិរញ្ញវត្ថុ​និង​ធនាគារ​។​ ​ការ​បុល​ប្រាក់​ពី​គេ​យក​ទៅ​ធ្វើ​ដើមទុន​ប្រកបរបរ​កសិកម្ម​នោះ​ដោយ​រំពឹង​ថា​ ​នឹង​សង​គេ​វិញ​បន្ទាប់ពី​ប្រមូល​ផល​ហើយ​។​ ​ទីបំផុត​ការ​រំពឹង​នោះ​បាន​រលាយ​សាបសូន្យ​មួយរំពេច​។​ ​ការ​រំពឹង​បាន​ប្រែក្លាយ​ទៅជា​វិបត្តិ​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​ក្នុង​ការ​ដោះបំណុល​នោះ​ទៅវិញ​ ​នោះ​ក៏ដោយសារតែ​តម្លៃ​ផលិតផល​កសិកម្ម​ទាប​ ​ខណៈ​ដំណាំ​ក៏​ទទួល​បានផល​តិចតួច​។​ ​ដូច្នេះ​ដើម្បី​ដោះបំណុល​នេះ​បាន​មាន​មធ្យោបាយ​តែមួយគត់​ ​គឺ​ត្រូវលក់​ដីស្រែ​ចម្ការ​សង​គេ​ទាំង​បង្ខំចិត្ត​។​ ​ដូច​ឯកឧត្តម​មិត្ត​ដឹង​ស្រាប់ហើយ​ ​ឆ្នាំនេះ​ទាំង​ឈ្មួញ​ក្នុង​ស្រុកខ្មែរ​ ​រួម​ទាំង​ឈ្មួញ​មក​ពី​វៀតណាម​ផង​ ​បាន​ទិញ​កសិផល​ស្រូវ​ក្នុង​តម្លៃ​ទាប​បំផុត​ ​ចំណែក​គ្រួសារ​ខ្ញុំ​ក៏​ជួប​វិបត្តិ​នេះ​យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ​ដូចគ្នា​ដែរ​។​ ​នេះ​ហើយ​ជាដើម​ហេតុ​ដែល​នាំ​ចិត្ត​ខ្ញុំ​ឱ្យ​សរសេរ​កំណាព្យ​នេះ​ឡើង​ ​តែ​មិនដឹង​ថា​ ​ឯកឧត្តម​មិត្ត​ប្រកាន់​ដល់​ម្ល៉ឹង​នោះ​ទេ​.​.​.​

​ដោយ​លោក​ឯកឧត្តម​មិត្ត​នៅ​ស្ងៀម​មិន​បញ្ចេញវាចា​ត​សម្ដី​ទៀត​ ​ពួកគេ​ក៏​បញ្ចប់​ការ​ជជែកគ្នា​ដោយ​ការ​សូមទោស​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ ​បន្ទាប់មក​ក៏​លាគ្នា​ចេញទៅ​ទាំង​អារម្មណ៍​មិន​ស្ងប់​រៀង​ៗ​ខ្លួន​។​ ​ចំណែក​ចិ​ត្រា​បាន​ទៅ​មើល​កំណាព្យ​ដែល​ខ្លួន​បង្ហោះ​ពី​យប់​នោះ​ឡើងវិញ​ ​គាត់​មិន​នឹកស្មាន​ទេ​ថា​ ​កំណាព្យ​នោះ​មាន​ឥទ្ធ​ពល​ដល់​មហាជន​ខ្លាំង​ម្ល៉ឹង​។​ ​ចិ​ត្រា​មើល​កំណាព្យ​នោះ​សាចុះសាឡើង​ម្ដង​ហើយ​ម្ដងទៀត​ហាក់​មិន​ជិនឆ្អន់​។​ ​ក្នុង​កំណាព្យ​នោះ​ ​ចិ​ត្រា​ឃើញ​មាន​មនុស្ស​រាប់​សិប​ពាន់​នាក់​ឱ្យ​មេដៃ​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ចូលចិត្ត​ ​ឱ្យ​រូប​បេះដូង​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ស្រឡាញ់​ ​ឱ្យ​រូប​មនុស្ស​សើច​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ចម្អ​ក​ ​ឱ្យ​រូប​មនុស្ស​ចំហមាត់​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​ ​ឱ្យ​រូប​មនុស្ស​ស្រក់​ទឹកភ្នែក​បញ្ជាក់​ពី​ទុក្ខសោក​ ​ព្រមទាំង​ឱ្យ​រូ​បញ្ជាក់​ពី​ការ​ខឹងសម្បា​ផង​។​ ​ជាង​នេះ​ទៅទៀត​ ​គឺ​មាន​គេ​ចែករំលែក​ ​ព្រមទាំង​ធ្វើ​មូលវិចារណ៍​ក្នុង​ប្រអប់​បញ្ចេញមតិ​យោបល់​ជាច្រើន​ជុំវិញ​កំណាព្យ​នេះ​។​ ​អ្នកខ្លះ​គ្រាន់តែ​បង្ហាញ​ពី​រូបភាព​រីកចម្រើន​ ​នៃ​បច្ចេកទេស​ធ្វើ​កសិកម្ម​នៅ​ស្រុក​គេ​។​ ​អ្នកខ្លះ​ទៀត​សរសេរ​អក្សរ​បញ្ចេញមតិ​យោបល់​ឆ្លងឆ្លើយ​គ្នា​នៅក្នុង​ប្រអប់​មូលវិចារណ៍​នោះ​ថា​៖​

​    ​-​គិត​មើលទៅ​មួយ​ហិ​ក​តា​បានតែ៤០០គីឡូ​ ​មិនដឹង​គ្រប់​ថ្លៃ​ម៉ាស៊ីន​ច្រូត​គេ​អត់ទេ​ ​បើ​គេ​ទារ៣០ម៉ឺន​រៀល​ក្នុង​មួយ​ហិ​ក​តា​។​ ​ឆ្នាំនេះ​តម្លៃ​ស្រូវ​បានតែ៧៨០រៀល​ប៉ុណ្ណោះ​ក្នុង​មួយ​គីឡូ​ ​ខណៈ​កាល​ឆ្នាំទៅ​បាន៩៥០រៀល​ក្នុង​មួយ​គីឡូ​។​

​-​មែនហើយ​!​ ​ទម្រាំ​បាន​ជា​ស្រូវ​មិន​ងាយ​ទេ​ ​ពេល​បាន​ជា​ស្រូវ​ហើយ​ថោកជាង​ព្រលិត​នៅក្នុង​បឹង​ទៅទៀត​។​ ​ស្រូវ​ប្រណីត​ដូចជា​ម្លិះ​រំដួល​ក្នុង​មួយ​គីឡូ​បានតែ៩០០​ ​ទៅ១,០០០រៀល​ប៉ុណ្ណោះ​។​ ​

​-​ខ្ញុំ​វិញ​ពេល​ច្រូត​ហើយ​ហាល​ស្ងួត​ទៀត​ ​លក់​ឱ្យ​គេ​មួយ​គីឡូ​តែ៨០០រៀល​ ​គ្មាន​អ្នកទិញ​ ​ហើយក៏​គ្មាន​អ្នករក​ដំណោះស្រាយ​ឱ្យ​ដែរ​.​.​.​ ​ស្ងាត់ឈឹង​.​.​.​ ​នេះ​ហើយ​ជា​កម្ម​របស់​អ្នកស្រែ​.​.​.​

​-​វាសនា​រាស្ត្រ​ខ្មែរ​នារ​ដូវ​បោះ​ឆ្នោត​ម្តង​ៗ​ ​គ្រាន់តែ​ឃើញ​គេ​ចែក​អំណោយ​បន្តិច​បន្ដួច​គិតថា​គេ​នោះ​ល្អ​ ​ហើយក៏​បោះឆ្នោត​ឱ្យ​គេ​ទៅ​ ​បន្ទាប់ពី​ឈ្នះ​ឆ្នោត​ហើយ​ ​គឺ​គេ​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ឯង​។​ ​នេះ​ហើយ​គឺជា​លទ្ធផល​ចង់បាន​អំណោយ​ខ្លាំងពេក​ ​ដូច្នេះ​កុំ​បន្ទោស​គេ​ ​គ្មាន​នណា​ជួយ​រួច​ទេ​ ​បើ​យើង​មិន​ជួយ​ខ្លួនឯង​ផង​នោះ​។​

​-​ទាំងអស់​សុទ្ធតែ​មក​ពី​អ្នកដឹកនាំ​ ​ដូច​គេ​ថា​អ្នកដឹកនាំ​ ​គឺជា​ក្បាលម៉ាស៊ីន​ ​ដូច្នេះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ចង់​សើច​ឬ​យំ​ ​គឺ​អាស្រ័យ​លើ​គេ​ហើយ​។​

​-​រាល់ថ្ងៃ​កម្ពុជា​យើង​គ្មាន​ទីផ្សារ​សម្រាប់​កសិករ​ទេ​ ​គេ​នាំទៅ​តែ​ស្រុក​យួន​ប៉ុណ្ណោះ​ ​មិនថា​ស្រូវ​ ​ដំឡូងមី​ ​ជ័រកៅស៊ូ​ ​ព្រមទាំង​ផល​ដំ​ណាំ​ផ្សេង​ៗ​មួយចំនួន​ទៀត​ ​តម្លៃ​ស្រេចតែលើ​មាត់​ថា​.​.​.​ ​គេ​ថា​ប៉ុន្មាន​ ​គឺ​ប៉ុណ្ណឹង​ហើយ​។​

​-​ប្រទេស​យើង​ពឹងផ្អែក​លើ​កសិកម្ម​ ​ហេតុ​អី​អត្រា​និស្សិត​រៀន​កសិកម្ម​ទាប​ម្ល៉េះ​?​ ​អត់មាន​ពាក្យ​និយាយ​ទេ​ ​គ្រាន់តែ​ឆ្ងល់​.​.​.​.​

​    -​.​.​.​.​.​.​.​.​.​

​    -​.​.​.​.​.​.​.​.​.​

    ​បន្ទាប់ពី​អាន​មូលវិចារណ៍​ដែលគេ​សរសេរ​នៅក្នុង​ប្រអប់​បញ្ចេញមតិ​យោបល់​ហើយ​ ​ចិ​ត្រា​ហាក់​យល់​ពី​ខ្លួនឯង​នូវ​អ្វី​ដែល​ខ្លួនឯង​បាន​ធ្វើ​មក​ ​គឺ​ត្រឹមត្រូវ​មិន​ខុស​ទេ​។​ ​ចាប់ពី​នោះ​មក​ ​ចិ​ត្រា​នៅតែ​បន្ត​រក្សា​ជំហរ​ ​ស្មារតី​ ​និង​ឆន្ទៈ​នៃ​ការ​សរសេរ​តែ​ពី​ការពិត​ជានិច្ច​៕

ដោយ តន វិបុល

ខ្មាស​ម៉ែ​

អ្នកណា​ទៅ​ដឹង​ សម័យនេះ​ទៅ​ហើយ​ អ្នកស្រែ​នៅតែ​រត់ចោល​ផ្ទះសំបែង​ស្ទើរតែ​ស្ងាត់​ស្រុក​ទៀត​នោះ​។ ក្នុង​ភូមិ​នី​មួយ​ៗនៅសល់​តែ​ចាស់​ៗ និង​កូន​ក្មេង​តូច​ៗ​ប៉ុណ្ណោះ​។ មនុស្ស​ពេញកម្លាំង​ចេញពី​ស្រុក​ទៅរៀន​ ខ្លះទៅ​ធ្វើការ​ឯភ្នំពេញ​ដែល​ជា​កន្លែង​បណ្ដុំសេដ្ឋកិច្ច​។ ខ្លះទៀត​ចំណាកស្រុក​ទៅ​ធ្វើការ​ឱ្យ​គេ​ នៅ​ក្រៅប្រទេស​ មាន​ថៃ​ កូរ៉េ​ ជប៉ុន​ជាដើម​។ នៅក្នុង​ភូមិ​ខ្ញុំ​វិញ​ អ្នក​ខ្សត់​រត់ចោលស្រុក​តាំងពី​ឆ្នាំ២០០៨ម្ល៉េះ​ ចំណែក​ឯអ្នកមាន​ជីវភាព​មធ្យម​សឹងតែ៥០​%ទៅ​ហើយ​ ដែល​រត់ចោលស្រុក​។ អ្នក​ដែល​នៅ​កំពុងតែ​រក​ច្រក​ទៅ​ដែរ​ គ្រាន់តែ​មិនដឹង​ត្រូវ​ទៅណា​។

ក្នុងចំណោម​នោះ​មាន​ខ្ញុំ​ម្នាក់​ដែរ​។ ខ្ញុំ​ឈ្មោះ​សំណាង​ ខ្ញុំ​ចេញពី​ស្រុក​ទៅ​ភ្នំពេញ​ កាលពី​ជាង១០ឆ្នាំមុន​ក្នុង​បុព្វហេតុ​ស្វែងរក​ចំណេះវិជ្ជា​។ យុវជន​ស្រ​បាល​ៗខ្ញុំ​ គឺជា​វ័យ​កំពុង​ត្រៀមខ្លួន​បន្តវេន​ពី​មនុស្សចាស់​។ ពេល​អត់ពី​មនុស្សចាស់​ទៅ​មានតែ​យុវជន​នេះ​ហើយ​ ជា​អ្នកស្នង​តំណែង​ជំនួស​ពី​ពួកគាត់​។ ម្ល៉ោះហើយ​ទើប​យុវជន​ខំប្រឹង​រៀន​បង្កើន​ចំណេះ​ ជំនាញ​ និង​បច្ចេកទេស​បន្ថែម​ពីលើ​បទ​ពិសោធ​ ដែល​ពួកគេ​បាន​រៀន​ពី​មនុស្សចាស់​ ដើម្បី​ភាព​រីកចម្រើន​នៃ​សតវត្សរ៍​ថ្មី​ទៅតាម​ការ​ស្រមៃ​របស់​ពួកគេ​។ មកដល់​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ ខ្ញុំ​នៅផ្ទះ​ជួល​ ផ្ទះ​នោះ​មានតម្លៃ២៥ដុល្លារ​ ឬស្មើ១០ម៉ឺន​រៀល​ក្នុង​មួយ​ខែ​។ ផ្ទះ​ជួល​តម្លៃ​ប៉ុណ្ណឹង​មិនធំ​ទេ​ បើ​ ប្រៀបធៀប​ទៅ​ធំជាង​រន្ធកណ្ដុរ​តែ​បន្ដិច​ប៉ុណ្ណោះ​។ ម៉ែ​ខ្ញុំ​ជា​ស្ត្រី​មេម៉ាយ​រស់នៅ​ប្រកបរបរ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​មិន​មាន​លុយ​ច្រើន​ដើម្បី​ជួស​ផ្ទះ​ល្អ​ជាង​នេះ​ឡើយ​។ ពិតមែនតែ​ម៉ែ​ជា​កសិករ​ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​ ប៉ុន្តែ​បរិញ្ញាបត្រ៤ឆ្នាំ​ នៅ​ភ្នំពេញ​ រាប់ទាំង​ការ​បង់ថ្លៃ​សាលា​ ការ​ហូបចុក​ សម្ភារៈ​សិក្សា​ ព្រមទាំង​ការ​ចំ​ណាយ​ផ្សេង​ៗមួយចំនួន​ទៀត​ គឺ​គាត់​មិន​ឱ្យ​ខ្ញុំ​ខ្វល់ខ្វាយ​ឬពិបាកចិត្ត​ឡើយ​។ យុវជន​នៅ​ម្ដុំ​តំបន់​ផ្ទះ​ជួល​ដែល​ខ្ញុំ​ស្នាក់នៅ​កំលុងពេល​សិក្សា​នោះ​ ភាគច្រើន​នៃ​ពួកគេ​មក​ពី​ខេ​ត្ត​ផ្សេង​ៗគ្នា​។ ពួកគេ​ម្នា​ក់ៗ​មិនមែន​មក​រៀនសូត្រ​ដូច​ខ្ញុំ​ទេ​ គោលបំណង​ពួកគេ​ គឺ​ធ្វើការងារ​ជា​កម្មករ​រោងចក្រ​ ឬជា​កម្មករ​សំណង់​ដើម្បី​ទំនុកបម្រុង​គ្រួសារ​។ ខ្ញុំ​សួរ​ពួកគេ​ថា​ ហេតុអ្វី​មិន​រៀន​បន្ត​ក្រែង​អាច​រក​ការងារ​ និង​បាន​ប្រាក់ខែ​សមប្រកប​ជាង​នេះ​? ចម្លើយ​ពួកគេ​បាន​រុញ​អារម្មណ៍​ខ្ញុំ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​មួយ​ គឺ​មិនមែន​ពួកគេ​មិន​ចង់​រៀន​ ហើយក៏​មិនមែន​មក​ពី​ពួកគេ​ខ្ជិល​រៀន​នោះ​ដែរ​ គឺ​មក​ពី​ស្ថានភាព​សង្គម​បង្ខំ​ពួកគេ​ឱ្យធ្វើ​បែបនេះ​។ ពួកគេ​សុទ្ធតែ​មាន​អម្រែក​នៅ​លើ​ស្មា​រៀង​ៗខ្លួន​ពិបាក​នឹង​ទម្លាក់​ចុះ​ចោល​។ អ្នកខ្លះ​ត្រូវ​ចិញ្ចឹម​ឪពុកម្ដាយ​ចាស់ជរា​កំពុង​មាន​ជំងឺ​ អ្នកខ្លះ​ទៀត​មាន​សភាព​យ៉ាប់​យឺន​ពិបាក​នឹង​ពិពណ៌នា​។ ខ្ញុំ​ពិតជា​សរសើរ​ស្មារតី​ពួកគេ​ណាស់​ដែល​ខំប្រឹង​តស៊ូ​ដើម្បី​ជីវិត​គ្រួសារ​បែបនេះ​។ និយាយ​នេះ​ មិនមែន​ក្នុងចំណោម​ពួកគេ​សុទ្ធតែ​ដូចគ្នា​នោះ​ទេ​។ មាន​ខ្លះទៀត​មក​ធ្វើការ​នឹងគេ​ដែរ​ តែ​មិន​ខ្វល់ខ្វាយ​ពី​គ្រួសារ​នោះ​ទេ​ ពេល​បើក​ប្រាក់ខែ​មិនដែល​ផ្ញើ​ទៅ​អ្នកផ្ទះ​ ហើយ​គិតតែពី​ស៊ីចាយ​ ចូល​បា​ ខា​រា​អូខេ​ ហ៊ឹកហ៊ាក់​ វង្វេង​ក្នុង​ពិភព​កាមគុណ​។ ស្ថានភាព​ទាំងពីរ​នេះ​បាន​ពញ្ញាក់​ស្មារតី​ខ្ញុំ​ឱ្យ​ខិតខំ​រៀន​ទ្វេឡើង​ ហើយ​ចៀស​ឱ្យ​ផុត​ពី​អំពើ​អបាយមុខ​ទាំងពួង​។

ភាគច្រើន​នៃ​កូន​អ្នកស្រែ​មក​បន្ត​សិក្សា​នៅ​ភ្នំពេញ​ មាន​តិចតួច​ណាស់​ដែល​ពឹងផ្អែក​លើ​ការ​ចំណាយ​របស់​ម្ដាយ​ឪពុក​ទាំងស្រុង​។ ពួកគេ​ឆ្លៀតយក​ពេលទំនេរ​ពី​ការ​សិក្សា​ទៅ​ធ្វើការ​ ដោយ​ខ្លះ​ធ្វើជា​គ្រូបង្រៀន​តាម​ផ្ទះ​ ខ្លះទៀត​ធ្វើជា​អ្នក​រត់​តុ​នៅ​តាម​ភោជនីយដ្ឋាន​នា​ពេលយប់​ ដើម្បី​បាន​ប្រាក់កម្រៃ​ខ្លះ​ជួយ​សម្រួល​ដល់​ការ​ចំណាយ​របស់​ម្ដាយ​ឪពុក​ពួកគេ​។ ខ្ញុំ​ឃើញ​ពួកគេ​តស៊ូ​រៀន​ផង​ ធ្វើការ​ផង​ ដោយ​លំបាក​ ចំណែកខ្ញុំ​វិញ​ ទោះ​ខ្ញុំ​ ជា​កូន​អ្នកស្រុក​មក​ស្រែ​ តែ​មិនបាន​ទៅ​រក​ការងារ​ធ្វើ​ដូច​ពួកគេ​​ឡើយ​ ហើយ​រឹតតែ​មិនមែន​ជា​មនុស្ស​បំផ្លិច​បំផ្លាញ​ ឬធ្វើ​ឱ្យ​ម៉ែឪ​ទឹកភ្នែក​ទៅទៀត​។ អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ត្រូវ​ធ្វើ​នា​ពេលនេះ​ គឺ​ខំប្រឹង​រៀន​តែមួយមុខ​គត់​។ នៅ​ភ្នំពេញ​អ្នក​ដែល​ស្គាល់​ខ្ញុំ​ចង់​រក​ខ្ញុំ​មិន​ពិបាក​ទេ​ ទៅ​រក​នៅតែ​សាកល​វិទ្យាល័យ​ឃើញ​ហើយ​។ មួយ​ថ្ងៃ​ៗ ក្រៅពី​អង្គុយ​រៀន​ទ្រឹស្ដី​ពី​សាស្ត្រា​ចារ្យ​នៅក្នុង​ថ្នាក់​ គឺ​ទៅ​សំងំ​នៅក្នុង​បណ្ណាល័យ​ ដូច​កង្កែប​ក្នុង​រន្ធ​ ឬនិយាយ​ឱ្យ​ស្រួល​ស្ដាប់​ជាង​នេះ​បន្តិច​ទៅ​ គឺ​ដូច​សំពត់​ក្នុង​ផ្នត់​ទៅវិញ​ទេ​។ សួរ​ថា​ ម៉េច​បាន​ដូច្នេះ​? មក​ពី​ខ្ញុំ​មិនដែល​ស្គាល់​អ្វី​ក្រៅពី​ផ្ទះ​ជួល​ និង​សាកល​វិទ្យាល័យ​… គិតទៅ​គួរ​អស់សំណើច​ដែរ​! សូម្បី​អង្ករ​ត្រី​សាច់​ដែល​ម៉ែ​ផ្ញើ​មក​ពី​ស្រុក​ តាម​រថ​យន្ដ​ឈ្មួល​ គេ​ហៅ​ទៅ​យក​នៅ​ម្ដុំ​ផ្សារ​ដើម​គកល​រក​មិនឃើញ​ផង​ ខ្ញុំ​ជិះកង់​រក​ផ្សារ​ដើម​គវង្វេង​ពេញ​ក្រុង​។ នេះ​បាន​ចំជា​អ្នកស្រែ​មែន​ គ្រប់គ្នា​ចំអែចំអន់​ខ្ញុំ​ “ស្រែ​ង៉ោង​!” សូម្បីតែ​ផ្សារ​ដើម​គក៏​មិន​ស្គាល់​ដែរ​។

ហាក់​ចម្លែក​ចិត្ត​ដែរ​ ម្នា​ក់ៗ​ថា​ខ្ញុំ​ស្រែ​ តែ​ក្នុងរង្វង់​មិត្ត​រួម​ថ្នាក់​ស្ទើរ​បាត់មុខ​អ្នកស្រែ​ម្នាក់​នេះ​មិនបាន​។ ខ្ញុំ​មិនដឹង​ពី​មូលហេតុ​ទេ​ ដឹង​ត្រឹម​ពួកគេ​ចូលចិត្ត​ខ្ញុំ​។ ពួកគេ​តែង​ប៉ាវ​ឱ្យ​ខ្ញុំ​ហូប​នំចំណី​ ហើយ​ពេល​ពួកគេ​ហៅ​ទៅ​ហូប​នំ​ចំ​ណី​ម្ដង​ៗ ខ្ញុំ​មិន​ងាយ​ចេញទៅ​ហូប​ជាមួយ​ពួកគេ​ទេ​ ទោះ​ពួកគេ​ចេញលុយ​ឱ្យ​យ៉ាងណា​ ក៏​មិន​ងាយ​ចេញពី​ថ្នាក់រៀន​ទៅជាមួយ​ពួកគេ​ដែរ​។ នរណា​ហ៊ាន​ទៅ​ហូប​របស់​គេ​រាល់ពេល​នោះ​ មិន​ចេះ​ខ្មាសគេ​ទេ​ឬ សម្រាប់​ខ្ញុំ​ទោះ​មិន​ខ្មាសគេ​ ក៏​មាន​តូចចិត្ត​រអៀសខ្លួន​ខ្លះ​ដែរ​។ ខ្ញុំ​តែងតែ​បដិសេធ​រាល់ពេល​ពួកគេ​ហៅ​ទៅ​ហូប​នំ​ចំ​ណី​ម្ដង​ៗ។ មិនមែន​ខ្ញុំ​គ្មាន​លុយ​នោះ​ទេ​ គ្រាន់តែ​លុយ​ខ្ញុំ​មានកំណត់​មិន​អាច​ចំណាយ​ផ្ដេសផ្ដាស​តាមទំនើងចិត្ត​ដូច​កូន​អ្នកមាន​បាន​។ ការ​ស៊ីចាយ​ខ្ជះខ្ជាយ​អាច​ឱ្យ​ខ្ញុំ​រហេមរហាម​បាន​យ៉ាង​ប្រាកដ​ ដូច្នេះ​នៅពេល​ខ្ញុំ​ចង់​ចំណាយ​លើ​របស់​អ្វីមួយ​ ខ្ញុំ​តែង​គិតដល់​ការ​លំបាក​របស់​ម៉ែ​នៅ​ឯស្រុក​ បើ​របស់​ណា​មិន​តម្រូវការ​ចាំបាច់​ខ្ញុំ​មិន​ទិញ​ទេ​។ អាច​និយាយ​ថា​ ខ្ញុំ​ជា​មនុស្ស​គម្រិះ​ក៏បាន​ មិន​គម្រិះ​ក៏បាន​ អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ចង់​ប្រាប់​នោះ​ គឺ​អ្នកស្រែ​មាន​ជីវភាព​ខ្សត់​មក​រៀន​នៅ​ភ្នំពេញ​ បើ​ហ៊ាន​តែ​ចំណាយ​មិន​រឹតត្បិត​ច្បាស់ជា​ដាច់​បាយក្រៀម​ក្រពះ​ជា​មិន​ ខាន​។ នេះ​ជា​មូលហេតុ​ដែល​ខ្ញុំ​មិន​មាន​លុយ​មួយ​កាក់​មួយ​សេន​នៅ​ក្នុង​ហោប៉ៅ​។ មុន​ទៅរៀន​ ខ្ញុំ​មាន​បាយកក​មួយដុំ​ ត្រីងៀត​មួយ​កន្ទុយ​ ទឹក​ទុយ​យ៉ូ​មួយ​កូន​ដប​ បរិភោគ​ហើយ​ខ្ញុំ​ជិះកង់​ទៅរៀន​។ ថ្ងៃ​ខ្លះ​ បើ​មិនបាន​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ​វិញ​ទេ​ ខ្ញុំ​ត្រូវ​វេចបាយ​ទៅ​ហូប​នៅ​សាលា​។ ចំណែក​លុយ​ដែល​ម៉ែ​ផ្ញើ​មក​ពី​ស្រុក​ មួយ​ផ្នែក​សម្រាប់​តែ​បង់ថ្លៃ​ផ្ទះ​ជួល​ មួយផ្នែកទៀត​ទុក​ចំណាយ​លើ​សម្ភារៈ​សិក្សា​ និង​របស់​ប្រើ​ប្រាស់​ផ្សេង​ៗសឹង​មិន​គ្រប់​ផង​។ លុយ​ដែល​ម៉ែ​ផ្ញើ​មក​ថួនល្មម​តែ​ការ​ចំណាយ​លើ​របស់របរ​ទាំងនេះ​ប៉ុណ្ណោះ​ មិន​អាច​ចំណាយ​លើ​របស់​អ្វី​ផ្សេង​លើស​ពីនេះ​ឡើយ​។ ដូច្នេះ​ដើម្បី​គេច​ពី​មិត្តភក្តិ​ដែល​ចេះតែ​ហៅ​ទៅ​ហូប​នំចំណី​ជាមួយ​ពួកគេ​ ខ្ញុំ​ហាក់​កំពុង​រុញ​ខ្លួនឯង​ឱ្យ​រត់គេច​ចេញពី​មិត្តភាព​ដែល​ចេះតែ​មករ​កខ្ញុំ​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ដែរ​។ ខ្ញុំ​ដឹង​ថា​ ពួកគេ​ជា​មនុស្ស​សន្ដានចិត្ត​ល្អ​ ចង់​រាប់អាន​ដោយ​ស្មោះ​ តែ​ខ្ញុំ​ហាក់​ទទួល​សម្ពាធ​ពី​អារម្មណ៍​ខ្លួនឯង​ ហើយ​រឹតតែ​ខ្លាច​ស្រមោល​មិត្តភាព​ដែល​ចេះតែ​តាម​មក​បន្លាច​ខ្ញុំ​។ ខ្ញុំ​ចេះតែ​រត់គេច​ពី​ពួកគេ​ទៅ​សំងំ​នៅក្នុង​បណ្ណាល័យ​អាន​សៀវភៅ​តែម្នាក់ឯង​។ ខ្ញុំ​បាន​ហ៊ុមព័ទ្ធ​ខ្លួនឯង​ដោយ​មនោសញ្ចេតនា​នៃ​ភាព​ឯកោ​បំផុត​។ ដោយ​សារ​ការ​រត់គេច​នេះ​ហើយ​ បាន​នាំ​ខ្ញុំ​ទៅកាន់​ពិភព​ថ្មី​មួយ​ គឺ​ពិភព​ចំណេះដឹង​។ ដោយសារតែ​ការ​រត់គេច​ពី​មិត្តភាព​បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ខ្ញុំ​កាន់តែ​រីកចម្រើន​ឥត​ថមថយ​ ហើយ​មិត្តភក្ដិ​រឹតតែ​ចូលចិត្ត​ខ្ញុំ​ខ្លាំង​ជាង​មុន​ទៅទៀត​។ ពី​មួយ​ពេល​ទៅ​មួយ​ពេល​ ការ​រត់គេច​ពី​មិត្តភាព​ធ្វើ​ឱ្យ​ខ្ញុំ​ក្លាយជា​និស្សិត​ឆ្នើម​នៅក្នុង​ថ្នាក់​។

ធ្មេច​បើក​ ធ្មេច​បើក​ ៤ឆ្នាំ​បាន​កន្លងទៅ​យ៉ាង​រហ័ស​ មួយ​ប៉ប្រិចភ្នែក​ថ្ងៃ​ពិសេស​សម្រាប់​ជីវិត​ខ្ញុំ​បាន​មកដល់​ដូច​ការ​រំពឹង​ទុក​។ ថ្ងៃ​ទទួល​សញ្ញាបត្រ​នៅ​ឯកោះ​ពេជ្រ​ នៅ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​ ខ្ញុំ​ទទួល​សញ្ញាបត្រ​ពី​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ដោយ​ផ្ទាល់​ ខ្ញុំ​សង្ឃឹមថា​ ម៉ែ​នឹង​មក​ចូលរួម​ពិធី​នេះ​នៅ​ថ្ងៃ​នោះ​។ ខ្ញុំ​រីករាយ​ស្ទើរ​ហោះ​ពេល​ឮម៉ែ​សរសើរ​ថា​ ខ្ញុំ​រៀន​ពូកែ​ ហើយ​ទទួល​សញ្ញាបត្រ​ពី​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ផ្ទាល់ដៃ​ដូច្នេះ​ ចំណែក​ម៉ែ​គាត់​ត្រេកអរ​ឥតឧបមា​។ បន្តិច​ក្រោយមក​ សម្ដី​បន្ទាប់​របស់​គាត់​បែរជា​បដិសេធ​មិន​ចូលរួម​ទៅវិញ​។ ភាព​រីករាយ​ និង​ក្ដី​សង្ឃឹម​របស់ខ្ញុំ​ទាំងប៉ុន្មាន​បាន​រលាយ​សូន្យ​ទៅតាម​ខ្យល់​មួយរំពេច​។ ខ្ញុំ​សួរ​គាត់​ ហេតុអ្វី​បាន​អត់​មក​? គាត់​ថា​អត់​ស្គាល់​ភ្នំពេញ​ គាត់​ឮថា​នៅ​ទីក្រុង​គេ​ស្លៀកពាក់​ស្អាត​ស៊ី​វី​ល័យ​ ឯគាត់​មក​ពី​ស្រុក​ជាប់​ក្លិន​ស្រែ​ ខ្លាច​បាក់មុខ​ បាត់​កិត្តិយស​ ឬត្រូវ​គេ​មាក់ងាយ​ខ្ញុំ​ដោយសារតែ​គាត់​ខោ​មិន​ខោអាវ​មិន​អាវ​។ ខ្ញុំ​មិន​ពេញចិត្ត​នឹង​សម្ដី​គាត់​លើកឡើង​មកនេះ​ទេ​ តែ​ខ្ញុំ​ក៏​មិន​ហ៊ាន​បង្ខំ​គាត់​ដែរ​ បើ​គាត់​មិន​ចង់​មក​ទៅ​ហើយ​ មានតែ​បណ្ដោយ​តាមចិត្ត​របស់​គាត់​ប៉ុណ្ណោះ​។

ក្រោយ​បញ្ចប់​បរិញ្ញា​ ខ្ញុំ​មាន​អារម្មណ៍​ស្រស់ថ្លា​ ខួរក្បាល​ល្ហែល្ហើយ​មួយ​កម្រិត​ ខ្ញុំ​មិន​ត្រឡប់ទៅ​ស្រុក​វិញ​ទេ​ ព្រោះ​ខ្ញុំ​មានការ​ងារ​ធ្វើ​ហើយ​។ ខ្ញុំ​ជា​បុគ្គលិក​ទូទៅ​នៅ​ផ្នែក​ធនធានមនុស្ស​ក្នុង​រោងចក្រ​កាត់ដេរ​សម្លៀកបំពាក់​ឯកជន​មួយ​។ ការងារ​ខ្ញុំ​មិនសូវ​ពិបាក​ទេ​ បើ​ធៀប​ជាមួយ​ការងារ​កម្មករ​រោងចក្រ​ ឬកម្ម​ករ​សំណង់​ទីនោះ​ ប៉ុន្តែ​ប្រាក់ខែ​ខ្ញុំ​ប្រហាក់​ប្រហែល​ ឬតិច​ជាង​ពួកគាត់​ផង​ បើ​ពួកគាត់​ខំប្រឹង​ធ្វើការ​ដោយ​ថែម​ម៉ោង​។ ខ្ញុំ​ធ្វើការ​បាន​កន្លះ​ឆ្នាំ​ ខ្ញុំ​មាន​ស្នេហា​ដោយ​លង់​ស្រឡាញ់​នារី​ម្នាក់​ នាង​ឈ្មោះ​ចាន់​ឌី​។ នៅកន្លែង​ធ្វើការ​ ខ្ញុំ​តែងតែ​ចោល​កន្ទុយភ្នែក​លួចមើល​នាង​ ពេល​នាង​ក្រឡេក​ចំ​ម្ដង​ៗ ខ្ញុំ​អៀន​នាង​ឡើង​ខ្វេរ​ ខ្ញុំ​តាម​ញ៉ែ​រហូត​នាង​លង់​ស្រឡាញ់​ខ្ញុំ​។ តាំងពី​មាន​ស្នេហា​ខ្ញុំ​លែង​បាន​ផ្ញើ​ប្រាក់ខែ​ជូន​ម៉ែ​ដូចមុន​ទៀតហើយ​ គឺ​ផ្ញើ​តែ​ពាក់កណ្ដាល​នៃ​ប្រាក់ខែ​ខ្ញុំ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ប្រាក់ខែ​ដែល​នៅ​សេសសល់​ខ្ញុំ​យក​ទៅ​ប៉ាវ​សង្សារ​សំណព្វ​ដើម្បី​យកចិត្ត​នាង​។ បន្ទប់​ពី​ពួក​យើង​កាន់តែ​យល់ចិត្ត​យល់​ថ្លើម​គ្នា​ហើយ​នោះ​ មិនយូរ​ប៉ុន្មាន​នាង​ទារ​សុំ​ខ្ញុំ​រៀប​ការ​ឆាប់​ៗ ទោះ​ខ្ញុំ​គ្មាន​លុយ​ ក៏​ខ្ញុំ​មិន​ហ៊ាន​ប្រាប់​ត្រង់​ទៅ​នាង​ថា​ គ្មាន​លុយ​ដែរ​។ ដោយ​ខ្លាច​គេ​ចូល​ចែចូវ​ឆក់​យក​នាង​ទៅបាត់​ ខ្ញុំ​ទៅ​ខ្វះ​ខ្វៀន​ម៉ែ​ឱ្យ​រកលុយ​ការ​។ ម៉ែ​បំពេញ​បំណង​ខ្ញុំ​ដោយ​គ្មាន​បដិសេធ​សំណើ​របស់ខ្ញុំ​ ទីបំផុត​ខ្ញុំ​បាន​រៀបការ​ជាមួយ​អូន​ចាន់​ឌីតា​មក្ដី​ប្រាថ្នា​។ យើង​ស្រឡាញ់​គ្នា​ និង​រស់នៅ​ជាមួយគ្នា​យ៉ាង​មាន​សេចក្ដីសុខ​។ បន្ទាប់ពី​រៀបការ​ហើយ​ ពួក​យើង​បានសម្រេច​ចិត្ត​រស់នៅ​ភ្នំពេញ​បន្ត​ទៀត​។ រស់នៅ​ភ្នំពេញ​យើង​មិន​មានផ្ទះ​ខ្លួនឯង​ ដូច្នេះ​យើង​ទៅ​ជួលផ្ទះ​ថ្មី​ដែល​អាច​រស់នៅ​សមរម្យ​ជាងផ្ទះ​ចាស់​។ ពី​មួយថ្ងៃ​ទៅ​មួយថ្ងៃ​ ពី​មួយឆ្នាំ​ទៅ​មួយឆ្នាំ​ ការរស់នៅ​របស់​យើង​មិនល្អ​ប្រសើរ​ទាល់តែសោះ​បែរជា​ដុន​ដា​បទៅៗ​។ ការ​ចំណាយ​ត្រូវ​បែងចែក​គ្រប់​ច្រកល្ហក​ ប្រាក់ខែ​មួយ​ចំណែក​ត្រូវ​បង់ថ្លៃ​ផ្ទះ​ មួយ​ចំណែក​ត្រូវ​ផ្គត់ផ្គង់​ជីវភាព​ប្រចាំថ្ងៃ​ និង​មួយចំណែកទៀត​ត្រូវ​ចំណាយ​លើ​កូន​ទើបនឹង​កើត​ ឯប្រភព​ចំណូល​រកតែ​ម្នាក់​។ ដោយ​ពិបាក​ទប់ទល់​នឹង​ជីវភាព​ប្រចាំថ្ងៃ​ពេក​ ខ្ញុំ​ក៏​សម្រេច​ទៅ​ពិគ្រោះ​ជាមួយ​ប្រពន្ធ​ ដោយ​យកកូន​ទៅ​ផ្ញើ​ម៉ែ​ឯស្រុក​មួយ​រយៈ​ ដើម្បី​ប្រពន្ធ​មាន​ពេល​ទៅ​ធ្វើការ​ឡើងវិញ​។ ពួក​យើង​មាន​គម្រោង​ថា​ បើ​ពួក​យើង​ធ្វើការ​ទាំងពីរ​នាក់​អាច​សល់​លុយ​កាស​ច្រើន​ ហើយ​បន្ទាប់ពី​រឹង​ជើង​រឹង​ដៃ​ហើយ​ យើង​អាច​ទៅ​បង្កើត​មុខរបរ​រកស៊ី​នៅ​ឯស្រុក​ និង​អាច​រស់នៅ​ជុំ​កូន​វិញ​បាន​ហើយ​។ កូនប្រុស​ខ្ញុំ​មាន​អាយុ​មិនទាន់​មួយ​ខួប​ផង​ ត្រូវ​ឃ្លាតឆ្ងាយ​ពី​ម្ដាយ​ឪពុក​ទាំង​ក្មេងខ្ចី​។ ចំណែក​ម៉ែ​វិញ​ គាត់​សប្បាយចិត្ត​ខ្លាំង​ណាស់​ ដែល​បាន​ចៅប្រុស​យក​ទៅ​មើលថែ​ផ្ទាល់ដៃ​។ បាន​ម៉ែ​ជួយ​មើលថែ​កូន​ជំនួស​ដូចនេះ​ ខ្ញុំ​អស់​បារម្ភ​ ហើយ​ងាក​ទៅ​ពួតដៃ​ជាមួយ​ប្រពន្ធ​ដើម្បី​ប្រឹងប្រែង​ធ្វើការ​សន្សំ​លុយ​សឹង​មិន​ហ៊ាន​សម្រាក​។ ខ្ញុំ​តែងតែ​ផ្ញើ​ប្រាក់ខែ​ខ្លះ​ជូន​ម៉ែ​ដើម្បី​ទិញ​ទឹកដោះ​សម្រាប់​កូន​រៀងរាល់​ខែ​។ យូរ​ៗទៅ​ ដោយសារតែ​វក់វី​នឹង​ការងារ​ផង​ គ្មាន​ពេល​សម្រាក​​ផង​ ពួក​យើង​ស្ទើរតែ​ភ្លេច​កូន​ដែល​នៅជា​មួយ​ម៉ែ​ទៅ​ហើយ​។ កូន​ធំល្មម​លែង​ត្រូវការ​ទឹកដោះគោ​ស្រប​ពេល​ដែល​យើង​មមាញឹក​នឹង​ការងារ​ភ្លេច​ផ្ញើ​លុយ​ជូន​ម៉ែ​សម្រាប់​ទំនុកបម្រុង​កូន​ ចំណែក​ម៉ែ​ក៏​ស្ងាត់​មិនឃើញ​ទំនាក់ទំនង​មក​ទៀត​។ ចាប់តាំងពី​យកកូន​ប្រុស​ទៅ​ផ្ញើ​ម៉ែ​ ពួក​យើង​មិនសូវ​បាន​ទៅលេង​ទេ​។ ក្នុង​មួយឆ្នាំ​ទៅលេង​បានតែ​ម្ដង​ ឬពីរ​ដង​ប៉ុណ្ណោះ​ គឺ​នៅ​រដូវ​ចូលឆ្នាំ​ថ្មី​ប្រពៃណី​ជាតិ​ និង​នៅ​រដូវ​ភ្ជុំបិណ្ឌ​។ ក្នុង​ឆ្នាំនេះ​ ដោយសារតែ​រោងចក្រ​មាន​បញ្ហា​បុគ្គលិក​ធ្វើបាតុកម្ម​ដំឡើង​ប្រាក់ខែ​ ខណៈ​ការបោះឆ្នោត​ជ្រើសរើស​តំណាងរាស្ត្រ​ក្នុង​អាណត្តិ​ថ្មី​កៀក​មកដល់​ផង​នោះ​ ពេលនេះ​មេ​សហជីព​ហាក់​មានអំណាច​ខ្លាំង​ក្នុង​ការសម្រប​សម្រួល​អំពី​រឿងរ៉ាវ​ដែល​កើតឡើង​នេះ​។ ម្ចាស់​រោងចក្រ​សុំ​ខ្ញុំ​ឱ្យ​ជួយ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ ដោយ​បន្ថែម​ប្រាក់ខែ​ និង​ប្រាក់​លើកទឹកចិត្ត​មួយចំនួន​ដល់​ពួក​យើង​ផង​។ ខ្ញុំ​ហាក់​ត្រេកអរ​នឹង​ប្រាក់​បន្ថែម​ ប៉ុន្តែ​ជាមួយគ្នា​នេះ​ កម្មករ​រោងចក្រ​ក៏​កំពុងតែ​ស្រែក​ទាមទារ​ដំឡើង​ប្រាក់ខែ​ដែរ​។ ដោយសារតែ​ស្ថានការណ៍​ប្រែប្រួល​ ខ្ញុំ​មិនបាន​ទៅលេង​កូន​ ហើយក៏​មិនបាន​រវីរវល់​ដល់​ការ​ផ្ញើ​លុយ​ទៅ​ម៉ែ​ទៀត​។ ទម្រាំ​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នេះ​ហើយ​ តែមួយ​ភ្លែត​សោះ​មួយឆ្នាំ​បាន​កន្លង​ផុត​ទៅ​ហើយ​។ ប្រពន្ធ​ខ្ញុំ​រំលឹក​ខ្ញុំ​ថា​ ​;;ពួក​យើង​ខានទៅ​លេង​កូន​យូរហើយ​ ឯលុយ​កាស​ក៏​មិនបាន​ផ្ញើ​ទៅ​ដែរ​។ សម្ដី​ប្រពន្ធ​ខ្ញុំ​ហាក់​បាន​ដាស់តឿន​ខ្ញុំ​ឱ្យ​ភ្ញាក់​រលឹក​ឡើងវិញ​។ មែនហើយ​ ខ្ញុំ​ស្ទើរតែ​ភ្លេចឈឹង​ទៅ​ហើយ​ កុំ​តែ​បាន​ប្រពន្ធ​និយាយប្រាប់​កុំអី​ភ្លេច​មែនហើយ​។ ខ្ញុំ​ប្រាប់​ប្រពន្ធ​ខ្ញុំ​ថា​ ចាំ​ដល់​ភ្ជុំ​ឆ្នាំនេះ​សឹម​ទៅលេង​ ព្រោះ​ខានទៅ​លេង​ជិត​ពីរ​ឆ្នាំ​ហើយ​។ និយាយ​ហើយ​ ពួក​យើង​បាន​ត្រៀម​លុយ​កាស​ រួម​ទាំង​របស់​ប្រើប្រាស់​មួយចំនួន​ផង​ ដើម្បី​យក​ទៅ​ជូន​ម៉ែ​។ ខ្ញុំ​និយាយ​ជាមួយ​ម៉ែ​ថា​ មុន​ភ្ជុំ​ធំ​បី​ថ្ងៃ​ ខ្ញុំ​នឹង​ទៅ​ស្រុក​លេង​ម៉ែ​ ហើយ​មាន​ទាំង​របស់របរ​ប្រើប្រាស់​មួយចំនួន​ទៅជាមួយ​ផង​សម្រាប់​ជូន​ម៉ែ​។ ថ្ងៃសម្រាក​បាន​មកដល់​ ប្រពន្ធ​ខ្ញុំ​បែរជា​មាន​ជំងឺ​ជា​ទម្ងន់​ ខ្ញុំ​មិន​អាច​ទៅលេង​ស្រុក​តាម​ពាក្យសន្យា​បាន​ឡើយ​ ហើយក៏​មិន​អាច​ផ្ញើ​ប្រាក់​ទៅ​ពួកគាត់​ដែរ​។ ខ្ញុំ​ប្រាប់​គាត់​ថា​ ភ្ជុំ​នេះ​មិនបាន​ទៅលេង​ទេ​ ហើយក៏​មិនបាន​ផ្ញើ​ប្រាក់​ទៅ​ដែរ​ ព្រោះ​ប្រពន្ធ​ឈឺ​ត្រូវការ​ប្រាក់​ជាចាំបាច់​ ម្យ៉ាងទៀត​មិនដឹង​ថា​ ត្រូវ​ចំណាយ​លើ​ការ​ព្យាបាល​អស់​ប៉ុន្មាន​នៅឡើយ​ទេ​។ ពេលនោះ​ម៉ែ​និយាយ​ថា​ មិន​អី​ទេ​! ចាំ​ប្រពន្ធ​ជាសះស្បើយ​សឹម​ទៅលេង​ ឬចាំ​ទៅលេង​នា​ពេល​ចូលឆ្នាំ​ថ្មី​ឆ្នាំក្រោយ​ក៏បាន​ ចំណែក​កូនប្រុស​ខ្ញុំ​នៅជា​មួយ​គាត់​ គាត់​ប្រាប់​កុំឱ្យ​បារម្ភ​ ឥឡូវ​វា​ធំ​ហើយ​ វា​ឆ្លាត​ណាស់​ គាត់​អាច​មើលថែ​វា​បាន​។

ឮម៉ែ​និយាយ​បែបនេះ​ ខ្ញុំ​ហាក់​ធូរស្រាល​ចិត្ត​បន្តិច​។ ក្រោយពី​ជាសះស្បើយ​ពី​ជំងឺ​ហើយ​ ពួក​យើង​បាន​ចាប់ផ្ដើម​សន្សំ​លុយ​ជាថ្មី​ ហើយ​រង់ចាំ​វេលា​ចូលឆ្នាំ​ប្រពៃណី​ជាតិ​មកដល់​ជាថ្មី​ នឹងអាល​បាន​ទៅ​ជួប​មុខ​កូន​ជាទីស្រឡាញ់​ដែល​ខាន​ឃើញ​មុខ​គ្នា​ជាង​ពីរ​ឆ្នាំ​មកនេះ​។ កាន់តែ​កៀក​ថ្ងៃឈប់​សម្រាក​ ខ្ញុំ​កាន់តែ​នឹក​កូនប្រុស​បណ្ដូលចិត្ត​ កាន់តែ​នឹក​ម៉ែ​..។ ពេល​កំពុង​នៅលើរថយន្ត​ក្រុង​ឆ្ពោះទៅ​ស្រុក​ ខ្ញុំ​រឹតតែ​អន្ទះអន្ទែង​ចង់​ជួប​ពួក​គា​ត់​ភ្លាម​ៗស្ទើរ​ទ្រាំមិនបាន​ទៅ​ហើយ​។ ខ្ញុំ​ចេះតែ​ក្រឡេក​មើល​នេះ​មើល​នោះ​ ឬនិយាយ​ជាមួយ​ប្រពន្ធ​ដើម្បី​បន្លប់​ភាព​អន្ទះអន្ទែង​ តែ​ភាព​ស្រងេះ​ស្រងោច​កាន់តែ​ចូល​មក​សណ្ឋិត​ក្នុង​អារម្មណ៍​ខ្ញុំ​ទ្វេឡើង​។ អារម្មណ៍​ខ្ញុំ​ហាក់​មើលឃើញ​ពួកគាត់​កំពុងតែ​អង្គុយ​ទន្ទឹង​ចាំ​ខ្ញុំ​នៅមុខ​ផ្ទះ​យ៉ាង​អន្ទះសា​ ដូច​ខ្ញុំ​កំពុង​ចង់​ជួប​ពួកគាត់​យ៉ាង​ដូច្នោះ​ដែរ​។ ពេល​ទៅដល់​ផ្ទះ​ភ្លាម​ ខ្ញុំ​មិនឃើញ​ពួកគាត់​អង្គុយ​រង់ចាំ​ខ្ញុំ​ដូច​អារម្មណ៍​ខ្ញុំ​ស្រមើស្រមៃ​នោះ​ទេ​ ផ្ទះ​មាន​សភាព​ស្ងាត់ជ្រងំ​ មិនដឹងជា​ពួកគាត់​ទៅណា​ឡើយ​។ ខ្ញុំ​ទៅ​រក​នៅ​ឯចម្ការ​ក្រោយផ្ទះ​ ក៏​មិនឃើញ​ពួកគាត់​ អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ឃើញ​នោះ​ គឺ​ឃើញ​ចម្ការ​ត្រូវ​គេ​ធ្វើ​របង​ព័ទ្ធ​ជិតឈឹង​។ ពេល​សួរ​អ្នកជិតខាង​ទើប​ដឹង​ថា​ ម៉ែ​ទៅ​វត្ត​។ ដោយអំណាច​នឹក​កូន​ពេក​ ខ្ញុំ​មិនបាន​សួរនាំ​អ្វី​ច្រើន​ទេ​ ខ្ញុំ​រួសរាន់​ទៅ​រក​គាត់​នៅ​ឯវត្ត​ ហើយ​ឃើញ​គាត់​កំពុង​រុញ​រទេះ​លក់​លៀស​ហាល​។

​ពុទ្ធោ​ម៉ែ​! ម៉ែ​កំពុង​ដើរ​រុញ​រទេះ​លក់​លៀស​ហាល​ក្រោម​កម្ដៅថ្ងៃ​យ៉ាង​ហួតហែង​ក្នុង​សភាព​ស្បែក​ជ្រីវជ្រួញ​។ ឯកូនប្រុស​ខ្ញុំ​នៅ​លើ​ធ្នើរ​ក្រោម​រទេះ​បិទ​ភ្នែក​ក្នុង​សភាព​យ៉ាង​ស្ងប់ស្ងាត់​។ ភ្លាម​នោះ​ ខ្ញុំ​ន្ទុះ​ទៅ​រក​ម៉ែ​ដោយ​ទន់ជង្គង់​គ្រឹប​នៅចំពោះមុខ​គាត់​ទាំង​ទឹកភ្នែក​ និង​មិន​ខ្វល់​ពី​អ្នក​នៅ​ជុំវិញ​កំពុង​ចោម​មើល​។ ខ្ញុំ​និយាយ​៖

-ម៉ែ​.. ហេតុអ្វី​ធ្លាក់ខ្លួន​យ៉ាងនេះ​? ខ្ញុំ​សង្វេ​កចិត្ត​ណាស់​.. ម៉ែ​បត​វិញ​ដោយ​ការ​ភ្ញាក់ផ្អើល​ចិត្តជា​ខ្លាំង​។

-មានរឿង​អី​កូន​… ក្រោក​ឡើង​មក​សឹម​និយាយ​គ្នា​

-បាទ​ម៉ែ​!

ខ្ញុំ​ក្រោកឈរ​ជូត​ទឹកភ្នែក​ដែល​កំពុង​រលីងរលោង​យ៉ាង​ខ្លោចចិត្ត​ អាណិត​អ្នកម៉ែ​ និង​កូនប្រុស​តូច​របស់ខ្ញុំ​ដែល​កំពុង​លង់លក់​លើ​ធ្នើរ​ក្រោម​រទេះ​លៀស​ហាល​។ ខ្ញុំ​និយាយ​ទាំង​អួល​ដើមក​នូវ​សំណួរ​ដដែល​ ដោយ​កាយវិការ​អោន​លើក​អាតូច​កូន​ខ្ញុំ​ពីក្រោម​រទេះ​មក​ដាក់លើ​ស្មា​ទាំង​វា​មមិងមមាំង​ វា​ខ្លាច​ខ្ញុំ​ វា​យំ​…។ ម៉ែ​មិន​ឆ្លើយនឹង​សំណួរ​ខ្ញុំ​ទេ​ គាត់​យក​អាតូច​ពី​ខ្ញុំ​ ហើយ​ឱ្យ​ខ្ញុំ​រុញ​រទះ​លៀស​ហាល​ទៅផ្ទះ​ជាមួយ​គាត់​។ ពួក​យើង​ដើរ​បណ្ដើរ​និយាយ​គ្នា​បណ្ដើរ​៖

-មាន​ឃើញ​ទេ​ ខានមក​លេង​យូរ​ពេក​ សូម្បី​កូន​ ក៏​មិន​ចាំមុខ​កូន​ដែរ​

-មែនហើយ​ម៉ែ​.. ខ្ញុំ​មិនដឹង​ថា​ ម៉ែ​ធ្លាក់ខ្លួន​យ៉ាងនេះ​ទេ​ កូន​ចង់​ដឹងរឿង​ហេតុ​យ៉ាងណា​ខ្លះ​?

-មិន​អី​ទេ​កូន​ គ្រាន់តែ​ប៉ុណ្ណឹង​! ម៉ែ​អាច​ធ្វើ​បាន​ ម៉ែ​រីករាយ​ធ្វើ​វា​ចេញពី​ចិត្ត​…

ខ្ញុំ​ជជីកសួរ​គាត់​ គាត់​បែរជា​និយាយ​បន្លប់​ពីនេះពីនោះ​ទៅវិញ​។ ទោះ​គាត់​ខំ​និយាយ​យ៉ាងណា​ ក៏​ខ្ញុំ​នៅតែ​ចង់​ដឹង​ថា​ ហេតុអ្វីបានជា​គាត់​ធ្លាក់ខ្លួន​ដល់​ដំណាក់កាល​នេះ​ ដោយ​មិន​ប្រាប់​ខ្ញុំ​មួយម៉ាត់​? កាលពី​កុមារភាព​ ថ្វីបើ​គ្រួសារ​យើង​ក្រ​ ក៏​មិន​រហេមរហាម​រក​អង្ករ​ច្រក​ឆ្នាំង​មិនបាន​ដល់​ម្ល៉ឹង​ដែរ​។ យើង​មាន​ដីស្រែ​ មាន​ដីចម្ការ​ គួរសម​អាច​ចញ្ចឹម​ខ្លួន​រស់​ដោយ​មិន​លំបាក​។ កាលពី​តូច​ខ្ញុំ​ឃើញ​ម៉ែ​ពុក​ធ្វើ​តែ​ស្រែចម្ការ​នឹង​គោក្របី​ ជី​ដាក់​ស្រែ​ប្រើ​តែ​អាចម៍គោ​អាចម៍ក្របី​ ស្រូវ​ផ្លែ​បាក់​កងាប់​ចោល​។ ពួក​យើង​រស់នៅ​សប្បាយ​ហាក់​មិន​ខ្វល់​ពី​អ្វី​ទាំងអស់​។ នៅ​កៀន​ផ្ទះ​មាន​ស្លឹកគ្រៃ​ នៅ​ក្រោយផ្ទះ​មាន​ត្រឡាច​ មាន​ននោង​ មាន​ត្រប់​ មាន​ផ្ទី​ ក្នុង​អណ្ដូង​មាន​ត្រី​មាន​កង្កែប​ចង់ស៊ី​ថ្មើរម៉ាន​បាន​ថ្មើរ​នោះ​ នៅមុខ​ផ្ទះ​មាន​ស្លឹក​ងប់​ មាន​ស្លឹកបាស​ ឆ្ងាយ​ពី​ផ្ទះ​ប្រហែល​ពីរ​គីឡូ​ដី​មាន​បឹង​មួយ​អាច​ដាក់មង​ ចង​សន្ទូច​ ចាប់ត្រី​។ បើ​និយាយ​​ពី​ឧស​ដុត​វិញ​រឹតតែ​មិន​ភ័យ​ទៅទៀត​ គ្រាន់តែ​ដើរ​ពី​ស្រែ​ទៅដល់​ផ្ទះ​រើស​មែក​ឈើ​ងាប់​ៗដាក់លើ​រទេះ​ទុក​ដុត​មិន​ខ្វះ​។ ដល់​រដូវ​ធ្វើស្រែ​ យើង​ស្ទើរតែ​មិន​ស្គាល់​ថា​ អ្វី​ជា​ថ្លៃឈ្នួល​ថ្លៃ​ជួល​ដៃ​ដក​ស្ទូង​ផង​។ ម្នា​ក់ៗ​ប្រវាស់ដៃ​គ្នា​ ម្តង​គេ​ ម្តង​យើង​ មិនបាច់​អស់​លុយ​ទេ​។ អ្នកស្រុក​ធ្វើស្រែ​មួយឆ្នាំ​តែ​បី​ទៅ​បួន​ខែ​ ហើយ​សម្រាក​ប្រាំពីរ​ទៅ​ប្រាំបី​ខែ​ តែ​អាច​ចិញ្ចឹម​កូន​ទាំង​ផ្លូន​រស់​បាន​ដោយ​មិនឃើញ​មាន​អ្នកណា​ម្នាក់​អត់ឃ្លាន​នោះ​ទេ​។

និយាយ​ដល់​ចំណុច​នេះ​ ស្រាប់តែ​ម៉ែ​សួរ​ពីរ​បៀ​បរ​បប​អ្នក​រស់នៅ​ទីក្រុង​។ ខ្ញុំ​រាយរាប់​ប្រាប់​គាត់​ដោយ​មិន​បង្អង់​ ខ្ញុំ​ប្រាប់​គាត់​ថា​ អ្នកក្រុង​ឃើញ​អ្នកស្រែ​រស់នៅ​ទំនេរ​ប្រាំពីរ​ទៅ​ប្រាំបី​ខែ​ក្នុង​មួយឆ្នាំ​ដូច្នេះ​ ពួកគេ​គិតថា​ អ្នកស្រែ​ល្ងង់​ហើយ​ខ្ជិល​ទៀត​។ ចំណែក​អ្នក​រស់នៅ​ក្រុង​វិញ​ ទាំង​គេ​ទាំង​ខ្ញុំ​ មួយ​ថ្ងៃ​ៗរវល់​ខំប្រឹង​ធ្វើការ​រកតែ​ពេល​ទៅ​ជុះអាចម៍​គ្មាន​។ អ្នកក្រុង​មើលឃើញ​ខ្លួនឯង​គ្រាន់បើ​ជាង​អ្នកស្រែ​ជានិច្ច​ ពួកគេ​ហាក់​ភ្លេច​គិតថា​ អង្ករ​បន្លែ​ត្រី​សាច់​ដែល​ពួកគេ​ស៊ី​នោះ​ គឺ​បាន​មក​ពី​អ្នកស្រែ​។ ទេ​! មិនមែនទេ​ ឥឡូវ​គឺ​បាន​មក​ពី​យួន​…

-មិនមែន​តែ​អ្នកក្រុង​ណា៎​ សូម្បី​ម៉ែ​និង​អ្នកភូមិ​យើង​ ក៏​ស៊ី​តែ​របស់​យួន​ដែរ​។

-ហេតុអ្វី​ត្រូវ​ស៊ី​របស់​យួន​ បើ​យើង​មាន​ដីស្រែ​មាន​ដីចម្ការ​ដែរ​នោះ​? (ខ្ញុំ​សួរ​)

-មិនមែន​ពួក​យើង​ចង់ស៊ី​របស់​យួន​ប៉ុន្មាន​ទេ​ តែ​ដោយសារ​ទល់​ច្រក​មក​ពី​បម្រែបម្រួល​សង្គម​ ហើយ​អង្ករ​បន្លែ​ត្រី​សាច់​ប្រែក្លាយ​ជា​ថ្នាំពុល​ តាំងពី​អ្នកស្រុក​លក់​ស្រែចម្ការ​រត់ចោល​ផ្ទះសំបែង​អស់​ម្ល៉េះ​។ ចំណែក​ម៉ែ​ក៏​លក់​ដែរ​…

-ម៉ែ​លក់​… ម៉េច​បាន​លក់​? កុំ​តែ​ម៉ែ​ធ្លោយមាត់​ កុំអី​ប្រហែល​ខ្ញុំ​នៅតែ​មិនដឹងជា​រៀង​រហូត​ហើយ​។

ម៉ែ​អេះអុញ​មិន​ចង់និយាយ​បន្ត​ តែ​ដោយសារ​ខ្ញុំ​ចេះតែ​ជជីកសួរ​ខ្លាំងពេក​ គាត់​ក៏​សម្រេច​លាតត្រដាង​អាថ៌កំបាំង​ដែល​គាត់​លាក់បាំង​ខ្ញុំ​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ទាំង​ទើស​ទាល់​​ចិត្ត​។ ម៉ែ​ប្រាប់​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ថា​ តាមពិត​ម៉ែ​មិន​ចង់​លក់​ទេ​ គឺ​ដោយសារតែ​កាលៈទេសៈ​បង្ខំ​ ទើបបាន​ម៉ែ​លក់​។ អ្នកភូមិ​ផង​របង​តែមួយ​គេ​លក់​អស់ហើយ​ បើ​អ្នក​មាន​ដីស្រែ​នៅ​ម្ដុំ​យើង​ គេ​លក់​អស់ហើយ​ ដូច្នេះ​ម៉ែ​ត្រូវតែ​លក់​ចៀសវាង​មាន​បញ្ហា​ទៅ​ថ្ងៃមុខ​។ ម្យ៉ាងទៀត​ បើ​ម៉ែ​មិន​លក់​ សួរ​ថា​មាន​លុយ​ពីណា​ឱ្យ​កូន​រៀន​។ កូន​ដឹង​​ទេ​! ការសិក្សា​ថ្នាក់​បរិញ្ញាបត្រ៤ឆ្នាំ​ ម៉ែ​ត្រូវលក់​គោឈ្មោល​អស់​មួយ​នឹម​ មេគោ​មី​ត្នោត​អស់​មួយ​ក្បាល​ និង​ស្រែ​អស់​មួយ​កន្លែង​។ ក្រោយ​កូន​រៀនចប់​ ម៉ែ​អរ​ណាស់​! ម៉ែ​ពិតជា​ចង់ទៅ​ចូលរួម​ពិធី​ទទួល​សញ្ញាបត្រ​របស់​កូន​ណាស់​ តែ​ពេលនោះ​ម៉ែ​ដាច់​លុយ​ខ្លាំងពេក​ស្ទើរតែ​រក​អង្ករ​ច្រក​ឆ្នាំង​មិនបាន​ផង​។ ម្ល៉ោះហើយ​ម៉ែ​ចេះ​តែ​​រក​លេស​និយាយ​គេចវេះ​ពី​ការចូលរួម​ពិធី​ទទួល​សញ្ញាបត្រ​របស់​កូន​។ ដីស្រែ​ពីរ​កន្លែង​ទៀត​ ម៉ែ​លក់​យក​លុយ​ការកូន​ ចំណែក​ដីចម្ការ​ក្រោយផ្ទះ​យើង​វិញ​ ម៉ែ​លក់​បង្ហើយ​នៅពេល​កូនប្រុស​កូន​ឈឺ​។ វា​ឈឺ​បន្ទាប់ពី​វា​មក​នៅជា​មួយ​ម៉ែ​បាន​ប្រហែល​ជាង​មួយ​ខែ​ម្ល៉េះ​។ ម៉ែ​ដឹង​ថា​ ពួក​កូន​មិនទាន់​មាន​លុយ​គ្រប់គ្រាន់​ទើប​មិន​ប្រាប់​ឱ្យ​ដឹង​ខ្លាច​ប៉ះពាល់​ដល់​ការងារ​របស់​ពួក​កូន​។ ដោយឡែក​ដីចម្ការ​នៅមុខ​វត្ត​ម៉ែ​មិនទាន់​លក់​ទេ​ ព្រោះ​ផ្នូរ​ពុក​កូន​នៅ​ទីនោះ​ ដូច្នេះ​ម៉ែ​ជួល​ឱ្យទៅ​គេ​ដាំ​អំពៅ​។ តាមពិត​ម៉ែ​ចង់​ដាំ​ដោយខ្លួនឯង​ដែរ​ តែ​ពេលនេះ​ម៉ែ​ខ្សោយកម្លាំង​ទៅ​ហើយ​មានតែ​ជួល​ទៅ​ឱ្យ​គេ​ធ្វើ​ចៀសវាង​ទុក​ដី​ទំនេរ​ចោល​។ នេះ​ហើយ​គឺ​ដើមចម​ដែល​ម៉ែ​ដើរ​រុញ​រទេះ​លក់​លៀស​ហាល​ ដើម្បី​បាន​កម្រៃ​ផ្សែផ្សំ​គ្រាន់​ចិញ្ចឹមជីវិត​។

ការ​រៀបរាប់​របស់​ម៉ែ​ធ្វើ​ឱ្យ​ទឹកភ្នែក​ខ្ញុំ​ស្រក់​ចុះ​ដោយ​មិនដឹង​ខ្លួន​ ទឹកភ្នែក​ពោរពេញ​ដោយ​ភាព​ឈឺចាប់​និង​ភាព​ខ្មាសអៀន​។ ខ្ញុំ​មិន​អាច​កែប្រែ​ស្ថានភាព​ឱ្យ​ប្រសើរ​ជាង​ការ​ខ្ទប់មុខ​ខ្មាស​ម៉ែ​ គឺ​ខ្មាស​ត្រង់​ម៉ែចិញ្ចឹម​បីបាច់​ថែរក្សា​ខ្ញុំ​ឱ្យ​ពេញរូបពេញរាង​ ឱ្យ​រៀន​មានចំណេះ​ខ្ពង់ខ្ពស់​ រៀបការ​ប្រពន្ធ​ឱ្យ​ ហើយ​ដើរ​លក់​លៀស​ហាល​ចិញ្ចឹម​កូន​ឱ្យ​ទៀត​។ អ្វី​ៗទាំងអស់​ គឺ​មក​ពី​ខ្ញុំ​ទើប​ម៉ែ​ខ្ញុំ​ធ្លាក់ខ្លួន​យ៉ាងនេះ​។

ឃើញ​សភាព​ខ្ញុំ​បែបនេះ​ ម៉ែ​យកដៃ​មក​អង្អែល​ខ្នង​ ហើយ​ប្រាប់​កុំឱ្យ​ខ្ញុំ​ឈឺចាប់​ពេក​ កុំ​រំជួលចិត្ត​អី​ ស្រុក​គេ​ក៏​ដូច​ស្រុក​យើង​ គឺ​នៅសល់​តែ​មនុស្សចាស់​និង​កូន​ក្មេង​តូច​ៗ​ប៉ុណ្ណោះ​ ដែល​នៅចាំ​ផ្ទះសំបែង​។ ចំណែក​មនុស្ស​ពេញកម្លាំង​ត្រូវ​ចេញទៅ​ធ្វើ​ការ​ឆ្ងាយ​ៗពី​ផ្ទះ​ ចោល​កូន​ ចោល​ម៉ែឪ​ ស្ងាត់​ស្រុក​ ស្ងាត់​ស្រែ​អស់​។ តាមពិត​ទៅ​គ្មាន​​នរណា​ម្នាក់​ចង់​បែក​ពី​គ្រួសារ​នោះ​ទេ​ អ្វី​គ្រប់យ៉ាង​ដោយសារតែ​ស្ថានភាព​សង្គម​ចាប់បង្ខំ​ឱ្យ​ពួក​យើង​ធ្វើបែប​នេះ​។ ម៉ែ​ប្រាប់​ខ្ញុំ​កុំ​បន្ទោស​ខ្លួន​អី​ បើ​ចង់​បន្ទោស​ត្រូវ​បន្ទោស​សង្គម​ដែល​កំហិត​វាសនា​យើង​បែបនេះ​។

យ៉ាងណា​ខ្ញុំ​នៅតែ​យល់ថា​ ចាស់​ៗជំនាន់​មុន​ធ្វើ​តែ​ស្រែ​នឹង​គោក្របី​សោះ​អាច​ចិញ្ចឹម​កូន​ទាំង​ផ្លូន​រស់​បាន​ តែ​មនុស្ស​សម័យនេះ​បែរជា​នាំគ្នា​រត់ចោលស្រុក​របៀប​ប៉ាត់​រប៉ាយ​ទៅ​ធ្វើការ​ឆ្ងាយ​ផ្ទះសំបែង​ ចំណែកខ្ញុំ​មានកូន​តែមួយ​សោះ​មិន​អាច​ចិញ្ចឹម​ដោយខ្លួនឯង​បាន​ ខ្ញុំ​ពិតជា​ខ្មាស​មនុស្ស​ជំនាន់​មុន​ ហើយ​រឹតតែ​ខ្មាស​ម៉ែ​ទៅទៀត​។ ចាស់​ពីមុន​ចិញ្ចឹម​កូនមួយកន្ទេល​រស់​ ចុះ​ចំណែកខ្ញុំ​?

ដោយ តន វិបុល

កែវភ្នែកពុក

ឪពុកខ្ញុំកំពុងតែអង្គុយបិតបន្ទះវល្លិ៍ផ្ដៅក្រោមម្លប់ដើមពុទ្រានៅមុខផ្ទះ។ ខ្ញុំដើរទៅជិតគាត់ឮគាត់រអ៊ូរទាំតិចៗតែឯងដូចមនុស្សឆ្កួត។ ខ្ញុំដើរសសៀរទៅអង្គុយនៅលើកំណាត់ឈើចំពីមុខគាត់ ដើម្បីមើលគាត់បិតបន្ទះវល្លិ៍ផ្ដៅ និងស្ដាប់គាត់និយាយ មួយសន្ទុះក្រោយមក ទើបខ្ញុំសួរគាត់ថា ពុកនិយាយពីអ្វីឮសូរង៉ូវៗស្ដាប់មិនបាន។

គាត់ងើបមុខឡើង ហើយសម្លឹងមើលខ្ញុំដោយសភាពភាំងៗ ឬមួយប្រហែលមកពីគាត់រវល់ឈ្ងោកបិតបន្ទះវល្លិ៍ផ្ដៅទើបពុំដឹងខ្ញុំមកអង្គុយនៅក្បែរគាត់។ ខ្ញុំសួរគាត់ម្ដងទៀត គាត់ឆ្លើយវិញ៖

*-មានបាននិយាយអ្វីទេ គ្រាន់តែថាពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ អាកាសធាតុកាន់តែក្ដៅឡើងៗដូចភ្លើងឆេះ។ នៅឯទីជនបទមានដីស្រែដីចម្ការ តែគ្មានទឹកគ្មានមានអ្នកធ្វើសោះ ហើយដល់ពេលមានគ្រោះធម្មជាតិត្រូវការជំនួយគ្មានអ្នកជួយ លុះដល់ពេលចាស់ជរាទៅគ្មានអ្នកគិតគូរដល់ជីវិតទៀត...

ខ្ញុំតបសម្ដីគាត់បែបកូនក្មេង...

*-ពុកចេះតែត្អូញត្អែរថា គ្មាននរណាគិតគូរហើយ បើគ្មាននរណាគិតគូរទេ យ៉ាងហោចណាស់ នៅមានកូនកំលោះម្នាក់នេះដែរពុក។ និយាយពីស្ថានភាពស្រុកទេសយើងវិញ រឹតតែមិនបាច់និយាយទៅទៀត ព្រោះបើយើងប្រដូចជំនាន់នេះទៅនឹងជំនាន់លោកពត ឬជំនាន់ក្រោយលោកពតបន្ដិច យើងនឹងឃើញថា គ្រាន់បើជាងឆ្ងាយណាស់។

ពុកតបវិញដោយមានប្រសាសន៍បណ្ដើរ ក្នុងដៃមានកាន់កាំបិតបន្ទោះបិតបន្ទះវល្លិ៍ផ្ដៅបណ្ដើរ។ ពុកខ្ញុំមានអាយុ៧២ឆ្នាំ ស្បែកគាត់ចាប់ផ្ដើមកាត់តែជ្រីវជ្រួញយារធ្លាក់ណាស់ទៅហើយ ប៉ុន្តែចាស់គាត់ គឺចាស់នៅមាំទាំ គាត់មានប្រសាសន៍ថា៖

*-អ្នកណាថា ពុកភ្លេចកូននុះ... ក្នុងមួយជីវិតពុក... ពុកមានបទពិសោធហែលឆ្លងបីបួនជំនាន់ហើយ គ្រាន់បើឬមិនគ្រាន់បើ ពុកដឹងច្បាស់ណាស់។ ពុកដឹងច្បាស់ពីប្រវត្តិសាស្រ្ត ដ្បិតប្រវត្តិសាស្រ្តមានពេលខ្លះបង្ហាញពីភាពក្លាហានរបស់បុព្វបុរសស៊ូស្លាប់ដើម្បីការពារទឹកដី ស៊ូស្លាប់ដើម្បីការពារជាតិ ទោះបីផ្គរលាន់គ្រឹមៗក៏មិនភ័យមិនរត់ចោលជាតិដែរ តែបុព្វបុរសខ្លះទៀត តាមរយៈប្រវត្តិសាស្រ្ដបានបង្ហាញឱ្យឃើញពីភាពទន់ជ្រាយ គ្មានភាពក្លាហាន ហើយមានខ្លះទៀតនោះក្បត់ជាតិផងក៏មាន។ ពេលនេះកូនរៀនជិតចប់បណ្ឌិតហើយ កូនអាចរកឫសគល់ឃើញទេ ហេតុអ្វីបានជាបែបនេះ? តើគំនុំរវាងសាច់ឈាមឯងនិងគំនុំរវាងជាតិមួយណាដែលគួរតែឈឺចាប់ជាង? ពេលរកចម្លើយឃើញហើយចាំមកប្រាប់ពុកក៏បានដែរ។

ខ្ញុំអេះអុញបន្តិច ហើយតបសម្ដីគាត់វិញថា៖

*-ពុកមានប្រសាសន៍បែបនេះមិនខុសទេ តែសំណួរពុកសួរភ្លាមៗចឹង ខ្ញុំរកឆ្លើយមិនទាន់ទេ។

*-អើ! បើឯងរកមិនទាន់ឃើញ ក៏មិនអីដែរ (ពុកខ្ញុំនិយាយ) តែពុកសង្ឃឹមថា ថ្ងៃណាមួយឯងនឹងរកឃើញវាដោយខ្លួនឯង ព្រោះពេលនេះ ឯងគឺជាមន្ត្រីសំខាន់មួយរូបសម្រាប់ជាតិដែរ។

ពេលនេះខ្ញុំមិនបាននិយាយអ្វីទៀតទេ ខ្ញុំនៅស្ងៀមចាំស្ដាប់ពុកមានប្រសាសន៍ពន្យល់ខ្ញុំតទៅទៀត.. ពុកពន្យល់ខ្ញុំថា តាមរយៈកែវភ្នែករបស់ពុក... ពុកមើលឃើញសង្គមយើងសព្វថ្ងៃមានច្បាប់ទម្លាប់ត្រឹមត្រូវហើយ ហើយរាស្រ្ដស្លូតត្រង់ក៏គាំទ្រ និងតែងតែស្អប់ខ្ពើមដល់អំពើអាក្រក់ ទាំងអំពើកាប់ចាក់ រឿងចាប់រំលោភ រឿងគំនុំ រឿងអយុត្តិធម៌ រួមទាំងរឿងគ្មានហេតុផលផ្សេងៗដទៃទៀត តែបើអំពើអាក្រក់ទាំងនេះនៅតែបន្តកើតមានឡើង រាស្រ្តនៅតែមិនអាចរកក្ដីសុខបាន។ អ្វីដែលកើតឡើងនេះ វាគ្រាន់តែជាផ្នែកមួយដែលពុកមើលឃើញប៉ុណ្ណោះ ពុកមើលឃើញវាកើតចេញដោយសារតែច្បាប់មិនស្រឡាញ់រាស្រ្ត រាស្រ្តមិនស្រឡាញ់ច្បាប់ រាស្រ្ដមិនទុកចិត្តច្បាប់ រាស្រ្តខ្វះការអប់រំ និងឥទ្ធពលពីអ្នកលេងនយោបាយទាំងក្នុងនិងក្រៅប្រទេស។ ត្រឹមត្រូវណាស់ដែលគេថា ច្បាប់តាក់តែងឡើងមកមិនមែនសម្រាប់ប្រឆាំងមនុស្សដែលប្រព្រឹត្តអំពើល្អ និងសម្រាប់ប្រឆាំងតែមនុស្សប្រព្រឹត្តអំពើអាក្រក់ ហើយការបង្កើតច្បាប់ គឺដើម្បីគ្រប់គ្រងជាតិ ការបង្កើតច្បាប់ គឺដើម្បីគ្រប់គ្រងរាជការ ការបង្កើតច្បាប់ គឺដើម្បីគ្រប់គ្រងរាស្រ្តមិនមែនបង្កើតច្បាប់មកបំផ្លាញរាស្រ្ត បំផ្លាញរាជការ បំផ្លាញជាតិ និងមិនមែនសម្រាប់ការពារពួកបក្សនោះទេ។ កែវពុកមើលឃើញទៀតថា មនុស្សមួយក្រុមតូច មិនដឹងច្បាស់ថា ក្រុមណាមួយទេ មិនដឹងជាពួកមន្ត្រីរាជការដូចកូន ជាអ្នកជំនួញ ឬទាំងពីរក្រុមនេះពួតដៃសហការណ៍គ្នាក៏មិនដឹងដែរ។ ពួកគេបានទៅគាបសង្កត់រាស្រ្តតូចតាចដោយបង្ខំឱ្យរាស្រ្តតូចតាចទាំងនោះធ្វើតាមខ្លួនតាមតែអំពើចិត្ត។ សួរថាច្បាប់ស្រឡាញ់រាស្រ្តនៅត្រង់ណា? កូនសម្លាញ់ត្រូវដឹងថា មូលហេតុដែលនាំឱ្យច្បាប់មានតម្លៃ គឺនៅត្រង់យុត្តិធម៌។ ដូច្នេះអ្នកមានអំណាចធំប៉ុនណាក៏ដោយ ត្រូវតែគោរពច្បាប់ មានតែធ្វើបែបនេះទេទើបច្បាប់មានតម្លៃសម្រាប់ជាតិ មានយុត្តិធម៌សម្រាប់រាស្រ្តទូទៅ មិនមែនសម្រាប់តែបុគ្គលបក្សពួកនិយមទេ។

និយាយត្រឡប់មកវិញ ពុកសុំនិយាយប្រាប់កូនដោយត្រង់ទៅចុះ... ដើម្បីបង្រ្កាបរឿងខុសច្បាប់ទាំងឡាយ ដោយបញ្ចៀសមនុស្សបង្កអំពើអាក្រក់ទាំងពួង ដោយការលុបបំបាត់អំពើកាប់ចាក់រវាងគ្នានឹងគ្នា ការលុបបំបាត់អំពើអយុត្តិធម៌ទាំងឡាយនៅក្នុងសង្គម គួបផ្សំនឹងការពង្រឹងវិស័យអប់រំផងនោះ ប្រសិនបើរាស្រ្តមានការអប់រំ រាស្រ្តដឹងខុសដឹងត្រូវប្រទេសជាតិនឹងខ្លាំងក្លា។ បើច្បាប់បង្ក្រាបមនុស្សអាក្រក់បាននឹងមានការងើបឡើងនូវមនុស្សល្អ កាលណាងើបមនុស្សល្អ មនុស្សល្អនឹងរស់បានសេចក្ដីសុខ កាលណារាស្រ្ដរស់នៅប្រកបដោយសេចក្ដីសុខ នោះទើបហៅបានថា ប្រទេសជាតិមានសន្ដិភាព តែបើរាស្រ្ដមិនទាន់មានក្ដីសុខក្នុងការរស់នៅផង មិនទាន់អាចហៅបានថា ប្រទេសជាតិមានសន្ដិភាពឡើយ។

ពិតជាគួរឱ្យសោកស្ដាយណាស់ ព្រោះអ្វីគ្រប់យ៉ាងបានត្រឹមតែជាសម្ដីតាចាស់សក់ស្កូវម្នាក់និយាយទៅកាន់កូនប៉ុណ្ណោះ...

ដោយ តន វិបុល

អាម្លាញ់

អាសម្លាញ់ អញសម្លឹង បឹងតាមោក 

បើវាគោក លោកពុះប្លង់ សង់បុរី 

ហើយអញលក់ វក់យកប្រាក់ សក្ដិប្ដូរថ្មី 

កើតសេដ្ឋី លៃលក់ទៀត ជាតិហិនហោច។​ 

អញសប្បាយ ចាយលុយពេក ដេកភ្លេចគិត 

ពីជីវិត ពិតមកដល់ សល់អាសោច 

ត្រូវក្មេងជេរ ស្មេរចារទុក រុកដាច់ដោច 

កើតជាខ្មោច ខ្លោចកេរ្ដិ៍ឈ្មោះ គ្រោះប្រវត្តិ។

ដោយ តន វិបុល

បងឡើងខ្ពស់ជាងអូន

ជិត​ប្រាំឆ្នាំ​​ហើយ ដែល​យើង​​មិនបាន​​​ជួប​គ្នា… យើង​បែក​គ្នា​នៅ​ក្រោយ​ពេល​ដែល​យើង​ចេញ​ពីសាកល​វិទ្យាល័យ។ តាំង​ពីនោះ​ម​ក​ កុំ​ថា​ឡើយ​ជួប​សូម្បី​តែ​ការ​ទាក់​ទង​គ្នា​ក៏​ដាច់​ខ្សែ​រយៈ​ដែរ។ ពី​មុន​ពួក​យើង​ស្រឡាញ់​គ្នា​ខ្លាំង​ណាស់ប្រៀបបានបងហើយនិងប្អូន ប៉ុន្ដែ​បន្ទាប់​ពី​ពួក​យើង​បែក​គ្នា អ្វីៗ​ក៏ស្ងាត់​សូន្យ​ឈឹង​។​ ទោះ​ខ្ញុំ​ព្យាយាម​ហៅ​ទូរសព្ទ​ទៅ​គាត់​ជា​​ច្រើន​លើក​ជា​ច្រើន​សា​យ៉ាង​ណា ក៏​នៅ​តែ​ហៅ​មិន​ចូល​ដដែល។ ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា គាត់​ដូរ​លេខ​ទូរសព្ទ​ឬ​យ៉ាង​ណា​ទេ។​ អស់​ពីព្យាយាម​ទាក់​ទងតាម​ទូរសព្ទ​​ ខ្ញុំ​ប្ដូរ​មក​ព្យាយាម​​ទាក់​​ទង​​តាម​​ហ្វេស​ប៊ុក (Facebook) របស់​​គាត់​​វិញ​ម្ដង​ដោយព្យាយាម​ម្ដង​​ហើយ​​ម្តង​​ទៀត ​ប៉ុន្តែ​នៅ​តែ​គ្មាន​ប្រយោជន៍​ដដែល​ ព្រោះ​មិន​ដឹង​គណនី​ហ្វេសប៊ុក​គាត់​ខូច​លែង​ដំណើរ​ ឬ​គាត់​លែង​ប្រើ​តាំង​ពី​ពេល​ណា​មក​ទេ។ ពេល​នេះ​ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា គាត់​នៅ​ទី​ណា​​ ហើយដោយសារ​តែ​ខ្ញុំ​មមា​ញឹក​នឹង​ការងារ​ផង ដូច្នេះខ្ញុំ​មិន​បាន​ទៅ​រក​គាត់​នៅ​ឯ​ស្រុក​កំណើត​គាត់ទេ។ នៅ​ក្នុង​ចិត្ត​របស់​ខ្ញុំ​ចាប់​ផ្ដើម​អស់​សង្ឃឹម​បន្តិច​ម្តង​បន្តិច​ម្ដង ខ្ញុំ​អស់​សង្ឃឹម​នៅ​ក្នុង​ចិត្ត​ដោយ​សារ​គិត​ថា ​គាត់​លែង​រវី​រវល់​នឹង​ខ្ញុំ​ ប្រហែលជាគាត់​​​បំភ្លេច​ខ្ញុំ​ចោល​ហើយ ​ទើប​មិន​ទាក់​ទង​មក​ខ្ញុំ​ដូច​នេះ។ ប្រសិន​ជា​គាត់​នៅ​ស្រឡាញ់​រាប់​អាន​ខ្ញុំ​ដោយ​ស្មោះ​ប្រាក​ដ​មែន​ ទោះ​គាត់​ដូរ​លេខ​ទូរសព្ទ ឬ​គ្មាន​ទូរសព្ទ​ប្រើ​យ៉ាង​ណា​ក៏​​ដោយ ទោះ​ក្នុង​រូបភាព​ណា​ក៏​ដោយ ម្ល៉ោះ​​ប្រហែលជា​គាត់​រក​មធ្យោ​បាយ​សម​ស្រប​​ណា​មួយ​ទាក់​ទង​មក​ខ្ញុំ​ហើយ មិន​មែន​ស្ងាត់​ឈឹង​ដូច​ចោរ​លួច​សេះ​យ៉ាង​​នេះ​ទេ។​

ចាប់​តាំង​ពី​ពេល​នោះ​មក ខ្ញុំ​លែង​នឹក​នា​ដល់​គាត់​ទៀត​ហើយ។ រហូត​មក​ដល់​ថ្ងៃ​មួយ គឺថ្ងៃ​សុក្រ​នៅ​ពេល​ដែល​ខ្ញុំ​កំពុង​រៀប​ចំ​ខ្លួន​ទៅ​ធ្វើការ​ ស្រាប់​តែ​គាត់​ហៅ​ទូរសព្ទ​មក​អញ្ជើញ​ខ្ញុំ​ទៅ​ចូល​រួម​ពិធី​ជប់​លៀង​នៅ​ផ្ទះ​របស់​គាត់។ ខ្ញុំ​មិន​ទាន់​សួរ​នាំ​ច្បាស់​លាស់​ផង ទូរសព្ទ​នោះ​ស្រាប់តែដាច់​លែង​ឮ​សំឡេង។ ​ខ្ញុំ​ព្យាយាម​ហៅ​ទូរសព្ទ​ទៅ​គាត់​វិញ​ដែរ តែ​ទោះ​ជា​ខ្ញុំ​ព្យាយាម​ហៅ​ទូរសព្ទ​ទៅ​វិញ​យ៉ាង​ណា ក៏​នៅ​តែ​មិន​ចូល… ខ្ញុំ​រឹត​តែ​អន់​ចិត្ត​នឹង​គាត់ ហើយ​គិត​ថា មិន​ទៅ​ចូល​រួម​ពិធី​ជប់​លៀង​គាត់​ទេ។​ ប៉ុន្តែ​នៅ​ក្នុង​អារម្មណ៍​របស់​ខ្ញុំ​ហាក់​កាន់​តែ​មិន​ដាច់​អាល័យ​ពី​គាត់​ទាល់​តែ​សោះ ទោះ​កន្លង​មក​គាត់​ព្រងើយ​កន្ដើយ​នឹង​ខ្ញុំ​យ៉ា​ណាក្ដី។ ​បន្ទាប់​​ពី​គិត​សា​ជា​ថ្មី​ឡើង​វិញ​រួច​ម​ក​ ខ្ញុំ​បាន​សម្រេច​ថា​ ទៅ​ចូល​រួម​ពិធី​ជប់​លៀង​របស់​គាត់​វិញ​យ៉ាង​ប្រញិប​ប្រញាប់​កល់​រក​ទិញ​អ្វី​ជា​ទ្រនាប់​ដៃ​ផ្ញើ​គាត់​ស្ទើរ​តែ​មិន​ទាន់​ផង​។​

ពេល​ទៅ​ដល់​ទី​នោះ​ភ្លាម បន្ទាប់​ពី​គាត់​ចេញ​មក​ស្វាគមន៍​ខ្ញុំ​យ៉ាង​កក់​ក្ដៅ និង​បន្ទាប់​ពី​យើង​ឱប​គ្នា​យ៉ាង​ណែន​ដោយ​ក្ដី​នឹក​រលឹក​ផង​នោះ ​ខ្ញុំ​ហាក់​ភ្លេច​អស់​នូវ​អ្វី​ដែល​ធ្លាប់​អាក់​អន់​ស្រពន់​ចិត្ត​ចំពោះ​គាត់​កាល​ពី​កន្លង​មក ហើយ​ជំនួស​មក​វិញ​នូវ​អារម្មណ៍​សប្បាយ​រីក​រាយ។ នៅ​ពេល​នោះ​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់ សេចក្ដី​រាប់​អាន​គ្នា ​កាល​ពី​នៅ​សាកល​វិទ្យា​ល័យ​បាន​ត្រឡប់​មក​រក​សភាព​ដើមវិញ។ អ្វី​ដែល​កាន់​តែ​រីករាយ​និង​មោទនភាព​ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត​នោះ ​គឺ​ការ​ជប់លៀង​ដំឡើង​តួនាទី​ថ្មី​របស់​គាត់​ដែល​កាន់​តែ​ខ្ពស់​ត្រដែត​ត្រដឹម​ជាង​មុន។ គាត់​ឡើង​ជា​មន្ត្រី​គ្រប់​គ្រង​នៅ​នាយកដ្ឋាន​នៃ​អង្គភាព​ប្រឆាំង​អំពើ​ពុក​រលួយ។ ដោយ​ហេតុ​តែ​រលឹក​គ្នា​ខ្លាំង​ពេក​ នៅ​រាត្រី​ជប់​លៀង​នោះ​ពួក​យើង​បាន​ជជែក​គ្នា​ពី​នេះ​ ពី​នោះ និង​រំលឹក​អនុស្សាវរីយ៍​ល្អៗ​ជា​ច្រើន ជាពិសេស​គឺ​អនុស្សាវរីយ៍ កាល​ពី​រៀន​នៅ​សាកលវិទ្យាល័យ​ជាមួយ​គ្នា។​ ពួក​យើង​ជជែក​គ្នា​យូរៗ​ទៅ​ធ្លាក់​ដល់​ការ​សួរ​​​​អំពី​ការ​ងារ។ ខ្ញុំ​សួរ​គាត់ថា៖

-.តើ​សប្បាយ​ចិត្ត​ដែរ​ទេ នៅ​ពេល​ដែល​បាន​ទទួល​តំណែង​ថ្មី​ខ្ពស់​ជាង​មុន​ដូចនេះនោះ?​

គាត់​លើក​កែវ​ក្រេប​ប៊ីយែរ​បន្តិច ហើយ​តប​មក​វិញថា៖​

-.ការណ៍​ដែល​ខ្ញុំ​ហៅ​ឯង​មក​ជប់​លៀង​នេះ គឺ​ជប់​លៀង​ដោយសារខ្ញុំខូច​ចិត្ត​។​

ឮ​ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​ឈ្លេច​សួរភ្លាម…​

-.ហេតុ​អ្វី?​

-.ឡើង​​ខ្ពស់​​ហួស​​លុយ… (គាត់​ឆ្លើយ​វិញ​យ៉ាង​កំបុត)។​

ភ្លាម​នោះ ពួក​យើង​បាន​ផ្ទុះ​សំណើច​ព្រម​គ្នា។ បន្តិច​ក្រោយ​មក បន្ទាប់​ពី​សំឡេង​សើច​ស្ងាត់​ទៅ​វិញ ពួក​យើង​លើក​កែវ​គោះ​និង​ផឹក​ទាំង​អស់​គ្នា ហើយ​គាត់​សួរ​ខ្ញុំ​វិញ៖​

-.អឺ! ចំណែកឯងវិញ ធ្វើការអ្វី នៅឯណាដែរ?

-.ខ្ញុំ.. អឺ! ខ្ញុំ​ខុស​ពី​បង ព្រោះ​ខ្ញុំ​ធ្វើការ​នៅ​ខ្លាញ់។ ចម្លើយ​របស់​ខ្ញុំ​គ្រាន់​តែ​គិត​ថា និយាយ​ឱ្យ​ផុត​តែ​ពី​មាត់​ប៉ុណ្ណោះ មិន​គិត​ថា អួត​ដាក់​គាត់​ទេ។ ប៉ុន្ដែ​ចម្លើយ​នេះ​បែរ​ជា​ធ្វើ​ឱ្យ​គាត់​លាន់​មាត់​៖

-.អូះ! បើ​ដូច្នេះ​មែន.. លុយ​ខាប់​ដូច​ទឹក​គ្រឿង​ហើយ..

ឥត​បង្អង់​យូរ ខ្ញុំ​ក៏លើកឡើងថា៖

-.មិន​ខាប់​ដូច​ទឹក​គ្រឿង​ដូច​បង​យល់​ទេ ព្រោះ​ឥឡូវ​ខ្ញុំ​ឈប់​នៅ​កន្លែង​ខ្លាញ់​ហើយ ខ្ញុំ​ទៅ​នៅ​កន្លែង​ស្ងួត​វិញ​ម្ដង។

គាត់​ធ្វើ​ភ្នែក​ឡិង​ឡង់ហាក់​​ងឿង​​ឆ្ងល់​នឹង​សម្ដី​របស់​ខ្ញុំ ហើយ​សួរ​ថា ហេតុ​អ្វី​គេ​ដូរ ឬ​ដោយ​សារ​តែ​ឯង​ពុក​រលួយ​ពេក?
​
គាត់​​ឃើញ​ខ្ញុំ​អេះអុញ​មិន​ទាន់ឆ្លើយសំណួរគាត់ គាត់​បាន​ឈ្លេច​សួរ​ខ្ញុំ​ទៀត.. តែ​ខ្ញុំ​បដិសេធ​៖​

-.មិន​ដូច្នោះ​ទេ​បង​.​.​

រួចហើយ​ខ្ញុំ​ពន្យល់​គាត់​តាម​ដំណើរ​សេចក្ដី​រឿង​ទៀត​ថា គេ​ប្ដូរ​ខ្ញុំ​មិន​មែន​ដោយ​សារ​តែ​ខ្ញុំ​ពុក​រលួយ​ទេ គឺ​ដោយសារ​តែ​ខ្ញុំ​ជា​អ្នក​សុំ​គេ​ឈប់​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​.​.​ គឺ​ដោយសារ​តែ​ខ្ញុំ​មិន​អាច​នៅ​កន្លែង​ខ្លាញ់​បាន​តទៅទៀត​ ព្រោះ​ខ្លាញ់​ច្រើន​ពេក ខ្ញុំ​ខ្លាច​អស់​ជីវិត​ដោយ​សារ​តែខ្លាញ់។ ខ្លាញ់​ដែល​ខ្ញុំ​និយាយ​នេះ មិន​មែន​មាន​ន័យ​ថា​ ខ្ញុំ​ធ្វើ​នៅ​លើ​គំនរ​លុយ​ទេ គឺ​ខ្ញុំ​ធ្វើការ​ជា​អ្នក​ដុស​លាង​ខ្ទះ​និង​ចង្អើរ​សាច់​អាំង​នៅ​ហាង​ផឹក​ស៊ី​ទេ​តើ។ ជាមួយ​នឹង​ការងារ​នេះ មួយ​ថ្ងៃៗ​ខ្លាញ់​ជាប់នឹង​ខ្ទះ​ឬ​ចង្អើរ​សាច់​អាំង​ខ្ទាត​មក​ប្រឡាក់​ពេញ​តែ​ខ្លួន។​

ម្តង​នេះ​លែង​មាន​សំណើច​ផ្ទុះ​ឡើង​ព្រម​គ្នា​ដូច​មុន​ទៀត​ហើយ។ គាត់មើល​មក​ខ្ញុំ​ដូច​ជា​មនុស្ស​ចម្លែក​ដែល​មិន​ធ្លាប់​ស្គាល់​គ្នា​ពី​មុន។​ គាត់​មើល​មក​ខ្ញុំ​ដូច​ខ្ញុំ​ជា​មនុស្ស​ថ្មី​ម្នាក់ផ្សេង​ទៀត ព្រោះ​ចរិត​ខ្ញុំ​ពី​មុន​មិន​ចូល​ចិត្ត​កំប្លែង​បែប​នេះ​ទេ។ គាត់​សួរ​ខ្ញុំ​ដោយ​ញញើត​ញញើម​លែង​ស្និទ្ធ​ដូច​មុន​ គាត់​សួរ​ខ្ញុំ​ថា ​តើ​ខ្ញុំ​ទៅ​ធ្វើ​ការ​នៅ​ឯណា​វិញ?

ខ្ញុំ​ឆ្លើយ​ប្រាប់​គាត់​ដោយ​ត្រង់ៗ​វិញ​ថា ពេល​ឈប់​ពី​កន្លែង​ខ្លាញ់ ហើយ​ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​ធ្វើ​នៅ​អង្គភាព​ពន្ធដារ​វិញ។​ នៅ​កន្លែង​នោះ​ស្ងួត​មិន​មាន​ខ្លាញ់​ដូច​នៅ​កន្លែង​ដុះ​លាង​ខ្ទះ​សាច់​អាំង​ទេ។ គាត់​ដក​ដង្ហើម​ធំ​អម​ជាមួយ​សំឡេង ហឺ.. បង្អូស​យ៉ាង​វែង ហើយ​គាត់​សួរ​ខ្ញុំ​ដោយ​មិន​អស់​ចិត្ត​៖​

-.អ្ហាះ! បង​ឡប់​ខួរ​អស់​ហើយ ម្ដង​និយាយ​បែប​នេះ ម្ដង​និយាយ​បែប​នោះ តើ​ធ្វើ​អី​នៅ​ណា​ឱ្យ​ពិត​ប្រាកដ​ទៅ?​

-.កុំ​អាល​ទាន់​មួម៉ៅ​អីបង.​.​ អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​និយាយ​មក​នេះ គឺ​ការ​ពិត​ទាំង​អស់ (ខ្ញុំ​ប្រាប់​គាត់)​

-.អើ! និយាយ​ចុះ និយាយ​ឡើង នៅ​កន្លែង​ខ្លាញ់​ដដែល​.​.​

-.តែ​បង​ឡើង​ខ្ពស់​ជាង​ខ្ញុំ ឯខ្ញុំ​នៅ​តែទាប​ជាង​បង​ដដែល​។ និយាយហើយ ពួក​យើង​ក៏ផ្ទុះ​សំណើច​ឡើង​ព្រមៗ​គ្នា​ដូច​មិន​ដែល​បាន​សើច ហា​ហា​ហា​ហា​.​..

សូមបញ្ជាក់ថា រឿងនេះប្រឌិតឡើងតាមសតិអារម្មណ៍រវើរវាយរបស់ស្មេរទាំងស្រុង។

ដោយ តន វិបុក

ម៉ែឪ

ធម្មជាតិជាម៉ែឪ 
នៅលើផ្លូវដ៏វែងឆ្ងាយ
ប្រឹងប្រែងឥតជិនណាយ 
ជួយរូបកាយកូនពុំងារ។

ជួយបានពាក់កណ្ដាល
លូតដុះដាលបានមួយគ្រា
នៅសេសសល់វេលា 
ឱ្យស្ងួនភ្ងាដើរខ្លួនឯង។

ដ្បិតអីម៉ែឪចាស់ 
ជីវិតផ្លាស់ដូចសូរ្យសែង
អស់ពេលនឹងសម្ដែង
តាមហួងហែងជីវិតកូន។

ដោយ តន វិបុល

ពន្លកស្នេហ៍លើទឹកដីវ៉ូហាន

ខ្យល់​កាន់​តែ​ត្រជាក់​ពី​មួយ​ថ្ងៃ​ទៅ​ថ្ងៃ ស្លឹក​ឈើ​ចេះ​តែ​​​រុះរោយ​តាម​រដូវ​កាល​របស់​វា។ ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​នេះ​អាកាសធាតុ​ត្រជាក់​ខ្លាំង​ណាស់។ ក្នុង​សម្លៀក​បំពាក់​ដ៏​ក្រាស់​ឃ្មឹក​ នាង​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា ក្នុង​រដូវ​ត្រជាក់​នៅ​លើ​ភ្នំ​អ៊ូតាំង យើង​អាច​មើល​ឃើញ​ទេសភាព​ដ៏​ស្រស់​ត្រកាល។ អ៊ូតាំង​ គឺ​ជា​ភ្នំ​មួយ​ដែល​មាន​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​៤០០​គីឡូ​ម៉ែត្រ​ពី​ទី​ក្រុង​វ៉ូហាន នៅ​ភាគ​ពាយព្យ​នៃ​ខេត្ត​ហ៊ូប៉ី ប្រទេស​ចិន។ នៅ​ទី​នោះ គឺ​ជា​ដើម​កំណើត​នៃ​សាសនា​តាវ និង​ជា​កន្លែង​កំណើត​នៃ​ក្បាច់​គុន​ថៃ​ជី។ ថ្ងៃ​នេះ​ ខ្ញុំ​ពិត​ជា​មាន​ភ័ព្វ​ព្រេង​សំណាង​ខ្លាំង​ណាស់​ដែល​នាង​នាំ​ខ្ញុំ​ទៅ​លេង​នៅ​លើ​ភ្នំ​អ៊ូ​តាំង។ នៅ​តាម​ផ្លូវ​ឡើង​ភ្នំ​ក្រោម​អាកាសធាតុ​ដ៏​ត្រជាក់ នាង​បាន​ពន្យល់​ខ្ញុំ​ថា​ ភ្នំ​អ៊ូតាំង​មាន​លក្ខណៈ​ខុស​ប្លែក​ពី​ភ្នំ​ដទៃ​ត្រង់​មាន​កម្ពស់​១,៦១២​ម៉ែត្រ និង​សម្បូរ​ដោយ​ថ្ម​ច្រូង​ច្រាង​ឡើង​លើ បើ​យើង​មើល​ពី​ចម្ងាយ​ឃើញ​ភ្នំ​នេះ​មាន​កំពូល​ចំនួន​៧២​កំពូល។ ​នៅ​លើ​ភ្នំ​មាន​ទឹក​ធ្លាក់​បង្កើត​បាន​ជា​សំឡេង​យ៉ាង​ពី​រោះ និង​មាន​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​បុរាណ​ជា​ច្រើន ដូចជា​ប្រាសាទ​វិមាន​មាស និង​ប្រាសាទ​យ៉ាន​ណាន​ជាដើម។​

តាំង​ពី​មក​រៀន​នៅ​ទីនេះ នាង​តែង​តែ​នាំ​ខ្ញុំ​ដើរ​កម្សាន្ត​នៅ​តាម​តំបន់​ទេសចរណ៍​ជា​ច្រើន។ នាង​បាន​នាំ​ខ្ញុំ​ទៅ​អង្គុយ​មើល​ខ្សែ​ទឹក​ហូរ​ដែល​ធ្លាក់​ពី​កំពូល​ភ្នំ។ នាង​សួរ​ខ្ញុំ​ថា​ នៅ​កម្ពុជា​មាន​ទិដ្ឋភាព​បែប​នេះ​ដែរ​ទេ? ខ្ញុំ​ថា មាន​តែ​មិន​ធំ​ល្វឹង​ល្វើយ និង​មាន​មនុស្ស​អ៊ឹក​ធធឹក​ដូច​នេះ​ទេ។ ខ្ញុំ​សួរ​នាង​វិញ​ថា នាង​ដែល​ស្គាល់​ប្រទេស​ខ្ញុំ​ទេ?​ នាង​ថា មិន​ធ្លាប់​ទៅ​កម្ពុជា​ទេ តែ​នាង​ថា​មនុស្ស​ភាគ​ច្រើន​នៅ​ទី​នេះ​តែង​តែ​ល្បី​ពី​កេរ្ដិ៍​ឈ្មោះ​ដ៏​អស្ចារ្យ​នៃ​ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​អង្គរ​វត្ត។ នាង​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា ​នាង​ប៉ង​ចង់​ទៅ​លេង​កម្ពុជា​បាន​ម្ដង។ ខ្ញុំ​តប​ទៅ​នាង​វិញ​ថា ខ្ញុំ​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ជូន​នាង​ទៅ​លេង​កម្ពុជា​នៃ​ខ្ញុំ​ជា​និច្ច។​

នៅ​​ថ្ងៃ​នេះ​ដោយ​សារ​តែ​ខក​ដំណើរ​ផង ណា​មួយ​ខ្ញុំ​ឃើញ​នាង​ហាក់​ហត់​នឿយ​ក្នុង​ការ​នាំ​ខ្ញុំ​ដើរ​កម្សាន្ត​ពេញ​មួយ​ថ្ងៃ​ផង​ ម្ល៉ោះ​ហើយ​នាង​ព្រម​ស្នាក់​នៅ​លើ​ភ្នំ​អ៊ូតាំង​មួយ​យប់​តាម​ការ​ស្នើ​សុំ​របស់​ខ្ញុំ។ នាង​ប្រាប់​ថា បើ​ដូច្នេះ​ទេ ចាំ​ព្រឹក​ស្អែក​សឹម​បន្ត​ដំណើរ​ទៅ​សាកល​វិទ្យាល័យ​នៅ​ឯ​ក្រុង​វ៉ូហាន​វិញ។ នៅ​រាត្រី​នេះ ​យើង​មិន​បាន​នៅ​ទទួល​អាហារ​នៅ​កន្លែង​ដែល​យើង​ស្នាក់​នៅ​ទេ នាង​បាន​នាំ​ខ្ញុំ​ទៅ​ទទួល​ទាន​អាហារ​នៅ​ខាង​ក្រៅ និង​ដើម្បី​ដើរ​កម្សាន្ត​ពេល​រាត្រី​បន្ត​ទៀត។ នៅ​ខាង​ក្រៅ​ ក្នុង​ពេល​រាត្រី​មិន​ត្រឹម​តែ​ត្រជាក់​ខ្លាំង​ស្ទើរ​ទ្រាំ​មិន​បាន​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ នៅ​មាន​ព្រិល​ធ្លាក់​ទៀត​ផង។ ព្រិល​ធ្លាក់​មក​ប៉ះ​ពន្លឺ​អំពូល​ភ្លើង​នៅ​ពេល​យប់​ពិត​ជា​ស្អាត​ខ្លាំង​ណាស់។​ ព្រិល​ធ្លាក់​អម​ដោយ​ខ្យល់​រំភើយៗ អាកាស​ធាតុ​ត្រជាក់​ដ៏​ម្ល៉ឹង​ហើយ តែ​នាង​ស្លៀក​ខោ​ខូវ​ប៊យ​ត្រឹម​ភ្លៅ និង​ពាក់​ស្បែក​ជើង​ក​វែង​ត្រឹម​ជង្គង់​កែង​ខ្ពស់​ និង​បង់​ក​កន្សែង​ដូច​មិន​ត្រជាក់​សោះ ចំណែក​ខ្ញុំ​វិញ​ពាក់​អាវ​យឺត​ក​មូល និង​បន្ថែម​អាវ​ធំ​ពី​ក្រៅ​មួយ​ជាន់​ទៀត។ ខ្ញុំ​ឱប​ដៃ​ដើរ​តាម​ពី​ក្រោយ​នាង នាង​ងាក​មក​ឃើញ​ខ្ញុំ​រងា​ដូច្នេះ​ នាង​ដោះ​កន្សែង​ពី​ក​ហុច​មក​ហើយ​ខ្ញុំ។ ខ្ញុំ​យកមក​រុំ​នឹង​ក ហើយ​ប្រាប់​នាង​ថា ខ្ញុំ​ចាញ់​រងា​ណាស់ អាច​ជូន​ខ្ញុំ​ទៅ​វិញ​បាន​ទេ។ នាង​ញញឹម ហើយ​ឆ្លើយ​ថា មិន​អីទេ!​

ពេល​ទៅ​ដល់​សាកល​វិទ្យាល័យ​នៅ​ក្រុង​វ៉ូហាន​វិញ ស្រាប់​តែ​ខ្ញុំ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ។ នាង​មក​មើល​ថែ​ខ្ញុំ​ដោយ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​បំផុត​ នាង​មើល​ថែ​ខ្ញុំ​ប្រៀប​បាន​នឹង​គូ​ព្រេង​ដែល​ទេវតា​ចារ​មក។ ខ្ញុំ​សួរ​នាង​ថា ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ចំពោះ​ខ្ញុំ​ម្ល៉េះ? នាង​បន្ទោស​ខ្លួន​ឯង​ថា ដោយ​សារ​តែ​នាង​ទើប​ខ្ញុំ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ខ្លាំង​យ៉ាង​នេះ។ ​ថ្ងៃ​ដែល​ខ្ញុំ​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​ចំ​ពេល​ដែល​ម៉ាក់​ប៉ា​របស់​នាង​ធ្លាក់​ខ្លួន​មាន​ជំងឺ​ដូច​គ្នា។ នាង​ទទួល​ដំណឹង​ពី​ក្រុម​គ្រួសារ​នាង​ថា ​ម៉ាក់​ប៉ា​របស់​នាង​កំពុង​សម្រាក​ព្យាបាល​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ ដោយសារ​ជំងឺ​រលាក​ផ្លូវ​ដង្ហើម​ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​វីរុស​កូរ៉ូណា​ថ្មី (កូវិដ-១៩) និង​ដាក់​ឱ្យ​នៅ​ដាច់​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា​ ទោះ​សាច់​ញាតិ​ក៏​មិន​អាច​អនុញ្ញាត​ចូល​ជួប​ឬ​សួរ​សុខ​ទុក្ខ​ដែរ ព្រោះ​វីរុស​នេះ​ឆ្លង​រាត​ត្បាត​ខ្លាំង​ក្លា​ពេក ដូច្នេះ​អ្នក​ដែល​គេ​អនុញ្ញាត​មាន​តែ​វេជ្ជបណ្ឌិត​និង​គ្រូ​ពេទ្យ​ប៉ុណ្ណោះ​។ ភក្ត្រា​ដ៏​ស្រស់​ស្អាត​របស់​នាង​ប្រែ​ស្រពោន​បន្ទាប់​ពី​ឮ​ដំណឹង​ដ៏​ក្រៀម​ក្រំ​បំផុត។ បន្តិច​ក្រោយ​មក នាង​លា​ខ្ញុំ​ទៅ​មើល​ថែ​ម៉ាក់​ប៉ា ព្រោះ​នាង​ជា​គ្រូ​ពេទ្យ​ម្នាក់​ដែរ។​ ខ្ញុំ​ចាប់​ដៃ​នាង​បញ្ជាក់​ពី​ក្ដី​បារម្ភ​ចំពោះ​នាង ហើយ​និយាយ​ថា សូម​កុំ​ភ្លេច​ប្រុស​ម្នាក់​នេះ ដែល​នៅ​រង់​ចាំ​នាង​ត្រឡប់​មក​វិញ។ នាង​សន្យា​ថា​ បន្ទាប់​ពី​ម៉ាក់​ប៉ា​នាង​ជា​សះស្បើយ​ពី​ជំងឺ​និង​ប្រសិន​បើ​នាង​គ្មាន​បញ្ហា​អ្វី​ទេ នាង​នឹង​មក​រក​ខ្ញុំ​វិញ។ នាង​និយាយ​ហើយ ក៏​ដើរ​ចាក​ចេញ​ទៅ​ទាំង​អាឡោះ​អាល័យ​បំផុត។​

ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា ជំងឺ​នេះ​ផ្ទុះ​ឡើង​តាំង​ពី​ពេល​ណា​មក​ទេ ប៉ុន្តែ​អ្វី​ដែល​ខ្ញុំ​ដឹង​កាន់​តែ​ច្បាស់​ គឺ​បន្ទាប់​ពី​នាង​ចាក​ចេញ​ពី​ខ្ញុំ​ទៅ​មើល​ម៉ាក់​ប៉ា​របស់​នាង​ដែល​កំពុង​សម្រាក​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ។ ខ្ញុំ​ខ្លួន​ឯ​ង​ក៏​សង្ស័យ​ថា មាន​ផ្ទុក​ជំងឺ​ដ៏​កាច​សាហាវ​នេះ​ដែរ។ នៅ​ថ្ងៃ​នោះ​ដែរ ពោល​គឺ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០២០​ រដ្ឋា​ភិបាល​ចិន​បាន​ប្រកាស​បិទ​បំរាម​គោចរ ហើយ​ទី​ក្រុង​ទាំង​មូល​ប្រែ​ស្ងប់​ស្ងាត់​ដូច​ទី​ក្រុង​ខ្មោច។ ដំណឹង​នេះ​ប្រៀប​ដូច​ជា​សុបិន​ដ៏​អាក្រក់​បំផុត​សម្រាប់​ប្រជាជន​ចិន​ ជាពិសេស​សម្រាប់​អ្នក​រស់​នៅ​ទី​ក្រុង​វ៉ូហ៊ាន​លើ​ទឹក​ដី​ខេត្តហ៊ូប៉ី។ សភាព​ស្ងប់​ស្ងាត់​នៅ​ខេត្ត​ហ៊ូប៉ី​នាពេល​នេះ​ស្រដៀង​គ្នា​នឹង​ទី​ក្រុង​ខ្មោច​នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុង​សម័យ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឬ​ខ្មែរ​ក្រហម​យ៉ាង​ដូច្នេះ​ដែរ។ ទី​ក្រុង​វ៉ូហាន​លែង​មាន​សភាព​អ៊ូអរ​គគ្រឹក​គគ្រេង​ទៀត​ហើយ។ ភាព​ស្ងប់​ស្ងាត់​នេះ​បង្ក​ដោយ​វីរុស​កូរ៉ូណា​ថ្មី (Covid-19) ដែល​ផ្ទុះ​ឡើង​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៩ ហើយ​វា​បន្ត​រីក​រាល​ដាល​យ៉ាង​ខ្លាំង​ក្លា​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចិន និង​បណ្ដា​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ទៀត​នៅ​លើ​ពិភពលោក។ រហូត​មក​ទាល់​នឹង​ពេល​នេះ ​វា​បាន​សម្លាប់​មនុស្ស​អស់​រាប់​សិប​ពាន់​នាក់​ហើយ។ ក្រោយ​រដ្ឋា​ភិបាល​ចិន​បិទ​ទ្វារ​ទី​ក្រុង​វ៉ូហាន​ទាំង​មូល ប្រជាជន​ប្រមាណ​១១​លាន​នាក់​ នៅ​ក្នុង​ទី​ក្រុង​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ដើរ​ចេញ​ក្រៅ​រ​ហេត​​រហូត​ឡើយ។ មិន​មែន​តែ​ប្រជាជន​ចិន​ទេ​ដែល​ត្រូវ​ជាប់​គាំង​នៅ​ទី​នេះ សូម្បី​ជីវិត​និស្សិត​ខ្មែរ​កំពុង​បន្ត​សិក្សា​នៅ​ទី​នេះ ក៏​ជាប់​គាំង​ស្ដូក​ស្ដឹង​ដូច​គ្នា​ដែរ។​

បន្ទាប់​​ពី​នាង​ចាក​ចេញ​ទៅ​មើល​ថែ​ម៉ាក់​ប៉ា​របស់​នាង​នៅ​មន្ទីរ​ពេទ្យ ពួក​យើង​តែង​តែ​ទាក់​ទង​គ្នា​តាម​ទូរសព្ទ​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ពុំ​ដែល​ខាន​ឡើយ។ ​ជួន​ខ្ញុំ​ហៅ​ទូរសទ្ទ​ទៅ​នាង​ ជួន​នាង​ហៅ​ទូរ​សព្ទ​មក​ខ្ញុំ ហើយ​ជួន​កាល​ទៀត​យើង​គ្រាន់​​តែ​ផ្ញើ​សារទាក់ទង​គ្នា​​​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។ នៅ​ថ្ងៃ​នេះ នាង​បាន​ហៅ​ទូរសព្ទ​មក​ខ្ញុំ។​

“ខ្ញុំ​ខ្លាច​ណាស់។ ពួក​យើង​ត្រូវ​ការ​ជំនួយ ហើយ​ម៉ាក់​របស់​ខ្ញុំ​កាន់​តែ​ឈឺ​ខ្លាំង​ឡើងៗ​ហើយ។ បន្តិច​ទៀត​នេះ គេ​នឹង​បញ្ជូន​គាត់​ទៅ​កាន់​មន្ទីរ​ពេទ្យ​ឯកទេស​ជំងឺ​ឆ្លង។​ ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​ថា តើ​វា​ជា​ដំណឹង​ល្អ​ឬ​អាក្រក់​នោះ​ទេ។”

ខ្ញុំ​មិន​មាន​ពាក្យ​អ្វី​និយាយ​តប​ទៅ​នាង​វិញ​ក្រៅ​ពី​ពាក្យ​លើក​ទឹក​ចិត្ត និង​បួង​សួង​ទេវតា​ជួយ​រក្សា​នាង រួម​ទាំង​ម៉ាក់​ប៉ា​របស់​នាង​ឱ្យ​រួម​ផុត​ពី​គ្រោះ​ដ៏​កាច​សាហាវ​នេះ។ ​ស្អែក​ឡើង​ខ្ញុំ​ហៅ​ទូរសព្ទ​ទៅ​សួរ​សុខ​ទុក្ខ​នាង នាង​និយាយ​ពី​ដំណឹង​ដ៏​តក់​ស្លុត​ប្រាប់​ខ្ញុំ។ នាង​និយាយ​ផង យំ​ផង ជាមួយ​​សំឡេង​ញ័រ​មក​ទាំង​ព្រម។​

“ពេល​នេះ​ម៉ាក់​ខ្ញុំ​គាត់​ទៅ​បាត់​ហើយ។ ខ្ញុំ​មិន​មាន​អារម្មណ៍​នៅ​ក្នុង​ខ្លួន​ទេ ចំណែក​ប៉ា​គេ​កំពុង​ថត​ស្កែន​មិន​ដឹង​យូរ​ប៉ុនណា​ទើប​រួច​ទេ។”

នាង​និយាយ​ទៀត​ថា៖​

“ខ្ញុំ​មិន​ដែល​មាន​អារម្មណ៍​បាក់​ទឹក​ចិត្ដ​ដូច​ពេល​នេះ​ទេ ជីវិត​ខ្ញុំ​ដូច​ជា​គ្មាន​កម្លាំង​កំហែង​សោះ។ នេះ​គឺ​ជា​ការ​ខូច​ចិត្ត​ខ្លាំង​បំផុត​ ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​ត្រូវ​តែ​នៅ​ក្បែរ​គាត់​រហូត​ដល់​ទី​បញ្ចប់។”
​
ខ្ញុំ​តក់​ស្លុត​ខ្លាំង​បំផុត​នៅ​ពេល​​ឮ​ដំណឹង​ដ៏​រន្ធត់​នេះ។ បេះដូង​ខ្ញុំ​ញាប់ញ័រ​សឹង​តែ​លោត​ខុស​ចង្វាក់។ ខ្ញុំ​អសមត្ថភាព​ដែល​មិន​អាច​ជួយ​អ្វី​ដល់​ស្រី​កម្សត់​ម្នាក់​​បាន​ សូម្បី​តែ​ការ​ទៅ​សួរ​សុខ​ទុក្ខ​និង​ផ្ដល់​កម្លាំង​ចិត្ត​នាង​នៅ​នឹង​កន្លែង​ក៏​មិន​អាច។ ខ្ញុំ​មាន​ឱកាស​ត្រឹម​តែ​ឆ្លង​ឆ្លើយ​សារ​សំឡេង​តាម​ទូរសព្ទ… ខ្ញុំ​តប់​ប្រមល់​ ហើយ​រឹត​តែ​សោក​សង្រេង​ទៅ​ទៀត​នៅ​ពេល​ឮ​នាង​និយាយ​ថា៖​

“ខ្ញុំ​ចង់​ឃើញ​មុខ​ម៉ាក់​ម្តង​ទៀត​ជា​លើក​ចុង​ក្រោយ តែ​ប៉ា​គំហក​ដេញ​ខ្ញុំ​ឱ្យ​ចេញ​ឆ្ងាយ​ពី​គាត់ និង​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​នេះ​ត​ទៅ​ឈប់​មក​មើល​គាត់​ទៀត​ទៅ។”

នៅ​ថ្ងៃ​ដែល​ប៉ា​របស់​នាង​ស្លាប់ នាង​ស្រែ​ក​ទ្រ​​ហ៊ោ​យំ​យ៉ាង​ខ្លោច​ផ្សា។ នាង​ស្រែក​ប្រាប់​លោក​កិយ​ថា៖​

“ការ​ខ្វះ​ដង្ហើម គឺ​ជា​ការ​ស្លាប់​ដ៏​ព្រៃផ្សៃ​បំផុត។ ម៉ាក់​យក​ប៉ា​ទៅ​នៅ​ឋាន​សួគ៌​ហើយ​មែន​ទេ នៅ​ទី​នោះ​ម៉ាក់​ប៉ា​អាច​ដក​ដង្ហើម​បាន​​ស្រួល​មែន​ទេ? ម៉ាក់​ប៉ា​! កុំ​បារម្ភ​ពី​កូន​អី។ ថ្ងៃ​នេះ​ខ្ញុំ​សុំ​ឱ្យ​ប៉ា​ចាំ​មុខ​កូន ចាំ​សំឡេង​កូន កាល​នៅ​តូច ប៉ា​ប្រាប់​កូន​ថា ប្រសិន​បើ​កូន​វង្វេង​ផ្លូវ ប៉ា​នឹង​ដើរ​រក​កូន ហើយ​ប៉ា​នឹង​ស្គាល់​កូន​ ព្រោះ​តែ​ស្នាម​ខ្មៅ​នៅ​លើ​ខ្លួន​កូន។ កូន​ដឹង​ថា នៅ​ពេល​ដែល​យើង​ជួប​គ្នា​ម្តង​ទៀត កូន​សង្ឃឹម​ថា​ ប៉ា​នឹង​មិន​ភ្លេច​កូន​ទេ។” នាង​និយាយ​ទៀត​៖

“ប៉ា! កូន​បាត់​បង់​ប៉ា​ម្នាក់​ទៀត​ហើយ។ ប៉ា​ទៅ​រក​ម៉ាក់​ហើយ​ពេល​នេះ ប៉ា​ចាំ​កូន​ផង ពួក​យើង​នឹងទៅ​​ផ្ទះ​​ជាមួយ​គ្នា”។​

ចាប់​ពី​ថ្ងៃ​នោះ​មក នាង​ឈប់​ទាក់​ទង​មក​ខ្ញុំ ទោះ​ខ្ញុំ​ព្យាយាម​ទាក់​ទង​ទៅ​នាង​យ៉ាង​ណា ក៏​នាង​លែង​តប។ ពីរ​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​មក​ តាម​រយៈ​មិត្ត​ភក្តិ​របស់​នាង​បាន​ប្រាប់​ខ្ញុំ​ថា នៅ​ពេល​នេះ​នាង​ប្ដេជ្ញា​នៅ​ជួយ​ព្យាបាល​អ្នក​ជំងឺ​ដែល​មាន​ផ្ទុក​វីរុស​កូរ៉ូណា​អស់​មួយ​ជីវិត។ ប្រសិន​បើ​មាន​សំណាង​អ្នក​ជំងឺ​នៅ​ទូទាំង​ខេត្ត​ជា​សះ​ស្បើយ​ ហើយ​រូប​នាង​មិន​ឆ្លង​វីរុស​ដ៏​កាច​សាហាវ​នេះ ពេល​នោះ​នាង​នឹង​ត្រឡប់​រក​ខ្ញុំ​វិញ​មិន​ខាន។ ប៉ុន្តែ​ជា​អកុសល ប្រសិន​បើ​អ្នក​ជំងឺ​មិន​ជា​សះ​ស្បើយ​ ហើយ​នាង​ឆ្លង​វីរុស​កូរ៉ូណា​ទៀត និស្ស័យ​យើង​ទាំង​ពីរ សុំ​បញ្ចប់​ត្រឹម​នេះ​​ចុះ! ​

ក្រោយ​ពី​ជួប​មិត្ត​ភក្តិ​របស់​នាង​ហើយ​ ពួក​យើង​ក៏​បែក​គ្នា​រៀងៗ​ខ្លួន។ មក​ដល់​អគារ​ស្នាក់​នៅ​វិញ ខ្ញុំ​ដេក​ផ្ងារ​ពោះ​ សន្ធឹង​ដៃ​លើ​គ្រែ​ ភ្នែក​សំឡឹង​មើល​ពិដាន​បន្ទប់​គិត​ពី​រឿង​ពន្លក​​ស្នេហា​​ដ៏​​ស្មុក​​ស្មាញ​​នេះ​​ទំាង​​វិល​វល់។ អរគុណ​ដែល​ទេវតា​តម្រូវ​ឱ្យ​យើង​ជួប​គ្នា ហើយ​​បង្កើត​​វីរុសកូរ៉ូណា​ឱ្យ​​មក​បំបែក​យើង​​​ដោយ​គ្មាន​​សុំ​សិទ្ធិ​ពី​យើង​មួយ​ម៉ាត់សោះ។ ខ្ញុំ​បន់​ស្រន់​សុំ​ឱ្យ​នាង​មាន​សេចក្តី​សុខ សុភមង្គល ជា​រៀង​រហូត៕

ដោយ តន វិបុល