មនុស្សកោងកាចមកពីកត្តាទាំងនេះ

កាលពី​តូច​សុភាព​រាបសា​
​ធំឡើង​កាលណា​ចិត្ត​ក្អេងក្អាង​
ឬច្រឡើសបើស​លើសជើងកាង​
​ច្រងេងច្រងាង​អាង​កោងកាច​។​

​ក្មេង​ខ្លះ​កោងកាច​អាចម​ក​ពី​
​គ្រួសារ​វក់វី​រឿង​តូចតាច​
​ឈ្លោះ​ទាល់​ទែង​គ្នា​កូន​បាចសាច​
​ប្រសេចប្រសាច​ខ្វះ​កក់ក្ដៅ​។​

​ជួនណា​អាចម​ក​ពី​គ្រួសារ​
​កើតមាន​ហិង្សា​លើ​កូនចៅ​
​ធ្វើបាប​ទារុណ​មិន​ប្រដៅ​
​កូន​ធ្លាក់រណ្ដៅ​ខ្លៅ​វិជ្ជា​។​

​សាលារៀន​មាន​គេ​ជិះជាន់​
​មិត្ត​ភក្ដិ​លូកលាន់​បញ្ឈឺ​គ្នា​
​មាន​គំនុំ​គុំកួន​ដូច​មា​
​កំព្រីកំព្រា​បាត់​លំនឹង​។​

​នៅផ្ទះ​ខ្លះ​ខ្វះ​ទ្រ​នុំ​ហើយ​
​នៅ​សាលា​ម្ដេច​ឡើយ​គ្មាន​អី​ពឹង​
​នេះ​ហើយ​ដើមហេតុ​ខ្វះ​ទីពឹង​
​ជញ្ជក់​ជញ្ជឹង​ទ្រឹង​ឯកា​។​

​ឧកញ៉ា​ម៉េង​លី​ប្រាប់​ដូច្នេះ​
​អ្នកមាន​តម្រិះ​សូម​ពិ​ចារ​
​ក្មេង​កោងកាច​មកពី​អ្នកណា​
​មកពី​គ្រួសារ​ខ្វះ​កក់ក្ដៅ​។​

​ធម្មតា​ទេ​មនុស្សយើង​កើតមក​
​ប៉ិច​ចេញ​ពន្លក​ក្រហមឆ្អៅ​
​ដូច​ក្រដាស​ស​ល្អ​ក្រឡៅ​
​ប្រៀប​បាន​នឹង​ម្សៅ​ស​ហ្មត់ហ្មង​។​

​មិនយូរប៉ុន្មាន​ប្រាណ​ដិតដាម​
​ក្រវេមក្រវាម​ស្នាម​កន្លង​
​មក​ពីសង្គម​គូរវាស​ផង​
​ក្នុង​គ្រានេះ​ម្ដង​គួរ​ប្រិតប្រៀន​។​

​បើ​សិន​រស់​ក្នុង​គ្រួសារ​ល្អ​
​ជីវិត​ផុត​ក្រ​ប្រឹងប្រែង​រៀន​
​គេច​ផុត​អស់​ល្បែង​ស្រា​គ្រឿងញៀន​
​វិជ្ជា​ជា​ស្ពាន​ឆ្លងជីវិត​។

គតិឧកញ៉ា គួច ម៉េងលី
ដោយ តន វិបុល