រូបរាងកាយមនុស្សទាំងមូលរួមបញ្ចូលដោយចិត្តនិងកាយ។ អ្នកសិក្សាជំនាញចិត្តវិទ្យានិយាយថា ចិត្ដ គឺជាចៅហ្វាយ ឯកាយ គឺជាខ្ញុំបម្រើគេ។ កាលណាមនុស្សមិនស្គាល់អំពីចិត្តខ្លួនឯងគ្រប់ជ្រុងជ្រោយទេ មនុស្សមិនអាចដោះស្រាយបញ្ហាបានឡើយ។
ក្នុងសិក្ខាសាលាមួយ អ្នកជំនាញចិត្តវិទ្យាបានសួរទៅកាន់សិក្ខាកាមទាំងអស់ថា អ្នកណាខ្លះធ្លាប់ពិសាស្រាសូមលើកដៃ ហើយអ្នកណាខ្លះធ្លាប់ហាត់ប្រាណសូមលើកដៃ។ តាមការកត់សម្គាល់ខណៈនោះឃើញអ្នកមិនធ្លាប់ហាត់ប្រាណទាល់តែសោះក៏បានលើកដៃដែរ។ ពេលអ្នកជំនាញនិយាយអំពីរឿងពិសាស្រា «អ្នកធ្លាប់ក៏មិនបានលើកដែរ» ព្រោះសិក្ខាកាមមួយចំនួនធំនៅក្នុងសិក្ខាសាលានេះ គឺជាមិត្តភក្ដិរបស់ខ្ញុំ។ ម្យ៉ាងពួកគេសុទ្ធតែជាគ្រូបង្រៀនទៀតផង។ ត្រង់នេះហើយ ដែលគេហៅថា ចិត្តមនុស្សឬ?/
មានដឹងទេថា ការហាត់ប្រាណកន្លះម៉ោងចំណេញអាយុ២នាទី។ អ្នកខ្លះដឹងដែរថាហាត់ប្រាណកន្លះម៉ោងចំណេញអាយុពីរនាទី តែមិនព្រមហាត់។ អ្នកខ្លះទៀតដឹងថា ការពិសាស្រាច្រើនធ្វើឱ្យខ្លោចថ្លើម ប៉ុន្តែនៅតែប្រព្រឹត្តិ។ ត្រង់នេះហើយ គឺជាចិត្ត។ ទាល់តែមនុស្សយល់ពីចិត្តគ្រប់ជ្រុងជ្រោយហើយ ទើបអាចដោះស្រាយរឿងចិត្តបានល្អ។ ចិត្តគ្មានពណ៌ គ្មានរូប ប៉ះមិនបាន តែសាហាវពិសពុលជាទីបំផុត។
មានធ្លាប់សម្គាល់ទេថាចិត្តនៅឯណា ហើយហេតុអ្វីបានជាវាអ៊ីចឹង? បើទោះបីជាដឹងថា ការដាក់មួយកែវខ្លោចថ្លើមហើយ ប៉ុន្តែនៅតែផឹកទៀត។ ទោះដឹងថា ការដាក់មួយដើមខ្លោចសួត ប៉ុន្តែនៅតែជក់។ ចំណែកការហាត់ប្រាណក្នុងមួយថ្ងៃតែកន្លះម៉ោងចំណាញ២នាទី ហើយការសមាធិកន្លះម៉ោងក្នុងមួយថ្ងៃចំណាញ២នាទីទៀត ប៉ុន្តែនៅតែមិនខ្ចីខ្វល់ពីវាឡើយ។ អ្នកខ្លះយល់ស្របថា វាអ៊ីចឹងដែរ តែខ្លួនឯងមិនព្រមអនុវត្តខ្លួនឯងហើយថែមទាំងណែនាំគេឯងទៅទៀត ថាការហាត់ប្រាណ ការសមាធិចំណេញអាយុ ខណៈខ្លួនឯងវិញបែរជាសត្វគីង្គក់លក់ថ្នាំស្រែងសុទ្ធសាធ។
មនុស្សគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែមានបញ្ហា គ្រាន់តែបញ្ហាទាំងនោះខុសប្លែកគ្នាទៅតាមអំពើដែលខ្លួនប្រព្រឹត្ត។ ប្រសិនយ៉ាងដូច្នេះមែន តើយើងគួរដោះស្រាយយ៉ាងដូចម្ដេច? វាផ្ដើមចេញពីប្រវត្តិរបស់យើង។ ចិត្តមានការប្រែប្រួលលឿនណាស់។ ពិតដូចមិនពិត មិនពិតដូចពិត ពិតនិងមិនពិត គឺតែមួយ។ បញ្ហាផ្លូវកាយមើលឃើញក្រឡែតប៉ុណ្ណឹងហើយនៅឡើយគង់តែភ្លាត់ក្នុងវេលាខ្លះ ចុះទម្រាំងបញ្ហាផ្លូវចិត្តដែលជារបស់មើលមិនឃើញ។ សូមជ្រាប់ថា បើយើងចង់ដឹងពីផ្លូវចិត្តអ្នកណាម្នាក់ ទោះឈាមនៅទល់នឹងភ្នែក ក៏មិនឃើញដែរ។ នៅមានរឿងពិសេសៗជាច្រើនទៀត ដូចអ្នកខ្លះជួបជជែកគ្នាជាមួយមនុស្សដែលមានបញ្ហានៅថ្ងៃនេះ ស្រាប់តែស្អែកឡើងគាត់ស្លាប់បាត់ «អ្ហ៊ឺ៎ះ! ជួបអញម្សិលមិញ... និយាយជាមួយអញញញឹមសប្បាយ អត់អីផងហ្នឹង! ហា៎ៗ! ស្លាប់ហើយ!»។ នៅក្នុងសង្គមខ្មែរមានធ្លាប់ឮ ឬធ្លាប់ឃើញបែបនេះទេ។ ប្រជាជនខ្មែរធ្លាប់ស្ដាយក្រោយតែញយអំពីរឿងបែបនេះ។ អ៊ីចឹងបានគេនិយាយថា ចិត្តពិតជាពិបាកមើលណាស់។ ពិតដូចជាមិនពិត មិនពិតដូចជាពិត ពិតនិងមិនពិត គឺដូចតែគ្នា។
ចិត្ដមនុស្សប្រែប្រួលគ្រប់ពេល ជួនពិត ជួនក៏មិនពិត។ សម្ដីមនុស្សម្នាក់និយាយចេញមកអ៊ីចឹង តែមិនប្រាកដថាក្នុងចិត្តរបស់គាត់អ៊ីចឹងទេ។ ពេលខ្លះដឹងថាសម្ដីគាត់និយាយមិនពិតហើយ ហេតុអ្វីនៅតែចង់ស្ដាប់សម្ដីដែលមិនពិតហ្នឹងខ្លាំងម្ល៉េះ។ ពេលខ្លះដឹងច្បាស់ថាគេកុហក គេបោក គេកេងប្រវ័ញ្ច ហេតុអ្វីនៅតែជឿគេទៀត។
ពីមុនស្រឡាញ់គ្នាសឹងស្លាប់! ពួកគាត់រស់នៅជាមួយគ្នាមានកូនមួយ ឬបានកូនពីរមិនដែលឈ្លោះទាស់ទាញគ្នាសោះ។ ពេលគ្រូជួបទាយគ្រាន់តែគ្រូទាយថា ឆ្នាំអ្នកទាំងពីរមិនត្រូវគ្នា។ ពេលមកដល់ផ្ទះវិញឈ្លោះគ្នារាល់ថ្ងៃ។ កាលដែលមិនទាន់ជួបគ្រូទាយ គឺមិនដែលឃើញអ្នកទាំងឈ្លោះគ្នាសោះ។ ពេលបានជួបគ្រូទាយហើយឈ្លោះគ្នាព្រឹកល្ងាច។ ប្រសិនបើពួកគាត់មិនបានជួបគ្រូទាយទេ ម្ល៉េះពេលនេះពួកគេទាំងពីរនាក់ស្រឡាញ់គ្នាដល់ចាស់កោងខ្នងរៀងៗទៅហើយ។
ដោយ តន វិបុល
ថ្មត សៃ វណ្ណដា
No comments:
Post a Comment